I SA/Wa 2926/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-28

Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej jest obarczona wadą nieważności i podlega stwierdzeniu nieważności przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa i jest obarczona wadą nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Wobec tego taka decyzja powinna zostać stwierdzona nieważną i usunięta z obrotu prawnego, niezależnie od wpływu tego uchybienia na wynik sprawy oraz wiedzy organu o śmierci strony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z października 2013 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody odmowną co do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z 1977 r. dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości. Skargę wniósł M.K., który wskazał, że decyzja została skierowana do osoby zmarłej Z.K., co stanowiło rażące naruszenie prawa. Sąd potwierdził, że Z.K. zmarła w lipcu 2012 r., a decyzja z 2013 r. była skierowana do niej.
Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia października 2013 r. oraz orzekł, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpoznaniu odwołania Z.K., decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] stycznia 1977 r., nr [...], orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem na rzecz Państwa nieruchomości położonej w P., gm. P., zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...], oznaczonej katastralnie jako parcele [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] oraz o ustaleniu odszkodowania z tytułu wywłaszczenia ww. nieruchomości w kwocie [...] zł na rzecz H. i Z.K. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Naczelnik Gminy P. decyzją z dnia [...] stycznia 1977 r., nr [...], orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem na rzecz Państwa nieruchomości położonej w P., gm. P., zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], oznaczonej katastralnie jako parcele [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] oraz o ustaleniu odszkodowania z tytułu wywłaszczenia ww. nieruchomości w kwocie [...] zł na rzecz H.K. oraz Z.K. Z.K. pismem z dni 4 grudnia 2006 r. wystąpiła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] stycznia 1977 r., ewentualnie o stwierdzenie nieważności tej decyzji w części dotyczącej ustalenia odszkodowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...], odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] stycznia 1977 r. Po rozpoznaniu odwołania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. uznając, iż organ I instancji winien wezwać wnioskodawczynie do jednoznacznego określenia żądania. Organ stwierdził również, że Wojewoda [...] niedostatecznie zgromadził materiał dowodowy, w szczególności nie ustalił stanu prawnego wywłaszczonej nieruchomości oraz zaniechał zgromadzenia oryginałów akt tj. decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej oraz oryginałów dokumentów potwierdzających następstwo prawne [...] S.A. po [...] w G. Po rozpoznaniu skargi [...] S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 114/10, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury wskazując, iż wniosek nie wymaga sprecyzowania żądania oraz, że wskazane braki dokumentacji organ II instancji winien usunąć w ramach postępowania odwoławczego. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ będąc związany z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 114/10, uzupełnił materiał dowodowy oraz ustalił aktualny stan prawny nieruchomości. Od decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r., nr [...], skargę do Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.K., wnosząc o uchylenie decyzji oraz o przeprowadzenie rozprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zaskarżona decyzji z dnia [...] października 2013 r. została skierowana do osoby zmarłej, co stanowi rażące naruszenie prawa. Do skargi załączył poświadczony za zgodność z oryginałem odpis postanowienia Sądu Rejonowego [...] w G. [...] Wydział [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...], o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej w dniu [...] lipca 2012 r. Z.K. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej Ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kpa lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Z akt sądowych rozpoznawanej sprawy wynika, że strona postępowania administracyjnego Z.K. zmarła w dniu [...] lipca 2012 r. w G. Wobec tego bezspornym jest, że zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, wydana w dniu [...] października 2013 r., została skierowana do osoby zmarłej. Trzeba wskazać, że wydanie rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Status strony przysługujący osobie fizycznej wygasł bowiem z chwilą jej śmierci. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można prowadzić postępowań i wydawać postanowień. Skoro doszło do wydania rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej należało przyjąć, że jest ono obarczone wadą nieważności i powinno być usunięte z obrotu prawnego, aby nie wywoływało skutków prawnych (por. wyroki NSA: z dnia 27 kwietnia 1983 r., sygn. akt II SA 261/83, LEX 10693; z dnia 14 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 2462/99, LEX 82653). Takie naruszenie prawa obligowało Sąd do uwzględnienia skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało, czy nie miało wpływu na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 151/09). Nie miało przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba będąca dotychczas stroną postępowania nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Organ powinien w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania mieć aktualną wiedzę na temat kręgu podmiotów mających interes prawny w postępowaniu (art. 61 § 4 w zw. z art. 10 § 1 Kpa). Wobec tego, że zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r., była obarczona wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, Sąd nie kontrolował zaskarżonej decyzji, z punktu widzenia jej merytorycznej zasadności. W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Infrastruktury i Rozwoju weźmie pod uwagę spadkobiercę po Z.K. wskazanego w postanowieniu Sądu Rejonowego [...] w G. [...] Wydział [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...], o stwierdzeniu nabycia po niej spadku. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 1, art. 120, art. 152 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło