I SA/Wa 321/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-01-21

Skład orzekający: Marta Kołtun - Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sołtys wsi posiada zdolność sądową do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Sąd, związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, przyznał Sołtysowi wsi prawo pomocy w zakresie całkowitym. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wcześniejsze postanowienie WSA, wskazując, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został błędnie przypisany Radzie wsi zamiast Sołtysowi. Sąd uznał, że sytuacja majątkowa Sołtysa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożył Sołtys wsi w sprawie ze skargi Gminy na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wcześniejsze postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy zostało uchylone przez NSA z powodu błędnego uznania, że wniosek złożyła Rada wsi, a nie Sołtys. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA ocenił sytuację majątkową Sołtysa.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Sołtysowi wsi prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Sołtysa wsi [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać Sołtysowi wsi [...] prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...]. Wnioskiem z dnia 8 sierpnia 2013 r. Rada [...] wsi [...] wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznany został – wydanym przez referendarza sądowego – postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 321/13. W dniu 11 września 2013 r. (data stempla pocztowego) wpłynął do Sądu sprzeciw Rady [....] Wsi [...] na przedmiotowe postanowienie wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W uzasadnieniu wniosku Rada [...] Wsi [...] wskazała, że nie osiąga żadnych dochodów ani nie posiada majątku, który umożliwiałby jej pokrycie we własnym zakresie kosztów postępowania kasacyjnego. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy Radzie [...] Wsi [...] – uzasadniając to tym, że występująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy rada [....] nie posiada zdolności sądowej w rozumieniu art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), a zatem nie jest podmiotem, którego wniosek o prawo pomocy podlegałoby merytorycznemu rozpoznaniu. Pismem z dnia 30 listopada 2013 r. Rada [...] wsi [...] złożyła zażalenie na powyższe postanowienie Sądu z dnia 18 listopada 2013 r. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I OZ 1192/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie wskazując w uzasadnieniu, iż Sąd I instancji błędnie przyjął, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przez Radę [....] wsi [...], a nie Sołtysa Wsi [...]. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 190 ustawy - z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W myśl art. 243 § 1 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy stronie następuje w zakresie całkowitym – gdy strona ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 powołanej ustawy). Strona występując z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Z akt sprawy wynika, że w oświadczeniu z dnia 8 sierpnia 2013 r. w części dotyczącej sytuacji majątkowej wnioskodawca wskazał, że nie osiąga żadnych dochodów i nie posiada żadnych środków pieniężnych. W ocenie Sądu wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, bowiem sytuacja majątkowa wnioskodawcy uniemożliwia mu pokrycie we własnym zakresie kosztów postępowania kasacyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 i art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło