I SA/Wa 3102/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie rozstrzygniętej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. I SA/Wa 3102/13 uchylającym, w wyniku rozpoznania skargi M. S., postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r., znak [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, skarżący wnioskiem z dnia [...] lutego 2015 r. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek powyższy rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 marca 2015 r., sygn. akt. I SA/Wa 3102/13. Rozstrzygnięcie powyższe zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 2 kwietnia 2015 r. W dniu 7 kwietnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo stanowiące sprzeciw M. S. od przedmiotowego postanowienia z dnia 6 marca 2015 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jedyny posiadany przez wnioskodawcę majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest bez środków do życia oraz że nie przysługuje mu emerytura, renta, ani zasiłek dla bezrobotnych. Oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Wnosząc sprzeciw wnioskodawca ponownie wskazał, że nie posiada żadnego dochodu wyraził również swoja wątpliwość do kompetencji referendarza sądowego w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie należy z urzędu uwzględnić, że skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w sprawie, w której jego wniosek o prawo pomocy podlegał już rozpatrzeniu. Postanowieniem z dnia 22 października 2014 r. sygn. I OZ 933/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2014 r., sygn. I SA/Wa 3102/13, którym Sąd I instancji odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze, przyjąć należało, że znajdująca w niniejszej sprawie zastosowanie norma art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna być uzupełniona o zasadę wynikającą z art. 165 p.p.s.a., który stwierdza, że do zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy może dojść wyłącznie w przypadku, gdy doszło w sprawie do zmiany okoliczności. Uwzględnić w sprawie należy, że podstawą faktyczną, w odniesieniu do której Sąd przyjął, że skarżący nie jest uprawniony do ustanowienia pełnomocnika z urzędu, były ustalenia wskazujące, że deklarowany przez skarżącego brak środków do życia nie znajduje pokrycia w rzeczywistości, albowiem wnioskodawcy została przyznana renta z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...] października 1998 r. i świadczenia tego skarżący nie pobiera. Z akt sprawy wynikało, że kwota zgromadzonego świadczenia za okres od dnia [...] października 1998 r. do dnia [...] czerwca 2013 r. wynosiła [...] zł (plus odsetki). Z powyższego wynikało – zdaniem Sądu, że skarżący jest w stanie wygospodarować kwotę niezbędną do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stanowisko wyrażone w powyższym orzeczeniu w zakresie, w jakim wiążąco rozstrzyga o sytuacji materialnej, w jakiej ma znajdować się skarżący, wywiera bezpośredni wpływ na treść przyjmowanej w niniejszej sprawie oceny zasadności zwrócenia się przez stronę z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy). Jest to spowodowane uznaniem, że skarżący w nowym wniosku nie wykazał, by jego sytuacja finansowa uległa jakiejkolwiek zmianie. W dalszym ciągu skarżący uważa się za osobę bez środków do życia, z uzasadnienia wniosku nie wynika również, by uległa zmianie sytuacja faktyczna łączona z pulą należących do strony środków pochodzących z przyznanych lecz niepobieranych świadczeń rentowych. Należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z 20 stycznia 2015 r. sygn. I OZ 12/15 przyjął, że dobrowolne niepobieranie przez skarżącego świadczenia rentowego jest jego świadomym wyborem, który bezpośrednio rzutuje jednak na jego sytuację finansową. Odmienne wnioski, jakie skarżący wysuwa w odniesieniu do swojej sytuacji materialnej w oparciu o własne stanowisko dotyczące (nie)przysługującego mu świadczenia rentowego z ZUS nie mogą prowadzić do merytorycznej oceny kolejnego wniosku o prawo pomocy, albowiem wcześniej przyjęta przez Sąd ocena osoby skarżącego jako podmiotu, który może samodzielnie regulować wydatki związane z toczącym się postępowaniem sądowym jest wiążąca, i jakiekolwiek rozważania we wskazanym zakresie – w sytuacji, gdy nie doszło do zmiany okoliczności – miałyby charakter polemiki z prawomocnym rozstrzygnięciem Sądu i motywami, na których Sąd się oparł przy rozstrzyganiu. Wobec przysługującego skarżącemu z mocy prawa zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit a p.p.s.a.) rozpoznawany w niniejszym postępowaniu wniosek został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata), pomimo że skarżący, wypełniając formularz PPF, zaznaczył, że chciałby ubiegać się również o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.