I SA/Wa 3235/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA - Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. od przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia i stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia zażalenia postanawia: 1. odmówić przyznania M.S. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 3235/14, oddalił skargę M.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia i stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia zażalenia Wnioskiem z dnia [...] września 2016 r. (data wpływu do Sądu) M.S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższy wniosek jest kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zgłoszonym przez stronę (postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3235/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy; zażalenie na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I OZ 1170/15) Wniosek został rozpoznany, wydanym przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 3235/14 odmawiającym przyznania M.S. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz umarzającym postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygniecie powyższe zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 14 października 2016 r. W dniu 21 października 2016 r. (data wpływu do Sądu ) M.S. złożył sprzeciw od ww. postanowienia, wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Wskazał w nim, że pozostaje bez środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Uwzględniając, że żądaniem swoim skarżący objął zwolnienie od kosztów sądowych, należało stwierdzić, że w tym zakresie złożony wniosek jest bezprzedmiotowy, albowiem zaskarżając akt wydany w postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej pomocy i opieki społecznej, wnioskodawca korzysta z mocy prawa ze zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Ze względu na powyższe, zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w tym zakresie, co prowadziło do umorzenia postępowania w tej części na podstawie art. 249a P.p.s.a. Ocena pozostałej części żądania nie mogła prowadzić do uwzględnienia złożonego wniosku z tej przyczyny, że deklarowany przez wnioskodawcę stan skrajnego ubóstwa wynikającego z nieuzyskiwania jakichkolwiek dochodów, do którego nawiązuje skarżący podając, że pozostaje (cyt.) "bez środków do życia" nie odpowiada rzeczywistej sytuacji osobistej i życiowej strony. Uwzględnić w sprawie z urzędu bowiem należało, że składający wniosek pomija systemowo tę okoliczność, która ma związek z przyznanym mu prawem do świadczenia rentowego i jednoczesną odmową jego pobierania. Z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2016 r., wynika bowiem, że wnioskodawca nabył uprawienia do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...] października 1998 r. na stałe. Świadczenie to od daty jego przyznania jest zawieszone z powodu odmowy przyjęcia. Wysokość tego świadczenia od miesiąca marca 2016 r. przysługuje w kwocie minimalnej tj. [...]. Jest też Sądowi wiadomym, że skarżący, co wynika z jego oświadczenia, jest świadomy, że została przyznana mu renta z tytułu niezdolności do pracy, jednak uważa, iż jest ona narzucona wbrew prawu i z tego powodu jej nie pobiera. Ponadto z nadesłanego do sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1115/12 pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2015 r. wynika, że kwota zgromadzonego świadczenia, które może odebrać skarżący, jeśli wystąpiłby o wznowienie wypłaty renty w maju 2015 r., tj. za okres od maja 2012 r. do kwietnia 2015 r., wynosiła [...]. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący jest osobą, która posiada środki do życia i może zabezpieczyć kwotę niezbędną do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Uwzględnienie powyższego prowadzi do wniosku, że wskazana przez wnioskodawcę w oświadczeniu informacja o nieposiadaniu środków na utrzymanie nie znajduje uzasadnienia. Przyczyny, z powodu których skarżący odstąpił od pobierania przyznanego mu świadczenia mają charakter względnie stały, stąd wzięcie pod uwagę w niniejszym postępowaniu ustalonego faktu niepobierania przez wnioskodawcę z własnej woli przyznanego mu świadczenia, bez ponownego zwracania się do strony o wypowiedzenie się odnośnie do tejże okoliczności, uznane zostało za zgodne z wymogiem podjęcia rozstrzygnięcia dotyczącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o ustalenia niebudzące wątpliwości. Należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z 20 stycznia 2015 r. sygn. I OZ 12/15 przyjął, że dobrowolne niepobieranie przez skarżącego, tak jak i przez każdy inny podmiot, świadczenia rentowego jest świadomym wyborem, który bezpośrednio rzutuje jednak na sytuację finansową osoby zwracającej się o przyznanie prawa pomocy. W tych warunkach, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249a w związku. z art. 260 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia