I SA/Wa 3244/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-13

Skład orzekający: Aneta Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i dochody, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i dochody, nie dopełniła tego obowiązku. Niewykazanie przez wnioskodawcę, że poniesienie kosztów postępowania wiązałoby się z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca G. L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia z wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję ustalającą opłatę adiacencką. W uzasadnieniu wniosku podała, że utrzymuje się z emerytury rolniczej i nie posiada majątku poza domem, nieruchomością rolną i samochodem. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających wysokość dochodów, wyciągów bankowych, wykazu wydatków i innych szczegółów dotyczących sytuacji majątkowej. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2014 r. ustalającą opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, której skarżąca G. L. jest właścicielką, skarżąca wniosła o zwolnienie z wpisu od skargi wynoszącego [...] zł. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy, złożonym na urzędowym formularzu tego wniosku (PPF), strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymywane z jednego źródła dochodu – emerytury rolniczej w wysokości [...] zł brutto. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada majątku innego niż obejmującego dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolną ([...]ha) oraz samochód osobowy [...] ([...]), uściślając, że aktualnie jest w toku postępowania mającego na celu przepisanie domu na rzecz syna. Skarżąca stwierdziła, że trudna sytuacja majątkowa w jakiej się znajduje sprawia, że nie jest ona w stanie uiścić wpisu od skargi w wysokości [...] zł bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Powzięte wątpliwości odnoszące się do przedstawionej we wniosku sytuacji majątkowej wnioskodawczyni doprowadziły do wezwania strony w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) do uzupełnienia złożonego wniosku w wyznaczonym terminie, poprzez przedstawienie dokumentów wskazujących na wysokość aktualnie pobieranej emerytury, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych i lokat, oświadczenia w przedmiocie wykonywania jakiejkolwiek działalności, z którą wiąże się uzyskiwanie przychodu lub osiąganie innego rodzaju dochodów, informacji, w jakiej wysokości i z jakich źródeł pokryty został koszt korzystania przez wnioskodawczynię z pomocy adwokata w postępowaniu administracyjnym, a także szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych miesięcznie na konieczne utrzymanie wraz z określeniem ich wysokości, w tym także przedstawienie dokumentów potwierdzających ich opłacenie. Wezwanie w tym przedmiocie z 13 stycznia 2015 r., które zostało doręczone pełnomocnikowi strony – adw. E. D. w dniu [...] stycznia 2015 r., pozostało jednakże bez odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uzależnienie możliwości przyznania prawa pomocy od wykazania przez osobę wnioskującą o przyznanie takiej pomocy, że poniesienie kosztów tego postępowania wiązać się będzie z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym sprawia, że do uwzględnienia wniosku może dojść jedynie w tych przypadkach, w których zostanie przez wnioskodawcę dowiedzione, że dysponuje on wyłącznie środkami na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych, a zdobycie dodatkowych środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Informacje udzielone przez skarżącą w złożonym wniosku o prawo pomocy okazały się niewystarczające do przyjęcia prawidłowych ustaleń co do tego, czy i w jakim zakresie posiada ona zdolność do poniesienia we własnym zakresie kosztów sądowych. Oświadczenie skarżącej złożone we wniosku, w świetle którego, że prowadzone przez siebie jednoosobowe gospodarstwo domowe strona utrzymuje z jednego źródła dochodu (emerytury z KRUS) czerpiąc z tego tytułu środki w wysokości znacznie niższej niż przyjętej dla jednoosobowego gospodarstwa niepracowniczego (emeryckiego) minimum socjalnego (wynoszącego w drugiej połowie 2014 r. [...] zł (według danych Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych) nie jest spójne z całokształtem okoliczności sprawy, z których wynika, że dochody te służą stronie na pokrycie kosztów utrzymania domu, samochodu, jak również umożliwiły pokrycie kosztów korzystania przez wnioskodawczynię z pomocy adwokata w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca nie podnosi przy tym, że ze względu na niskie dochody przy ponoszeniu kosztów bieżącego utrzymania korzysta ze wsparcia innych osób (np. syna) lub instytucji, co nakazuje domniemywać, że koszty te w całości ponosi z dochodów i majątku własnego. W tych okolicznościach konieczne stało się zweryfikowanie deklarowanej przez stronę wysokości dochodów oraz ustalenie wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne poprzez wezwanie skarżącej do przedstawienia dodatkowych materiałów źródłowych odnoszących się tychże kwestii. Niezłożenie żądanych w trybie art. 255 p.p.s.a. dokumentów powiązane z brakiem wskazania okoliczności usprawiedliwiających taki stan rzeczy, skutkuje koniecznością przyjęcia, że skarżąca nie wykazała, że sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że niedopełnienie obowiązku dostarczenia żądanych w trybie art. 255 p.p.s.a. danych, jak również przedstawienie ich w sposób niekompletny, a nawet mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia, co uprawnia do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (por. postanowienie NSA z 5 marca 2015 r., I OZ 177/15; postanowienie NSA z 3 marca 2015 r., II OZ 153/15). Podnoszona w rozpoznawanym wniosku okoliczność dotycząca podjęcia przez stronę działań w celu przekazania majątku (domu) synowi nie może mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż wobec braku przedstawienia dokumentów potwierdzających wysokość deklarowanych dochodów skarżącej brak jest podstaw do uznania, iż na decyzję o sposobie rozdysponowania tego majątku wpłynął wyłącznie brak środków na jego utrzymanie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło