I SA/Wa 3185/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-19

Skład orzekający: Piotr Przybysz, Anna Wesołowska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany prawomocnym postanowieniem sądu opiekuńczego o przyjęciu osoby do domu pomocy społecznej bez jej zgody, wydając decyzję o skierowaniu tej osoby do domu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany prawomocnym postanowieniem sądu opiekuńczego o przyjęciu osoby do domu pomocy społecznej bez jej zgody. W takiej sytuacji organ jest zobowiązany do realizacji postanowienia sądu poprzez wydanie decyzji o skierowaniu tej osoby do domu pomocy społecznej. Dopóki postanowienie sądu pozostaje w mocy, brak jest podstaw do uchylenia decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy o skierowaniu B. P. do domu pomocy społecznej. Wcześniej Sąd Rejonowy postanowił o przyjęciu B. P. do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że najbliższa rodzina jest w stanie zapewnić jej niezbędną opiekę. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy były związane postanowieniem sądu opiekuńczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz Sędziowie: WSA Anna Wesołowska (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (Wójt) z dnia [...] orzekającą o skierowaniu B. P. (Skarżąca) do domu pomocy społecznej. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] III Wydział Rodzinny i Nieletnich orzekł o przyjęciu B. P. do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Wójt decyzją z dnia [...] orzekł o skierowaniu B. P. zam. [...] do Domu Pomocy Społecznej w [...] ul. [...][...]. W uzasadnieniu decyzji organ powołał treść art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182, dalej u.p.s.). Organ orzekający, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, obejmującego w szczególności wywiad środowiskowy, stwierdził, że Skarżąca spełnia ustawowe warunki do skierowania do domu pomocy społecznej. O powyższym organ orzekł na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] III Wydział Rodzinny i Nieletnich. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Skarżąca, zarzucając naruszenie : 1. przepisów postępowania poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie z mocy art. 6, 7, 8, 9, 77 oraz 80 k.p.a., 2. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 54 ust. 1 i 4, art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Ponadto Skarżąca zarzuciła organowi I instancji nieprzeprowadzenie w sprawie pełnego i wyczerpującego postępowania dowodowego, ocenę zebranego materiału dowodowego w sposób wskazujący na znaczną dowolność organu administracyjnego oraz brak obiektywizmu. Wobec powyższych zarzutów wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] SKO po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję Wójta. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ przytoczył treść art. 54 ust. 1 u.p.s.. Wskazał, że stan zdrowia Skarżącej jest bardzo poważny i w związku z tym wymaga stałej opieki i pomocy w codziennej egzystencji, których nie jest w stanie zapewnić najbliższa rodzina. Organ podkreślił, że zaskarżona decyzja stwierdza o konieczności zapewnienia całodobowej pomocy instytucjonalnej – nie stanowi jednak prawa do zamieszkania w domu pomocy społecznej. Prawo takie Skarżąca nabędzie dopiero na podstawie decyzji o umieszczeniu jej w domu pomocy społecznej – wydanej przez organ prowadzący taką placówkę. Ponadto cytując orzecznictwo, organ II instancji wskazał, że nie działał w sprawie w sferze swobodnego uznania, lecz był związany Postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w [...] III Wydział Rodzinny i Nieletnich. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Skarżąca zarzucając naruszenie art. 7, 77 § 1 i 2, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi wskazała, że niezbędną, całodobową opiekę jest jej w stanie zapewnić najbliższa rodzina, która zapewni jej również wsparcie psychiczne. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna. Mający zastosowanie w sprawie przepis art. 54 ust. 1 u.p.s. stanowi, że osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Taka regulacja oznacza, że obowiązek organów skierowania danej osoby do domu opieki społecznej określonego typu powstaje dopiero wówczas, gdy po stronie takiej osoby zaistnieją wszystkie przesłanki warunkujące powstanie prawa do tego rodzaju świadczenia pomocy społecznej. W świetle przepisu art. 54 § 1 u.p.s. powstanie prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej warunkowane jest ustaleniem, że dana osoba wymaga całodobowej opieki (z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności), nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, a potrzeba opieki nie może być zapewniona w formie usług opiekuńczych. Następnie wskazać należy, że zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375), jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy. Z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] postanowił o przyjęciu Skarżącej do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Uznać zatem należy, że organy orzekające w niniejszej były związane powyższym postanowieniem i zobowiązane do jego realizacji poprzez orzeczenie o skierowaniu Skarżącej do domu pomocy społecznej (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2011 r. I OSK 325/11). Sąd wskazuje w tym miejscu, że art. 41 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego osoba przyjęta do domu pomocy społecznej w trybie art. 39 (a więc w niniejszej sprawie Skarżąca), jej przedstawiciel ustawowy, małżonek, krewni w linii prostej, rodzeństwo oraz osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę - mogą występować do sądu opiekuńczego o zmianę orzeczenia o przyjęciu do domu pomocy społecznej. Dopóki jednak orzeczenie o skierowaniu Skarżącej do domu pomocy społeczne pozostaje w mocy, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji Wójta. Z uwagi na powyższe, uznając że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło