I SA/Wa 308/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędzia WSA Monika Nowicka Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2009 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia 6 stycznia 2009 r., nr [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania W. B. od decyzji Prezydenta Miasta O. nr [...] z dnia [...] października 2008 roku - o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości położonej w O., przy ulicach [...], oznaczonej w ewidencji gruntów numerem geodezyjnym [...], stanowiącej własność Miasta O., będącej w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w O., przy ul. [...]. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...]listopada 2007 roku, nr [...], Prezydent Miasta O. zatwierdził podział nieruchomości położonej w O., przy ul. [...],[...],[ ...] i [...], oznaczonej w ewidencji gruntów numerem geodezyjnym [...], stanowiącej własność Miasta O., będącej w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni [...] w O. Odwołanie od tej decyzji wniósł W. B., który nie brał udziału w postępowaniu I instancji. Skarżący wywodził swój interes prawny w sprawie z faktu, iż posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu użytkowego przy ul. [...], znajdującego się w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej [...] i przysługuje mu wobec Spółdzielni roszczenie o zawarcie umowy przeniesienia własności tegoż lokalu.. Podkreślał, iż przeniesienie własności lokalu następuje wraz z prawem do gruntu, dlatego konieczne jest wydzielenie terenu wokół całego budynku, a tymczasem zatwierdzony podział nieruchomości ustanawia granicę biegnąca przez część budynku. W związku z tym stwierdził, iż posiada interes prawny w sprawie podziału tej nieruchomości, gdyż jedynie właściwy podział nieruchomości (wydzielenie gruntu pod całym budynkiem) pozwoli mu na realizację jego uprawnienia wynikającego z ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Sama decyzja o podziale będzie miała wpływ na jego sytuację w zakresie prawa materialnego, tj. umożliwi lub zniweczy możliwość przeniesienia na jego rzecz własności całego budynku. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 roku, nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. umorzyło postępowanie odwoławcze, gdyż uznało, iż skarżący nie ma interesu prawnego w sprawie, a tym samym nie może skutecznie wnieść odwołania od decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Kolegium wywodziło, że skoro skarżący nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości, której podział został zatwierdzony zaskarżoną decyzją, to nie jest stroną w sprawie. Stanęło na stanowisku, że legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony, nie daje też - przysługujące skarżącemu wobec Spółdzielni - roszczenie o przeniesienie własności lokalu, do którego posiada obecnie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Skargę na tę decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. wniósł W. B., żądając jej uchylenia. Po rozpoznaniu skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] - uchyliło w całości zaskarżoną decyzję oraz uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta O. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Kolegium stwierdziło, iż skarżący posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu użytkowego, obejmującego cały budynek położony przy ul. [...] w O., zaś linia podziału pomiędzy wydzielonymi działkami o nr: [...] i [...], przebiega przez budynek położony przy ul. [...] - co uniemożliwi mu realizację roszczenia o zawarcie umowy przeniesienia własności lokalu, gdyż przedmiotowy lokal będzie położony na dwóch różnych działkach. W związku z tym Kolegium uznało, iż skarżący ma interes prawny w tej konkretnej sprawie o zatwierdzenie podziału nieruchomości położonej w Ostrołęce, oznaczonej nr [...]. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] października 2008 roku, nr [...], zatwierdziło projekt podziału nieruchomości położonej w O. przy ulicach: [...] i [...], oznaczonej w ewidencji gruntów Miasta O. numerem [...] o pow. [...] ha, stanowiącej własność Miasta O., będącej w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w O. przy ul. [...], w sposób następujący: - działka nr [...] o pow. [...] ha - zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, działka nr [...] o pow. [...] ha -zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, działka nr [...] o pow. [...] ha - zabudowana budynkiem usługowym, działka nr [...] o pow. [...] ha - zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, działka nr [...] o pow. [...] ha - pozostaje w dotychczasowym użytkowaniu jako mienie Spółdzielni. Kolegium stwierdziło, że podziału nieruchomości o numerze [...] dokonuje się na wniosek użytkownika wieczystego Spółdzielni Mieszkaniowej [...] - w trybie art. 41 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niezależnie od istnienia i ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - w celu wydzielenia nieruchomości gruntowych związanych z budynkami, w których ustanowione będzie prawo odrębnej własności lokali, z jednoczesnym wydzieleniem nieruchomości pozostających mieniem Spółdzielni. Odwołanie od tej decyzji wniósł W. B., żądając jej zmiany -poprzez dokonanie podziału nieruchomości w sposób zgodny z treścią art. 93 ust.3b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, przy uwzględnieniu wskazań wynikających z art. 3 ustawy o własności lokali lub uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi Miasta O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania W. B. od decyzji Prezydenta Miasta O. nr [...] z dnia [...] października 2008 roku - o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości położonej w O., przy ulicach [...] i [...], oznaczonej w ewidencji gruntów numerem geodezyjnym [...], stanowiącej własność Miasta O., będącej w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] z siedzibą w O., przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji i nie doręczono mu też zaskarżonej decyzji. Dodał, iż stronie nie uczestniczącej w postępowaniu przed organem I instancji służy prawo do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w tym postępowaniu, ale jedynie do momentu, kiedy taka decyzja staje się decyzją ostateczną, tj. do czasu rozpatrzenia przez organ II instancji odwołań wniesionych przez strony biorące udział w postępowaniu, a gdy strony, które brały udział w postępowaniu nie wniosły odwołania – do czasu upływu terminu do jego wniesienia stronie, która jako ostatnia otrzymała decyzję. Po upływie tych terminów strona, która nie brała udziału w postępowaniu może jedynie żądać wznowienia postępowania w sprawie (por. wyrok NSA z 16 listopada 1998r, II SA 1391/98, LEX nr 41308 oraz wyrok WSA w Gdańsku z 18 maja 2005r., II SA/Gd 1784/03, LEX nr 220249). Z akt niniejszej sprawy wynika, że z dniem 6 listopada 2008 roku, zaskarżona decyzja stała się ostateczna - z uwagi na nie wniesienie od niej odwołania przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...] z siedzibą w O., czyli jedyny podmiot, który organ I instancji uznał za stronę postępowania w niniejszej sprawie.. Tymczasem W. B. wniósł odwołanie od decyzji dopiero w dniu 27 listopada 2008 roku, a więc w momencie, kiedy decyzja posiadała już walor ostateczności. Z tego też względu jego odwołanie Kolegium uznało za niedopuszczalne - zgodnie z art. 134 kpa. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2009 r. W. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 134 kpa poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 10 kpa poprzez jego niezastosowanie w toku toczącego się postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że nadal toczy się postępowanie "w sprawie podziału nieruchomości", a on jest stroną tego postępowania, zaś decyzja o podziale nieruchomości nie stała się ostateczna, bowiem do chwili obecnej nie została mu doręczona -jako stronie tego postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie - podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu 29 maja 2009 r. W. B. oświadczył, że obecny podział nieruchomości nie przebiega przez środek budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone postanowienie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania postanowienia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. stwierdzające niedopuszczalność odwołania W. B. od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] października 2008 roku zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w O., stanowiącej własność Miasta O., a będącej w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w O.. Instytucją służącą do wzruszenia decyzji organu I instancji w trybie zwykłym jest odwołanie, które strona może wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej lub ogłoszenia decyzji (art. 127 §1 i art. 129 §2 kpa). W tym terminie może wnieść odwołanie także osoba mająca uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 kpa, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i której organ nie doręczył i nie ogłosił decyzji, a o wydaniu jej dowiedziała się z innych źródeł. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie, wydając postanowienie przewidziane w art. 134 kpa, chyba że strona prosi o przywrócenie uchybionego terminu stosownie do art. 58 i następnych kpa i wniosek ten zostanie uwzględniony. Jednakże stronie, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ nie doręczył ani nie ogłosił decyzji (a jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa), wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. W razie nieskorzystania przez strony z odwołań w podanym terminie decyzja - w myśl art. 16 §1 kpa staje się ostateczna, niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. Decyzja ostateczna może być natomiast wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym, uregulowanym w rozdziałach 12 i 13 działu II kpa. Wówczas stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 §1 pkt 4 kpa. Jak wynika z akt sprawy W. B. nie brał udział w postępowaniu podziałowym zakończonym decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia [...] października 2008 roku i decyzja ta nie została mu doręczona. Wobec nie złożenia odwołania przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w O. przedmiotowa decyzja - w myśl art. 16 §1 kpa - stała się ostateczna w dniu 6 listopada 2008 r. - i to niezależnie od tego, czy organ doręczył ją skarżącemu. Zaś decyzja ostateczna może być wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym. Wobec powyższego niepotrzebne jest zatem rozważanie, czy skarżący miał przymiot strony w postępowaniu podziałowym, czy nie. Niezależnie bowiem od tego i tak nie przysługiwało mu prawo do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej. W związku z tym należy uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. prawidłowo zastosowało tryb przewidziany w art. 134 kpa i zasadnie stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez W. B. Z tych względów, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).