I SA/Wa 2909/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. T., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r., nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez M. S. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem tego organu z [...] lipca 2014 r. nr [...]. Postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] sierpnia 2014 r. wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Postanowieniem z [...] lipca 2014 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia z wniosku M. S. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. nr [...] z [...] października 1978 r. o oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] listopada 1978 r., wydanych w przedmiocie przejęcia na własność Państwa gospodarstwa rolnego położonego we wsi [...]. Postanowienie to przesłana zostało stronie na adres jej zamieszkania wskazywany w podaniu, a jego odbiór potwierdził w dniu [...] lipca 2014 r. dorosły domownik – W. S. Kwestionując to rozstrzygnięcie, pismem z 29 lipca 2014 r. (nadanym w urzędzie pocztowym [...] lipca 2014 r.), doprecyzowanym pismem z 12 sierpnia 2014 r., M. S. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., stwierdził uchybienie przez stronę terminu do wniesienia powyższego wniosku. Organ zauważył mianowicie, iż w treści postanowienia z [...] lipca 2014 r. M. S. została w sposób prawidłowy pouczona, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy winna złożyć w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. Skoro zaś kwestionowane postanowienie doręczone jej zostało w dniu [...] lipca 2014 r., to termin skutecznego wniesienia ww. środka prawnego upłynął jej [...] lipca 2014 r. Tymczasem ze stempla pocztowego umieszczonego na kopercie, w której przesłała ona przedmiotowy wniosek wynika, że nadała go w urzędzie pocztowym w G. [...] lipca 2014 r., a więc dwa dni po upływie terminu . Nie załączyła przy tym do niego podania o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Te okoliczności zaś przesądzają konieczność wydania przez Ministra postanowienia stwierdzającego uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na postanowienie to M. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi poszukiwanie pretekstu do wydania odmownej decyzji. Zarzut uchybienia o dwa dni terminu uznawała ona za przejaw lekceważącego stosunku Ministra do sprawy. Wskazywała przy tym, że uchybienie to wynikało ze złego stanu zdrowia, który uniemożliwiał jej wyjście z domu. Podkreślała również, swój podeszły wiek. W dalszej zaś kolejności podnosiła zarzut bezprawności przejęcia gospodarstwa rolnego na podstawie decyzji z [...] października 1978 r. i wnioskowała o poważne potraktowanie jej wniosku oraz zwrot jej ojcowizny wraz z odszkodowaniem za 35 lat bezprawnego władania gruntem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] sierpnia 2014 r. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy organ nie naruszył prawa i prawidłowo zastosował art. 134 k.p.a. Ww. przepis stanowi w zdaniu pierwszym, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Znajduje on zastosowanie do środków odwoławczych wnoszonych od postanowień na mocy odesłania zawartego w art. 144 k.p.a., zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 działu II k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Z odpowiedniego stosowania tych przepisów wynika również sposób zaskarżania w administracyjnym toku instancji postanowień (na które służy zażalenie) wydanych przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze, polegający na wniesieniu, na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ, który wydał zaskarżone postanowienie. Z tym że termin, w jakim ten wniosek należy złożyć, stosownie do art. 141 § 2 k.p.a., wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Termin ten ma charakter zawity i z jego istoty wynika, że nie może być przedłużony. Zatem warunkiem skuteczności złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest realizacja tej czynności procesowej w ustawowym terminie. Rozpatrzenie zaś przez organ środka odwoławczego wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony – jak trafnie zauważył Minister, odwołując się w tym względzie do poglądów judykatury - stanowi kwalifikowaną wadę prawną określona w art. 156 § pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia ostatecznego - postanowienia, a wiec takiego, które korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA z 25.08.2009 r. sygn. akt V SA/Wa 306/09 Lex nr 556804). W sytuacji zatem stwierdzenia uchybienia terminu do jej dokonania organ zobligowany jest do wydania postanowienia o treści wynikającej z art. 134 k.p.a. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie zależy bowiem od uznania organu, a samo uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, zaś dla stwierdzenia tego faktu nie ma znaczenia skala przekroczenia terminu. Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika bezspornie, że postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2014 r. zostało skutecznie doręczone skarżącej [...] lipca 2014 r. (vide znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru tego postanowienia). Ostateczny termin, w jakim mogła ona złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął jej zatem w dniu [...] lipca 2014 r. Tymczasem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca nadała w urzędzie pocztowym dopiero [...] lipca 2014 r., co potwierdza data stempla pocztowego umieszczona na kopercie, w której był on do organu przesłany. W takiej zaś sytuacji powyższa czynność była bezskuteczna, a organ zobligowany był uznać, że jej realizacja nastąpiła z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a. - co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zauważyć przy tym należy, że M. S. nie kwestionuje faktu złożenia środka odwoławczego z uchybieniem terminu, wskazując jedynie w skardze na nieznaczność tego przekroczenia (dwa dni) oraz przyczyny jakie to uchybienie spowodowały – zły stan zdrowia, podeszły wiek. Te okoliczności jednak nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia, którego istotą było stwierdzenie samego faktu uchybienia terminu. Przyczyny natomiast jakie doprowadziły do tego stanu rzeczy podlegać będą dopiero ocenie w przypadku złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu. Takiego wniosku jednak skarżąca, składając środek prawny od postanowienia z [...] lipca 2014 r., nie sformułowała. Skoro zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego skarżąca złożyła po upływie przewidzianego dla tej czynności ustawowego terminu, a jednocześnie nie wnioskowała o jego przywrócenie, to rozstrzygnięcie tegoż Ministra - wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. - odpowiada prawu, a skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie wynagrodzenia ustanowionego z urzędu pełnomocnika orzeczono na podstawie art. 250 powołanej ustawy oraz § 2 ust. 3 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (Dz.U. z 2013 r. poz. 490).