I SA/Wa 3048/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W związku z wniesieniem skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2013 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z opłat sądowych wskazując, że poniesienie tych opłat uszczupliłoby znacznie środki przeznaczone na utrzymanie, uzyskiwane przez skarżącą z tytułu emerytury ([...] zł netto, wg załączonej kopii decyzji o waloryzacji emerytury z [...] marca 2013 r. - k. 4). W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątku złożonym na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy (PPF) wnioskodawczyni wskazała następnie, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, osiągającym dochody z emerytury w wysokości [...] zł (brutto). Oświadczyła ponadto, że posiada dom o powierzchni [...] m2 użytkowany na własne potrzeby, nie stanowiący źródła dodatkowego dochodu, a także oszczędności w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku strona podała, że ponosi wydatki na leczenie, zaś jej małżonek, który nie jest stroną w sprawie, "nie widzi podstaw" do finansowania prowadzonego przez nią sporu sądowego. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż mając na uwadze treść oświadczeń złożonych przez wnioskodawczynię oraz wysokość obciążeń finansowych, jakie wiążą się z jej udziałem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w ramach którego wnosi ona o zwolnienie od kosztów sądowych, nie można uznać, że samodzielne poniesienie przez nią tych kosztów doprowadzi do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Należy zauważyć, że na obecnym etapie postępowania na skarżącej ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, zaś pozostałe koszty sądowe każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, a ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie. Wysokość tych opłat oraz ich jednorazowy charakter, w odniesieniu do ujawnionej przez skarżącą sytuacji finansowej nie pozwala podzielić przekonania skarżącej, że poniesienie kosztów sądowych uszczupli jej zasoby finansowe w sposób sprowadzający zagrożenie, o którymi stanowi art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wnioskodawczyni pozostaje w dwuosobowym gospodarstwie domowym, prowadzonym dzięki środkom pozyskiwanym ze świadczeń emerytalnych, a stały, łączny dochód małżonków B. z tego źródła wynosi [...] zł miesięcznie (brutto). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że dochody i obciążenie finansowe osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym współkształtują sytuację finansową osoby wnioskującej o udzielenie prawa pomocy (zob. np. postanowienie NSA z 15 marca 2012 r., I OZ 150/12). Małżonkowie mają, wynikający z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 788), obowiązek wzajemnej pomocy materialnej, także w ponoszeniu kosztów sądowych, a obowiązek ten istnieje niezależnie od łączącego małżonków ustroju majątkowego. Nie można zatem podzielić stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy, że obowiązek Państwa w udzieleniu finansowego wsparcia stronie w celu dochodzenia jej praw przed Sądem wyprzedza obowiązek małżonka strony w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.