I SA/Wa 3232/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-26

Skład orzekający: Mirosław Gdesz, Iwona Kosińska, Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, w trybie art. 155 k.p.a., może obejmować dodanie do podstawy prawnej decyzji przepisu dotyczącego skutków prawnych podziału (przejście własności działek pod drogi na rzecz gminy), a także czy Agencja Nieruchomości Rolnych, jako właściciel nieruchomości, ma przymiot strony w takim postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zmianę decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości w trybie art. 155 k.p.a. nie może obejmować dodania do podstawy prawnej przepisu dotyczącego skutków prawnych podziału (przejście własności działek pod drogi na rzecz gminy), gdyż jest to kwestia cywilnoprawna, a nie administracyjnoprawna. Ponadto, Sąd potwierdził, że Agencja Nieruchomości Rolnych, reprezentująca Skarb Państwa jako właściciela nieruchomości, ma przymiot strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 k.p.a., a jej brak zgody na zmianę decyzji uniemożliwia jej dokonanie.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zmianę decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, żądając uzupełnienia podstawy prawnej o art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wskazania skutków prawnych związanych z przejściem własności działek pod drogi na rzecz gminy. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, wskazując m.in. na brak zgody Agencji Nieruchomości Rolnych (właściciela nieruchomości) oraz na cywilnoprawny charakter sporu o własność. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany zatwierdzenia podziału nieruchomości oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] mają 2008r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha, położonej przy ul. [...] w [...]. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2007 r. spółka [...] sp. z o.o. (poprzednik prawny spółki [...] sp. z o.o.) wystąpiła o podział przedmiotowej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Po jego rozpatrzeniu Prezydent [...] decyzją dnia [...] maja 2008 r. nr [...] zatwierdził projekt podziału przedmiotowej nieruchomości na następujące działki: nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nr [...] o powierzchni [...] ha. Wnioskiem z dnia 18 lipca 2012 r. spółka [...] wystąpiła o zmianę decyzji z dnia 26 maja 2008 r. w trybie art. 155 kpa, żądając uzupełnienia podstawy prawnej wydania decyzji podziałowej także o art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., w skrócie u.g.n.) oraz wskazania w uzasadnieniu tej decyzji, że z dniem jej uprawomocnienia, działki gruntu wydzielone pod drogi przeszły z mocy prawa na własność gminy, a prawo użytkowania wieczystego tych działek wygasło z dniem w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Prezydent [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] odmówił dokonania wnioskowanych zmian. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o., decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. znak [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawy prawomocnym wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 249/13 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd przywołał treść art. 155 kpa i wskazał, że celem postępowania prowadzonego na podstawie tego przepisu jest dokonanie weryfikacji wydanej już wcześniej decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek w tym przepisie wymienionych. Należy zatem zbadać, czy decyzja ostateczna została wydana z naruszeniem prawa, a jednocześnie brak było podstaw do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji z powodu tego naruszenia. W ocenie Sądu organy nie dokonały dostatecznie wnikliwego sprawdzenia, czy przedmiotowa decyzja rzeczywiście odpowiada prawu. Z decyzji z dnia [...] maja 2008 r. zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowej nieruchomości nie wynika bowiem, jaki charakter mają drogi, pod które przeznaczone zostały projektowane działki nr [...],[...] i [...], a organ ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że są one przeznaczone pod drogę. W świetle art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dla zaistnienia skutku, jakim jest przejście z mocy prawa własności nieruchomości wydzielonej pod drogę na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, takie określenie rodzaju drogi jest zaś niezbędne. Wobec powyższego, skoro brak jest stosownego określenia, organy powinny zbadać, jaki charakter mają planowane drogi, od czego uzależniona jest ocena prawidłowości decyzji wydanej w dniu 26 maja 2008 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], ponownie odmówił zmiany we wnioskowanym zakresie decyzji podziałowej z dnia [...] maja 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nie jest możliwe stwierdzenie, że kwestionowana decyzja jest obarczona wadą wskazana w art. 145 § 1 lub art. 156 § 1 kpa. Zaznaczył, że w kwestionowanej decyzji zawarto odniesienie dotyczące wydzielonych działek, dotyczące ich umiejscowienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Natomiast nie została podjęta stosowna uchwała Rady Miasta, dotycząca zakwalifikowania tych dróg do odpowiednich kategorii dróg publicznych. Nie można zatem w ocenie organu I instancji dodać jako podstawy prawnej decyzji z dnia 26 maja 2008 r. art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami albowiem kwestia przejścia własności przedmiotowych działek nie jest przedmiotem postępowania podziałowego, a jedynie skutkiem wynikającym z brzmienia przepisu. Ponadto organ wskazał, że do sprawy została dopuszczona jako strona Agencja Nieruchomości Rolnych, która w piśmie z dnia 14 października 2013 r. wskazała, że podstawą do dopuszczenia jej jako uczestnika jest okoliczność, iż wykonuje prawa właścicielskie w stosunku do przedmiotowych działek, pobierając stale i nieprzerwanie opłaty za użytkowanie wieczyste. Jednocześnie Agencja nie wyraziła zgody na zmianę decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2008 r., co powoduje wystąpienie negatywnej przesłanki określonej w art. 155 kpa, uniemożliwiającej zmianę decyzji w trybie tego przepisu. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem spółka [...] złożyła odwołanie domagając się uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu spółka zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisu art. 98 ust. 1 oraz art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2012 poz. 647 ze zm.) oraz art. 7, art. 8, art. 28, art. 107 § 3 oraz art. 155 kpa. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść art. 155 kpa i wyjaśnił, że wszystkie wymienione w nim trzy przesłanki warunkujące możliwość zmiany decyzji muszą być spełnione kumulatywnie, a brak którejkolwiek z nich skutkuje odmową zmiany lub uchylenia decyzji. Jednocześnie organ II instancji przeprowadził wywód, z którego wynika, że wśród podmiotów uprawnionych do składania wniosku o zatwierdzenie podziału nieruchomości jest m. in. właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż są to podmioty władne do dysponowania nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, a tym samym mają interes prawny. Opierając się o powyższe Kolegium stwierdziło, że Prezydent [...] słusznie dopuścił do udziału w postępowaniu Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział w [...], jako właściciela nieruchomości. Natomiast wobec faktu, że strona postępowania – Agencja Nieruchomości Rolnych – nie wyraziła zgody na zmianę decyzji podziałowej z dnia [...] maja 2008 r., wystąpiła jedna z negatywnych przesłanek zastosowania instytucji przewidzianej w art. 155 kpa, a zatem brak jest możliwości wydania decyzji o zmianie decyzji ostatecznej. Mając powyższe na uwadze organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła spółka [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, czyli: - art. 98 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 6 pkt 1) u.g.n. w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 2012 r., poz. 647, ze zm) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ wydając decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, ograniczając się do określenia działki, która zostaje wydzielona pod drogę, nie ma obowiązku: (i) określenia, że wydzielona działka została wydzielona pod drogę publiczną, a nie jedynie pod drogę, jako ciągu komunikacyjnego, która nie ma charakteru publicznego; (ii) wskazania na czyją rzecz przeszła własność wydzielonej działki (iii) powołania art. 98 ust. 1 u.g.n. jako podstawy prawnej wydania decyzji; (iv) powołania wyżej wskazanego przepisu oraz jego skutku materialnoprawnego w uzasadnieniu decyzji, - art. 28 kpa w związku z art. 98 ust. 1 u.g.n. oraz art. 97 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 155 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie za stronę niniejszego postępowania Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych w [...], w sytuacji w której decyzja podziałowa została wydana na wniosek użytkownika wieczystego w zawiązku z czym stroną postępowania toczącego się w trybie art. 155 kpa może być tylko skarżąca spółka jako strona decyzji podziałowej, 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, czyli: - art. 155 kpa oraz art. 7 kpa poprzez zaniechanie wydania zmienionej zgodnie z wnioskiem strony skarżącej decyzji podziałowej, w tym w szczególności zaniechanie przez organ dokonania ustaleń, czy spełnione zostały przesłanki tj. (i) zbadanie czy strona skarżąca wyraziła zgodę na zmianę decyzji; (ii) czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się wnioskowanej zmianie oraz (iii) czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, - art.107 § 1 oraz § 2 kpa, art. 9 kpa w związku z art. 98 ust. 1 u.g.n. oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., w skrócie p.p.sp.a.) poprzez: (i) zaniechanie należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mają wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w szczególności przejawiające się w zaniechaniu powołania w treści decyzji skutków materialnoprawnych wynikających z art. 98 ust. 1 u.g.n.; (ii) zaniechanie wskazania w decyzji składników, które powinny być zawarte w decyzji na mocy art. 98 ust. 1 u.g.n., a także (iii) zaniechanie przez organ ustosunkowania się do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 249/13, - art. 7, art. 8, art. 9 kpa oraz art. 11 kpa w związku z art. 153 p.p.s.a., a także art. 107 § 1 oraz § 2 kpa w związku z art. 98 ust. 1 u.g.n. oraz w związku z art. 153 p.p.s.a. tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, - art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie uchylenia decyzji organu I Instancji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy. W obszernym i szczegółowym uzasadnieniu skargi skarżąca spółka przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów. Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Ponieważ stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego też Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w kwestionowanej decyzji poddał ją kontroli pod względem zgodności z prawem. Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że przedmiotowa sprawa była już rozpatrywana przez tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 249/13 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że "zasadnie organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowi samodzielnej i odrębnej podstawy dokonania podziału lecz jedynie określa skutki podziału nieruchomości dokonanego na wniosek, który to skutek nie następuje z mocy decyzji administracyjnej w sprawie podziału nieruchomości ale z mocy prawa. Z powyższych względów słusznie organy orzekające uznały, że w decyzji podziałowej organ nie może rozstrzygać o przejściu własności czy wygaśnięciu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości powstałych w wyniku jej podziału ani też powoływać w podstawie prawnej decyzji zatwierdzającej taki podział art. 98 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednakże z decyzji podziałowej musi wynikać, że wydzielona działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną, a nie jedynie pod drogę jako ciągu komunikacyjnego, która nie ma charakteru publicznego. Bowiem to właśnie ta decyzja stanowi podstawę prawną ewentualnego przejścia nieruchomości jako drogi publicznej na własność podmiotów wskazanych w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.(por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r., sygn.. akt I OSK 986/11). Tymczasem z decyzji z dnia [...] maja 2008 r. zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowej nieruchomości nie wynika jaki charakter mają drogi, pod które przeznaczone zostały projektowane działki nr [...],[...] i [...], a organ ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że są one przeznaczone pod drogę, co w świetle powyższych rozważań nie jest wystarczające. Również organy orzekające w niniejszym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 155 kpa nie poczyniły w tym zakresie żadnych ustaleń, poprzestając na stwierdzeniu braku podstaw do zmiany decyzji podziałowej poprzez dodanie w niej podstawy prawnej – art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i określenia jej skutku w postaci przejścia prawa własności lub wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi." W tej sytuacji Sąd stanął na stanowisku, że "ponownie rozpoznając sprawę niniejszą organ I instancji weźmie pod uwagę powyższe rozważania i ustali charakter dróg, na które przeznaczone zostały działki gruntu wydzielone w wyniku decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...] i w zależności od tych ustaleń dokona oceny czy w sprawie niniejszej wystąpiły przesłanki do zmiany tej decyzji oraz czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.". Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Orzeczenie sądu administracyjnego wywiera zatem skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Jednakże obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 670/11, LEX nr 1145122, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 marca 2012 r., sygn. akt ll SA/Rz 57/12, LEX nr 1145871). Taka natomiast sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 249/13. Zmiana stanu faktycznego sprawy polegała na zgłoszeniu (w piśmie z dnia 14 października 2013 r.), przez Agencję Nieruchomości Rolnych w [...] udziału w niniejszej sprawie jako strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. W ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo uznał Agencję za stronę niniejszego postępowania. Jak bowiem wynika z akt sprawy przedmiotowa nieruchomość, której użytkownikiem wieczystym jest skarżąca spółka, jest własnością Skarbu Państwa. Z treści znajdującego się w aktach sprawy odpisu zwykłego z księgi wieczystej nr [...] z dnia 12 lipca 2012 r. wynika, że działka nr [...] jest działką rolną i stanowi grunty orne. Z pisma organu I instancji z dnia 27 września 2013 r. skierowanego do Agencji Nieruchomości Rolnych oraz pisma Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia 14 października 2013 r. wynika, że nieruchomość ta znajduje się w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t. j. z 2012 r. Dz. U. poz. 1187, ze zm.) Skarb Państwa powierzył Agencji wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia znajdującego się w Zasobie. Agencja, obejmując we władanie powierzone składniki mienia Skarbu Państwa, wykonuje we własnym imieniu prawa i obowiązki z nimi związane w stosunku do osób trzecich, jak również we własnym imieniu wykonuje związane z tymi składnikami obowiązki publicznoprawne. Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa Agencja Nieruchomości Rolnych posiada ze względu na ustawowo powierzone je wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na rzecz Skarbu Państwa w stosunku do mienia znajdującego się w Zasobie. Bez wpływu na to ustalenie postaje fakt, że zarówno postępowanie podziałowe jak i niniejsze postępowanie zostało wszczęte z wniosku użytkownika wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Skoro bowiem wynik tych postępowań mógłby doprowadzić do uszczuplenia praw właścicielskich Skarbu Państwa na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, to właściciel (reprezentowany przez Agencję Nieruchomości Rolnych) niewątpliwie posiada interes prawny do udziału w tym postępowaniu. W tej sytuacji za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut dotyczący naruszenia przez organy w rozpatrywanej sprawie art. 28 kpa w związku z art. 155 kpa. Za niezasadny także Sąd uznał postawiony w skardze zarzut naruszenia art. 98 ust. 1 w związku z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przepisy te dotyczą bowiem trybu i sposobu dokonywania podziału nieruchomości. Nie stanowiły one natomiast merytorycznej podstawy orzekania w niniejszym postępowaniu, które dotyczyło zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 155 kpa. Ponadto wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 155 kpa, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z treści powyżej przytoczonego przepisu wynika, że decyzja wydana na jego podstawie może dotyczyć wyłącznie zagadnień rozstrzygniętych poprzedzającą ją decyzją ostateczną, a nie zagadnień nowych. Jak wynika z akt sprawy skarżąca spółka wystąpiła z wnioskiem o zmianę w trybie art. 155 kpa ostatecznej decyzji podziałowej z dnia 26 mają 2008 r. zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowej nieruchomości, poprzez m.in. wpisanie w podstawie prawnej decyzji art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co spowodowałoby w ocenie wnioskodawcy przejęcie z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego działek wydzielonych pod drogi. Zgodnie bowiem z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przejęcie części nieruchomości na własność gminy następuje zatem z mocy prawa i jest jedynie skutkiem prawnym ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu podziału dokonanego na wniosek właściciela. Rozstrzygnięcie tej decyzji powinno w każdym przypadku przesądzać o przeznaczeniu nowo wydzielonych działek, nie obejmuje ono natomiast kwestii przejścia na własność jednostki samorządu terytorialnego działki gruntu wydzielonej pod drogi publiczne. W decyzji takiej może być zamieszczona klauzula o przejściu z mocy prawa własności działki wydzielonej pod drogę, ma ona jednak wyłącznie charakter informacyjny a nie przesądzający o przejściu własności tej działki na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. Bezzasadne jest zatem żądanie strony skarżącej zmiany, w trybie art. 155 kpa, decyzji podziałowej zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowej nieruchomości poprzez wpisanie w podstawie prawnej tej decyzji art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ewentualny spór co do kwestii przejścia z mocy prawa własności przedmiotowych działek wydzielonych pod drogi ma charakter cywilnoprawny i nie może być rozstrzygany w drodze decyzji administracyjnej. Odnoszą się do postawionego w skardze zarzutu naruszenia przez organy orzekające art. 155 kpa wyjaśnić należy, że decyzje podejmowane w tym trybie mają charakter decyzji uznaniowych. Oznacza to, że organ nie ma obowiązku wydania decyzji zmienionej zgodnie z wnioskiem strony skarżącej. Z analizy akt sprawy wynika, że przedmiotowa decyzja podziałowa stała się ostateczna, a zatem objętą jest ochroną wynikającą z zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 kpa). Ewentualną możliwość zmiany lub uchylenia decyzji posiadającej cechę ostateczności ustawodawca przewidział m. in. art. 155 kpa. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że warunkiem koniecznym do zmiany takiej decyzji jest, jak prawidłowo wyjaśnił to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ, łączne spełnienie 3 przesłanek: strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji, za zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Brak choćby jednej z tych przesłanek powoduje niemożność zastosowania procedury określonej w tym przepisie. W ocenie Sądu przez niezbędną zgodę strony należy rozumieć nie tylko zgodę strony inspirującej postępowanie w trybie art. 155 kpa, ale zgodę wszystkich osób mających przymiot strony w tym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie jedna ze stron postępowania (Agencja Nieruchomości Rolnych) w sposób wyraźny w piśmie z dnia 14 października 2013 r. nie wyraziła zgody na wnioskowaną zmianę decyzji podziałowej. Fakt ten spowodował, że organ nie mógł już zastosować wnioskowanego trybu. Niecelowym zatem było prowadzenie przez organ dalszego postępowania w przedmiocie spełnienia lub nie pozostałych przesłanek określonych w art. 155 kpa. W tej sytuacji Sąd uznał, że zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 155 kpa oraz art. 7 kpa poprzez zaniechanie wydania zmienionej zgodnie z wnioskiem strony skarżącej decyzji podziałowej, nie mógł wywołać oczekiwanych przez skarżącą spółkę skutków. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Wbrew zarzutom skargi organy administracji publicznej prowadziły postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy, w zgodzie z zasadami postępowania administracyjnymi określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organy dokładnie ustaliły stan faktyczny i prawny w sprawie, a także właściwie zastosowały przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Organy obu instancji wystarczająco dokładnie przedstawiły powody podjętego rozstrzygnięcia i wyjaśniły je w uzasadnieniu wydanych decyzji zgodnie z treścią art. 107 § 1-3 kpa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło