I SA/Wa 312/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-20
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Przemysław Żmich, Bogdan Wolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, mimo spełnienia przez wnioskodawcę ogólnych przesłanek, stanowi akt z zakresu administracji publicznej podlegający kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, mimo spełnienia przez wnioskodawcę ogólnych przesłanek, jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kognicji sądu administracyjnego. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zastosował § 31 ust. 4 uchwały Rady Miasta, który pozwala na odmowę zawarcia umowy najmu nawet w przypadku spełnienia ogólnych kryteriów, jeśli analiza warunków mieszkaniowych wskazuje na możliwość zamieszkania wnioskodawcy w innym lokalu.Stan faktyczny
Zarząd Dzielnicy odmówił zakwalifikowania O.L. do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, mimo że spełniała ona ogólne wymogi. Organ uzasadnił to tym, że rodzice skarżącej posiadają lokal mieszkalny o odpowiedniej powierzchni i liczbie pokoi, w którym skarżąca mogłaby zamieszkać. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając organowi błędne ustalenie stanu faktycznego, nieuwzględnienie jej stanu zdrowia oraz brak wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, argumentując, że sprawa ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kognicji sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędzia WSA Bogdan Wolski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi O.L. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m. W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.C., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.
Zaskarżoną uchwałą z [...] października 2010 r. nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] m. W. działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8, § 45 pkt 5 statutu Dzielnicy [...] m. W., stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały Nr [...] Rady Miasta W. z [...] stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta W. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] i [...]) oraz § 24 ust. 1 w związku z § 31 uchwały Nr [...] Rady Miasta W. z [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]):
- odmówił zakwalifikowania O.L. do zawarcia umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., oraz umieszczenia jej na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony;
- zobowiązał Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] m. W. do podjęcia działań zmierzających do opróżnienia lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.;
- wykonanie uchwały powierzył Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] m. W. oraz Dyrektorowi Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] m. W.
W uchwale podano, że wykonanie powinno nastąpić w terminie 30 dni od daty podjęcia uchwały.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że najemcą lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. była B.L. na podstawie decyzji o przydziale mieszkania funkcyjnego z [...] sierpnia 1987 r. Osobami uprawnionymi do zamieszkania w przedmiotowym lokalu byli: mąż R.L. oraz córka O.L.
W dniu [...] sierpnia 2000 r. została zawarta ze S.L. – babcią wnioskodawczyni - umowa najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] (obecnie [...]) w W. Zgodnie z treścią przedmiotowej umowy, O.L. została uprawniona do zamieszkania wraz najemcą w lokalu mieszkalnym.
S.L. wystąpiła 27 grudnia 2000 r. z wnioskiem o zamianę lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) na lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...]. We wniosku tym umieściła również O.L. Natomiast B. i R. L., wystąpili o zamianę lokalu nr [...] przy ul. [...] na lokal nr [...] przy ul. [...] (obecnie [...]). Następnie po rozpatrzeniu wniosków o wzajemną zamianę lokali mieszkalnych między stronami, najemcami lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) zostali – od [...] sierpnia 2000 r. B. i R. L. – rodzice wnioskodawczyni.
Natomiast ze S.L., została zawarta w dniu [...] czerwca 2001 r., umowa najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...]. O.L. została wskazana w tej umowie, jako osoba uprawniona do zamieszkania wraz z najemcą w przedmiotowym lokalu.
Organ wskazał, że wnioskodawczyni była wówczas małoletnia – miała 14 lat. Organ wyjaśnił, że w zebranym materiale dowodowym brak jest dokumentów stwierdzających zawieszenie, ograniczenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej R. i B. L., w stosunku do ich córki – O.L., a przepis art. 26 kc stanowi, iż miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania jego rodziców. Rodzice mieli wówczas obowiązek sprawowania pieczy nad wnioskodawczynią oraz ciążył na nich w stosunku do córki – O.L., obowiązek alimentacyjny.
Organ wskazał, że w aktach sprawy brak jest również dokumentów świadczących o tym, że opiekę nad wnioskodawczynią sprawowała wówczas jej babcia – S.L. W dniu [...] czerwca 2009 r. S.L. zmarła.
Aktualnie w przedmiotowym lokalu mieszkalnym zamieszkuje bez tytułu prawnego O.L., która wystąpiła do Urzędu Dzielnicowego o wynajęcie zajmowanego lokalu mieszkalnego, po śmierci zmarłej najemczyni. Powierzchnia mieszkalna na 1 osobę zamieszkującą w przedmiotowym lokalu wynosi [...] m2.
Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] potwierdził, iż O.L. zamieszkiwała ze swoją babcią S.L. w przedmiotowym lokalu mieszkalnym przez okres przekraczający 7 lat poprzedzających śmierć najemcy.
O.L. nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu.
Wnioskodawczyni pobiera z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych rentę socjalną w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Ponadto wykonywała pracę zarobkową w okresie od 1 maja 2009 r. do 31 lipca 2009 r. Dochód, który osiągnęła z tego tytułu, wyniósł [...] zł brutto. Średni miesięczny dochód brutto wnioskodawczyni w okresie ostatnich 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł [...] zł.
Organ wskazał, że treść przepisu § 31 ust. 4 Uchwały Nr [...] Rady W. z [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta W., zobowiązuje do poddania wnikliwej analizie warunków mieszkaniowych w poprzednim miejscu zamieszkania wnioskodawcy, oraz warunków mieszkaniowych wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej z nim we wspólnym pożyciu i uwzględnienia możliwości zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach.
W ocenie organu, jak wykazało przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie, B. i R. L. – rodzice wnioskodawczyni – zamieszkują i są zameldowani w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] (poprzednio ul. [...]) w W. Lokal ten składa się z trzech pokoi i kuchni oraz łazienki i wc. Powierzchnia mieszkalna wynosi [...] m2, zaś użytkowa [...] m2. Jest on wyposażony w instalację wodną, kanalizacyjną, gazową, centralnego ogrzewania i ciepłą wodę. Mieszkanie położone jest na 6 piętrze w budynku z windą.
Zdaniem organu zamieszkanie O.L. w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W. nie spowodowałoby jego nadmiernego zagęszczenia, gdyż wówczas powierzchnia pokoi na osobę w lokalu wyniosłaby [...] m2. Zgodnie z treścią § 31 ust. 4 uchwały z [...] lipca 2009 r. powyższe informacje mogą stanowić podstawę do odmowy zakwalifikowania wniosku.
Mając to na uwadze, pomimo, że złożony przez O.L. wniosek uzyskał
pozytywną opinię Komisji Mieszkaniowej, Zarząd Dzielnicy [...] m. W., uwzględniając treść przepisu § 31 ust. 4 uchwały z [...] lipca 2009 r. odmówił zakwalifikowania O.L. do zawarcia umowy lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.
Na powyższą uchwałę skargę (po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszonego prawa) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła O.L.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że jako osoba niepełnoletnia pozostawała pod opieką babci za zgodą swoich rodziców, którzy nie byli pozbawieni praw rodzicielskich i czynili starania o jej utrzymanie. Ze względu na dobro skarżącej, zdrowie psychiczne (zaświadczenie z [...].12.2010 r. specjalisty chorób psychicznych z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotne) opiekunowie porozumieli się (bez udziału sądu opiekuńczego), aby miejscem zamieszkania skarżącej (od 8 roku życia), było miejsce zamieszkania babci – jako osoby, z którą miała bardzo silny emocjonalny kontakt. Skarżąca podniosła, że we wniosku z 27 grudnia 2000 r. złożonym do Urzędu Dzielnicy [...] w sprawie zamiany lokali mieszkalnych, babcia jej S.L. potwierdziła fakt zamieszkiwania skarżącej z nią w lokalu. Natomiast we wniosku o zamianę, złożonym przez rodziców skarżąca nie figurowała, jako uprawniona do zamieszkiwania. Skarżąca wskazała, że spełnia wszystkie wymogi uprawniające ją do zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu, a wniosek jej uzyskał pozytywną opinię komisji mieszkaniowej.
Skarżąca zarzuciła, że organ nie wezwał jej do złożenia dodatkowych wyjaśnień co do niemożności zamieszkania w mieszkaniu rodziców. Skarżąca podała, że powierzchnia mieszkalna lokalu przy ul. [...] wynosi [...]m2, a nie [...] m2 jak wskazano w uchwale.
Skarżąca zarzuciła, że organ błędnie ustalił stan faktyczny, nie uwzględniając jej stanu zdrowia, o którym pisała we wniosku złożonym do Urzędu Dzielnicy [...] w dniu [...] listopada 2010 r.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] m. W. wniósł o odrzucenie skargi, a w przypadku przyjęcia sprawy do rozpoznania przez Sąd, o oddalenie skargi.
Argumentując stanowisko w przedmiocie odrzucenia skargi, organ wskazał, że rozstrzygnięcie o kwalifikacji do najmu lokalu oraz zawarcie umowy najmu nie są czynnościami z zakresu administracji. Kwalifikacja do najmu nie jest czynnością oderwaną od zawarcia umowy najmu. Jest to etap wstępny – wyboru przyszłego najemcy – z którym taka umowa zostanie zawarta. W rzeczywistości jest to czynność sprawdzania czy dana osoba mieści się w grupie osób, z którymi można zawrzeć skuteczną prawnie umowę najmu oraz wskazaniu osoby, z którą zostanie w przyszłości zawarta umowa najmu. Oznacza to, zdaniem organu, że skutkiem dokonania tej czynności jest w przyszłości złożenie oświadczenia woli o zawarciu umowy najmu. Kwalifikacja, będąc czynnością wstępną do zawarcia umowy najmu, pozostaje także w kręgu czynności cywilnoprawnych, których ocena nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Niemożliwym, w ocenie organu, jest rozerwanie czynności kwalifikacji do najmu od czynności – następczego – złożenia oświadczenia woli o zawarciu umowy najmu. Oznacza to więc, że kwalifikacja do najmu (niezależnie od pojęcia używanego dla tej czynności) jest dokonywaniem wyboru przyszłego najemcy, który to wybór za wyjątkiem sytuacji określonych w powszechnie obowiązujących przepisach prawa – skutkuje następczo złożeniem oświadczenia woli o zawarciu umowy najmu.
Nie ma możliwości prawnej zawarcia umowy najmu z osobą niezakwalifikowaną do najmu ani też niezawarci umowy najmu z osobą zakwalifikowaną.
W przypadku zasobu mieszkaniowego W. następuje dwustopniowe dokonywanie czynności cywilnoprawnej zawarcia umowy najmu.
Tak więc, w ocenie organu, niemożliwym jest rozłączanie tych czynności stwierdzeniem, że zawarcie umowy najmu jest czynnością cywilnoprawną nie podlegającą kognicji sądów administracyjnych, zaś kwalifikacja taką czynnością nie jest. W przypadkach obu tych czynności, są to czynności cywilnoprawne.
Organ powołał orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące prawa do sądu i właściwości sądów powszechnych i administracyjnych, podnosząc, że odmowa zawarcia umowy najmu lub zakwalifikowania do najmu znajduje się pod ochroną prawa cywilnego.
Zdaniem organu zaskarżona uchwała nie może być traktowana jako dotycząca zakresu administracji publicznej. Wykładnia systemowa tego pojęcia pozwala uznać, że sprawą z zakresu administracji publicznej jest akt administracji skierowany do mieszkańców gminy, zawierający przepisy powszechnie obowiązujące, w tym także określające zasady i ogólne czynności z zakresu zarządu majątkiem gminy adresowane do mieszkańców gminy, jak również do jej organów w celu bezpośredniego wykonywania przez gminę zadań publicznych odnoszących się do podmiotów prawa, jako członków społeczności lokalnej (por. A. Agopszowicz, Z. Gilowska, Ustawa o samorządzie terytorialnym. Komentarz, Warszawa 1997, s.450).
Taką uchwałą jest, w ocenie organu, uchwała Rady W. z [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W., która ustala zasady i ogólne czynności z zakresu zarządu majątkiem gminy adresowane do mieszkańców gminy.
Zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] w sprawie odmowy zakwalifikowania skarżącej do najmu lokalu takiego charakteru nie ma.
Z kolei wnosząc o oddalenie skargi organ wskazał na brak interesu prawnego skarżącej do kwestionowania zaskarżonej uchwały. Zdaniem organu skarżąca nie może wskazać żadnego przepisu z którego wynikałby obowiązek zawarcia z nią umowy najmu. Redakcja przepisu § 31 ust. 1 uchwały z [...] lipca 2009 r. oznacza, że uchwałodawca dopuszcza możliwość, że pomimo, iż dana osoba spełnia wszystkie warunki zawarte w przepisach, umowa najmu nie zostanie zawarta.
Odnosząc się merytorycznie do zaskarżonej uchwały organ wskazał, że jest ona zgodna z prawem. Organ stwierdził, że skarżąca nie załączyła do wniosku, który był rozpatrywany przez Zarząd, informacji o sytuacji zdrowotnej, która mogłaby stanowić przeszkodę do wspólnego zamieszkania razem z rodzicami w lokalu nr [...] przy ul. [...], a które mogłoby uzasadnić inne rozstrzygnięcie Zarządu. Zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, iż z uwagi na panujące relacje rodzinne, zamieszkanie przez skarżącego z rodzicami może doprowadzić do pogłębienia zaburzeń psychicznych a nawet do ciężkiej depresji - zostało wydane [...] grudnia 2010 r., tj. po podjęciu przez Zarząd Dzielnicy uchwały, a dostarczone zostało do Urzędu 12 stycznia 2011 r.
Zdaniem organu wydając zaskarżoną uchwałę nie naruszono prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Oddalenie skargi nie oznacza jednak, że Sąd podziela stanowisko organu w kwestii braku interesu prawnego skarżącej o czym niżej.
Sąd nie znalazł również podstaw do odrzucenia skargi, o co wnosił organ w odpowiedzi na skargę. Przede wszystkim organ nietrafnie ograniczył kognicję sądów administracyjnych do zakresu stanowienia uchwał, nie rodzących bezpośrednio skutków cywilnoprawnych. Uzasadniając to stanowisko organ powołał się na art. 177 Konstytucji RP, który to przepis ustanawia domniemanie kognicji sądów powszechnych, jeśli ujawnią się rzeczywiste, a nie pozorne wątpliwości w tej kwestii.
Odnosząc się do stanowiska organu w przedmiocie odrzucenia skargi, należy zwrócić uwagę, że w niektórych przypadkach także sprawy o charakterze cywilnym podlegają właściwości sądów administracyjnych, jeżeli spełnione są przesłanki określone w przepisach szczególnych (por. art. 3 § 3 p.p.s.a. - np. sprawy uposażeniowe służb mundurowych, odszkodowania z ustawy o gospodarce nieruchomościami).
Zagadnienie rozgraniczenia kognicji sądu administracyjnego i sądu powszechnego na tle rozpatrywanej sprawy można rozpatrywać w aspekcie regulacji konstytucyjnych. Otóż Konstytucja RP w art. 184 ustanawia domniemanie właściwości sądu administracyjnego w rozstrzyganiu spraw administracyjnych, a właściwość innych sądów w tego rodzaju sprawach stanowi więc wyjątek. Zatem z tego punktu widzenia w razie wątpliwości nie należy domniemywać właściwości innych sądów niż sąd administracyjny w sprawach z zakresu administracji publicznej (por. uchwała NSA z 8 listopada 1999 r., OPS 12/99, ONSA 2000, nr 2, poz. 47). Niewątpliwie przepis art. 184 Konstytucji RP stanowi modyfikację domniemania właściwości na rzecz sądów powszechnych. Oznacza to, że w wypadku sprawy z zakresu "kontroli działalności administracji publicznej", domniemanie właściwości przestaje przemawiać na rzecz sądu powszechnego.
W świetle konstytucyjnych regulacji zawartych w art. 184 i 177 ustawodawca dysponuje swobodą w wyborze właściwej drogi sądowej celem zagwarantowania kontroli działania administracji i może ustanowić bądź kognicję sądu powszechnego, bądź administracyjnego. Swoboda ta nie może jednak prowadzić do zawężenia konstytucyjnej istoty funkcjonowania sądownictwa administracyjnego, czyli "kontroli działalności administracji publicznej". Na tym tle, w doktrynie i orzecznictwie, odróżnia się "kontrolę działalności administracji publicznej" od "przekazywania do właściwości sądów powszechnych określonych spraw, które w pierwszej fazie postępowania są załatwiane przez organy administracji publicznej". Rzecz w tym, że przekazanie takiej sprawy sądowi powszechnemu polega na przekazaniu sprawy jako takiej do końcowego jej załatwienia, a nie na powierzeniu sprawowania kontroli działalności organu administracji publicznej. O tym, czy w sprawach wynikających z działalności administracji publicznej właściwy jest sąd administracyjny, czy sąd powszechny, decydujące znaczenie ma to, czy postępowanie sądowe ma polegać na kontroli działalności administracji, czy na rozpoznawaniu sprawy przekazanej sądowi do końcowego załatwienia.
Zagadnienie określenia, czym jest uchwała Zarządu Dzielnicy W., zostało rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08. Z tego względu należy stwierdzić, że jeżeli uchwała odmawia zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu, to jest ona aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., podlegającą kognicji sądu administracyjnego.
Z kolei odnosząc się do stanowiska organu w kwestii interesu prawnego skarżącej, zważyć należy, że argumenty i orzecznictwo powołane w odpowiedzi na skargę dotyczą interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym (art. 28 kpa). Tymczasem w rozpatrywanej sprawie skarga znajduje podstawy prawne w art. 101 § 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Źródłem interesu prawnego takiego podmiotu, uzasadniającym wniesienie skargi do sądu administracyjnego, jest uprawnienie lub obowiązek (albo odmowa przyznania uprawnienia) wynikające właśnie z treści kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Skarżąca ma legitymację do złożenia skargi, gdyż zaskarżona uchwała dotyczy jej indywidualnego, bezpośredniego interesu prawnego, a skarżąca jest jej adresatem. Uchwała ta została skierowana do skarżącej i została wydana w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej. Interes prawny skarżącej wynika także z przepisu § 31 uchwały Rady W. z [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu W. Wobec tego niezasadne jest stanowisko organu zarówno co do odrzucenia skargi, jak i braku legitymacji skarżącej do zaskarżenia uchwały z [...] października 2010 r. nr [...] do sądu administracyjnego.
Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, że organ wydając zaskarżoną uchwałę nie naruszył prawa w stopniu mającym wpływ na wynik spawy.
Istota rozpatrywanej sprawy polega na tym, że skarżąca wprawdzie spełnia przesłanki z § 31 ust.1 uchwały z [...] lipca 2009 r., jednakże samo spełnienie powyższych przesłanek nie obliguje organu do wydania pozytywnej dla skarżącej uchwały. Zważyć należy, że powszechnie wiadomo jest, iż zasób mieszkaniowy W. jest bardzo ograniczony. Mieszkania z zasobu są dobrem deficytowym i już tylko z tego powodu podlegają ścisłej reglamentacji. Powszechnie wiadomo również, że oczekujących na mieszkania z zasobu Miasta, spełniających kryteria ogólne do zakwalifikowania do zawarcia umów najmu tych lokali jest wiele. Dlatego też uchwałodawca zawarł w uchwale z [...] lipca 2009 r. normę prawną określoną przepisem § 31 ust 4 tej uchwały, która to norma pozwala organowi, nawet w przypadku spełnienia przesłanek z § 31 ust. 1, odmówić zakwalifikowania wnioskodawcy do zawarcia umowy najmu po śmierci najemcy. Przesłankami ustanowionymi w przepisie § 31 ust. 4 uchwały jest poddanie wnikliwej analizie warunków mieszkaniowych, m. in., wstępnych wnioskodawcy i uwzględnienie możliwości zamieszkania wnioskodawcy w tym lokalu.
Skoro uchwała nie określa co należy rozumieć pod pojęciem "warunki mieszkaniowe" i "możliwości zamieszkania", to należy wziąć pod uwagę potoczne rozumienie tych pojęć. Chodzi więc o takie sytuacje, gdy zbyt mała powierzchnia lokalu, ilość pokoi, brak kuchni, sanitariatów, zły stan techniczny lokalu, nadmierna ilość osób zamieszkałych powoduje, że nie może w nim zamieszkać osoba najbliższa najemcom (bądź właścicielom) lokalu. Przykładowo, gdyby lokal wstępnych wnioskodawcy miał bardzo duży metraż, a zamieszkiwałoby w nim kilka osób, wielopokoleniowa rodzina, bądź w dużym lokalu mieszkałaby nawet jedna osoba, a byłby to lokal zrujnowany, bez ciepłej wody, bez wc, bądź przeznaczony do rozbiórki, to wówczas uznanie przez organ możliwości zamieszkania w takim lokalu wnioskodawcy byłoby wadliwe.
Przepis § 31 ust. 4 uchwały stanowi narzędzie do prowadzenia racjonalnej polityki mieszkaniowej w odniesieniu do osób ubiegających się o zawarcie umów najmu po zmarłych najemcach, pozwalając organowi na indywidualne i zróżnicowane traktowanie osób ubiegających się o te lokale. Każdy przypadek wymaga indywidualnego traktowania.
Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organ dokonał prawidłowej indywidualizacji sytuacji skarżącej i właściwie ocenił warunki mieszkaniowe rodziców i potencjalną możliwość zamieszkania skarżącej w mieszkaniu rodziców. Otóż lokal zajmowany przez rodziców jest lokalem pełnowartościowym, o pow. [...] m2, składającym się z trzech pokoi, kuchni, oddzielnej łazienki i wc. Skarżąca ma więc możliwość zamieszkania w oddzielnym pokoju. Są to więc godziwe warunki mieszkaniowe, powyżej przeciętnej w W.
Zarzut skargi, że skarżąca nie może zamieszkać z rodzicami, nie zasługuje na uwzględnienie w świetle regulacji § 31 ust. 4 uchwały. W przepisie tym nie mieszczą się relacje osobiste wnioskodawcy ze wstępnymi lub innymi osobami w nim wskazanymi. Zważyć należy, że przepis ten dotyczy także małżonków i nie ma wtedy znaczenia, w jakich relacjach oni pozostają oraz przez ile lat nie zamieszkiwali razem, czy łączą ich jeszcze więzy osobiste. Jak już wyżej zaakcentowano, są to lokale z zasobu Miasta, a więc co do zasady (z wyjątkami wskazanymi w uchwale) przeznaczone są dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i losowej, które nie mają innej możliwości zapewnienia lokalu mieszkalnego. Tymczasem skarżąca taką możliwość niewątpliwie posiada. Wobec tego zarzuty skargi, że organ nie wezwał jej do wyjaśnienia powyższej kwestii i złożenia zaświadczeń na okoliczność relacji z rodzicami, nie może być skuteczny. Organ ma bowiem obowiązek gromadzić dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wprawdzie skarżąca załączyła do skargi zaświadczenie lekarskie z [...] grudnia 2010 r., z którego wynika (oprócz oceny stanu zdrowia), że ma ona złe relacje z rodzicami i nie może z nimi zamieszkiwać, to jednakże nie oznacza, że Miasto W. na tej podstawie ma zapewnić skarżącej lokal mieszkalny z własnych zasobów.
Także z oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie w dniu 20 czerwca 2011 r. wynika, że pomimo trudnego charakteru ojca skarżąca pozostawała w poprawnych relacjach z matką, a rodzice mieli pełną władzę rodzicielską; ojciec skarżącej nie był nigdy karany. Pomijając fakt, że przepis § 31 ust. 4 nie nakazuje badać relacji osobistych pomiędzy członkami rodziny, to stanowisko skarżącej mające uzasadnić jej niemożność zamieszkiwania z rodzicami jest absolutnie nieprzekonujące. Nie zmienia tej oceny załączone do skargi zaświadczenie lekarskie, wystawione na podstawie oświadczenia skarżącej.
Ubocznie należy wskazać, że uwagi na podnoszony przez skarżącą stan zdrowia i niepełnosprawność, to z tego względu na rodzicach skarżącej ciążą obowiązki związane z zapewnieniem skarżącej warunków mieszkaniowych, pomocy finansowej i osobistej, stosownie do treści art. 135 § 2 k.r.i op.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że dla oceny prawidłowości kontrolowanego rozstrzygnięcia, nie ma znaczenia, że skarżąca została wskazana przez babcię jako osoba uprawniona do zamieszkiwania i znalazło to potwierdzenie w piśmie z 16 stycznia 2001 r. Urzędu Dzielnicy [...] Gminy W. – [...]. Organ bowiem nie kwestionował zamieszkiwania skarżącej w spornym lokalu wraz z babcią. Także pozytywna opinia Komisji Mieszkaniowej Rady Dzielnicy nie miała charakteru wiążącego dla organu w sytuacji, gdy odmowne rozstrzygnięcie wydane zostało na podstawie § 31 ust. 4 uchwały.
Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej omówione okoliczności, z mocy art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło