I SA/Wa 3274/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-24
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Gabriela Nowak, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania w sprawie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP, złożony na podstawie nowelizacji ustawy (art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej), może być podstawą do kwestionowania ustaleń faktycznych dotyczących głównego miejsca zamieszkania, czy też dotyczy wyłącznie sytuacji posiadania dodatkowego miejsca zamieszkania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie wznowione na podstawie nowelizacji ustawy (art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej) nie jest właściwe do ponownej oceny ustaleń faktycznych dotyczących głównego miejsca zamieszkania. Skarżąca, powołując się na posiadanie przez ojca dodatkowego miejsca zamieszkania, w istocie dążyła do zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych w poprzednim postępowaniu. Ponadto, odmowa przyznania prawa do rekompensaty nie wynikała wyłącznie z faktu nieposiadania miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP, ale również z innych przyczyn, co wyklucza zastosowanie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w kontekście wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca K. G. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP, powołując się na nowelizację ustawy. Organy administracji odmówiły uchylenia poprzednich decyzji, uznając, że skarżąca nie wykazała posiadania przez jej ojca K. P. dodatkowego miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP w rozumieniu przepisów. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów oraz zniekształcenie jej stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.
Decyzją z [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013, poz. 267; dalej: "k.p.a.") oraz art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 1090; dalej: "ustawa o prawie do rekompensaty"), po rozpoznaniu wniosku K. G. (Skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Skarbu Państwa (Minister) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] odmawiającą uchylenia decyzji Ministra z dnia [...] w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. P. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej.
Decyzja ta wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] odmówił Skarżącej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. P. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie udało się udowodnić, że K. P. był właścicielem nieruchomości położonej we [...]. Ustalono natomiast, że nie zamieszkiwał on w dniu 1 września 1939 r. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż jego miejscem zamieszkania była [...].
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, Minister decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu wojewódzkiego, że K.P. nie zamieszkiwał w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP. Nie ustalono również okoliczności opuszczenia tego terytorium oraz przysługiwania mu prawa własności do przedmiotowej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2012 r. (sygn. akt I SA/Wa 1046/12) oddalił skargę Skarżącej na powyższą decyzję.
Skarżąca pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie w związku z nowelizacją ustawy o prawie do rekompensaty. Do wniosku załączone zostały oświadczenie G. H. (ur. w [...]), z podpisem notarialnie poświadczonym w dniu 15 maja 2013 r., oraz M. S. (ur. w [...]) z podpisem notarialnie poświadczonym w dniu 8 maja 2013 r., które wskazały, że K. P. zamieszkiwał we [...] w dniu 1 września 1939 r.
Wojewoda [...] pismem z dnia 31 lipca 2014 r. przekazał Ministrowi wniosek Skarżącej zgodnie z właściwością.
Postanowieniem z dnia [...] Minister wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...].
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 145a § 1 k.p.a., art. 150 § 1 k.p.a. oraz art. 151 § pkt 1 k.p.a. oraz art. 9 ustawy o prawie do rekompensaty w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 195, dalej: "ustawa zmieniająca") Minister odmówił uchylenia decyzji z dnia [...].
W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na nowelizację art. 2 ustawy o prawie do rekompensaty powstała możliwość ponownej weryfikacji rozstrzygnięć w sprawach, w których niekonstytucyjna przesłanka domicylu stanowiła podstawę odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Wnioskodawca zobowiązany jest zatem wykazać, że na ocenę jego uprawnień ma wpływ zmiana w zakresie przesłanki domicylu. Organ podkreślił, że nowelizacja wprowadzona ustawą zmieniającą sprowadza się do tego, że w miejsce dotychczasowego wymogu zamieszkiwania na byłym terytorium RP w dniu 1w września 1939 r. wprowadzona została przesłanka miejsca zamieszkania na wymienionych terenach, której spełnienie oceniane jest z uwzględnieniem przepisów przywołanych w znowelizowanym art. 2 ust. 1 ustawy o prawie do rekompensaty.
Następnie organ wskazał że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...], Skarżąca nie wykazała bowiem, by K. P. miał inne, dodatkowe miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów przywołanych w art. 2 ust. 1 ustawy o prawie do rekompensaty. Ze znajdującego się aktach sprawy protokołu przesłuchania świadków w Powiatowym Oddziale PUR w [...] w dniu 3 grudnia 1945 r. wynika, że K. P. przed wojną jak i w czasie jej trwania zamieszkiwał w [....]. Wojewoda [....] występowa do archiwów krajowych celem odszukania dokumentów repatriacyjnych K. P., Poszukiwania te nie przyniosły rezultatu, co w zestawieniu również z brakiem wiedzy Skarżącej w zakresie okoliczności opuszczenia byłego terytoriom RP wydaje się potwierdzać powyższe zeznania. Fakt zamieszkiwania przez K. P. w czasie wojny potwierdza również jego karta rozpoznawcza wdana w dniu [...] w [...].
Organ wskazał, że do wniosku o wznowienie postępowania Skarżąca dołączyła oświadczenia świadków wskazujące, że K. P. zamieszkiwał w dniu 1 września 1939 r. we [...]. Minister przypomniał również, że w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] Skarżąca kwestionowała ustalenia organu co do miejsca zamieszkania K. P. w [...] podnosząc, że jego miejscem zamieszkania w dniu 1 września 1939 r. był [...]. Organ uznał więc, że Skarżąca wnosząc o wznowienie postępowania w trybie ustawy zmieniającej domaga się zmiany poczynionych ustaleń faktycznych i uznania, że miejscem zamieszkania K. P. był [...]. Tymczasem dla skuteczności wniosku o wznowienie postępowania złożonego w trybie art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej konieczne było wykazanie, że K. P. zamieszkały w [...] posiadał inne, dodatkowe miejsce zamieszkania na byłym terytorium RP w rozumieniu przepisów przedwojennych, wymienionych w art. 2 pkt 1 ustawy o prawie do rekompensaty. Kwestionowanie dokonanych przez organy obu instancji ustaleń co do rzeczywistego miejsca zamieszkania w momencie wybuchu wojny mogłoby być przedmiotem postępowania wznowionego w trybie określonym w art. 145 § 1 k.p.a. nie zaś w trybie określonym w art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej.
Organ podniósł również, że przyczyną odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty był także fakt nie wykazania by K. P. był właścicielem nieruchomości pozostawionej we [...].
Pismem z dnia 8 września 2014 r. K. G. zwróciła się do Ministra Skarbu Państwa z wnioskiem o zawieszenie postępowania odwoławczego oraz ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie pismem z dnia 1 października 2014 r. Skarżąca sprecyzowała swoje żądanie zawarte w piśmie z dnia 8 września 2014 r. wskazując, że stanowi ono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...]. W piśmie tym Skarżąca wskazała dodatkowo, że treść jej wniosku z dnia 28 kwietnia 2014 r. należy rozumieć w ten sposób, że powołała się na okoliczność, że jej ojciec, K.P., posiadał przed II wojną światową dodatkowe miejsce zamieszkania we [...].
Opisaną na wstępie decyzją Minister utrzymał w mocy swoją decyzję z [...].
W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko, że dla wznowienia postępowania w trybie art. 2 ust. 1 ustawy zmieniające konieczne było wykazanie, że K. P. miał dodatkowe miejsce zamieszkania na byłym terytorium RP. Tymczasem, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że miejscem zamieszkania K. P. w dniu 1 września 1939 r. była [...], Skarżąca zaś nie wykazała, że K. P. miał inne, dodatkowe miejsce zamieszkania na byłym terytorium RP w rozumieniu przepisów przedwojennych.
Odnosząc się do oświadczeń świadków Minister uznał, że przedkładając je Skarżąca kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez organy obu instancji wykazuje bowiem, że jedynym, wyłącznym, miejscem zamieszkania K. P. w dniu 1 września 1939 r. był [...].
Organ podkreślił że w ramach postępowania wznowieniowego związany jest podstawami zawartymi we wniosku o wznowienie postępowania i nie może odnosić się do innych podstaw nie wskazanych przez stronę. Podana przez Skarżącą podstawa wznowienia a więc art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej w sposób wiążący wyznacza granice postępowania. Minister podtrzymał wyrażone poprzednio stanowisko, że kwestionowanie ustaleń co do rzeczywistego miejsca zamieszkania K. P. w dniu 1 września 1939 r. byłoby możliwe wyłącznie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., nie zaś w trybie określonym w ustawie zmieniającej.
W ocenie organu K. P. w dniu 1 września 1939 r. posiadał jedno miejsce zamieszkania, którym była [...]. Nie posiadał on innych, tzw. "dodatkowych" miejsc zamieszkania w rozumieniu przedwojennych przepisów, określonych w art. 2 pkt 1 lit. a, b i c.
W skardze na powyższą decyzję Skarżąca podniosła zarzut naruszenia :
a. art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na bezzasadnym uznaniu, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do osób posiadających w dniu 1 września 1939 r. dodatkowe miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskie, nie zaś do osób w ogóle nie posiadających w dniu 1 września 1939 r. miejsca zamieszkania na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskiej,
b. naruszenie przepisów postępowania w tym art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, iż nie wykazała, iż K. P. posiadał w dniu 1 września 1939 r. dodatkowe miejsce zamieszkania we [...],
c. zniekształcenie jej stanowiska poprzez przyjęcie, że dowodziła w postępowaniu, iż K. P. w dniu 1 września 1939 r. posiadał główne miejsce zamieszkania we [...], podczas gdy pismem z dnia 1 października 2014 r. sprecyzowała, że podstawą żądania wznowienia postępowania jest okoliczność posiadania przez K. P. przed II wojną światową dodatkowego miejsca zamieszkania we [...].
Z uwagi na powyższe uchybienia Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu Skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r. uznający za niezgodny z Konstytucją art. 2 ust. 1 ustawy o prawie do rekompensaty w zakresie w jakim uzależnia prawo do rekompensaty od zamieszkiwania w dacie 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
Skarżąca podkreśliła następnie, że art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej nie zawiera ograniczenia, że prawo wznowienia przysługuje tylko osobom posiadającym dodatkowe miejsce zamieszkania na były terytorium RP. Wręcz przeciwnie, z treści tego przepisu wynika, że prawo wznowienia postępowania przysługuje także osobom, które w ogóle nie posiadały miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP oraz ich następcom prawnym.
Skarżąca podkreśliła, że wobec nieprecyzyjności wniosku o wznowienie postępowania pismem z 1 października 2014 r. uściśliła, że treść jej wniosku należy rozumieć w ten sposób, że powołuje się ona na okoliczność, że K. P. posiadał przed II wojną światową dodatkowe miejsce zamieszkania we [...]. W opisie stanu faktycznego zawartym w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] organ zniekształcił stanowisko strony wskazując, wbrew treści pisma z dnia 1 października 2014 r, że strona dowodziła faktu posiadania przez K. P. głównego miejsca zamieszkania we [...] a nadto uznał, że fakt posiadania przez K. P. głównego miejsca zamieszkania we [...] nie został przez Skarżącą udowodniony, pomimo dołączenia do wniosku o wznowienie postępowania dwóch oświadczeń świadków z podpisami notarialnie poświadczonymi o zamieszkiwaniu przez K. P. we [...] w dniu 1 września 1939 r. oraz pozostawieniu przez niego nieruchomości we [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie wskazać należy, że wbrew poglądowi wyrażonemu w skardze, Minister nie zniekształcił treści wniosku Skarżącej o wznowienie postępowania. Zarówno w decyzji z [...] jak i w decyzji z [...] organ wskazywał, że Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania w trybie art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej.
Powyższe odczytanie treści wniosku Skarżącej zgodne było - jak wynika z pisma Skarżącej z dnia 1 października 2014 r. oraz z treści skargi – z jej intencją. Zarówno w piśmie z 1 października 2014 r. jak i w skardze Skarżąca podkreślała, że wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania powołując się na okoliczność, że jej ojciec, K. P., miał przed wojną "dodatkowe" miejsce zamieszkania we [...].
Od stanowiska zawartego we wniosku odróżnić należy natomiast treści wynikające z dowodów przedłożonych przez Skarżącą na poparcie powyższej tezy.
Skarżąca, wskazując, że przyczyną złożenia przez nią wniosku o wznowienie postępowania jest fakt posiadania przez jej ojca przed wojną dodatkowego miejsca zamieszkania we [...] dołączyła do wniosku o wznowienie postępowania dwa oświadczenia świadków, sporządzone odpowiednio [...] oraz [...].
W oświadczeniu z [...] M. S., urodzona w dniu [...], a więc mająca w dniu wybuchu wojny 5 dni, wskazała, że jest jej wiadomo, "iż K. P. w dniu wybuchu wojny tzn. 1 września 1939 r. zamieszkiwał we własnym domu we [...]".
W oświadczeniu z [...] G. H. oświadczyła i potwierdziła, że K. P. zamieszkiwał we [...], poza granicami obecnymi Rzeczpospolitej Polskiej w dacie wybuchu wojny 1 września 1939 r. Świadek, urodzona w [...] wskazała, że czasy te doskonale pamięta, mieszkała bowiem w sąsiedztwie, a "wybuch wojny przeżywaliśmy wspólnie jako mieszkańcy [...], bo tak się nazywała nasza dzielnica [...]".
W ocenie sądu rozpoznającego sprawę Minister prawidłowo uznał, że treść powyższych oświadczeń nie pozwala na przyjęcie, by ojciec Skarżącej miał przed wojną we [...] dodatkowe miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów przywołanych w art. 2 pkt 1 ustawy o prawie do rekompensaty. Skarżąca, powołując się na przesłankę posiadania przez jej ojca dodatkowego miejsca zamieszkania we [...] przedłożyła oświadczenia świadków, w których opisują oni fakt stałego zamieszkiwania przez K. P. we [....] we własnym domu, nie zaś okoliczności potwierdzającej posiadanie przez niego dodatkowego miejsca zamieszkania we [...].
Sąd podkreśla w tym miejscu, że w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] ustalone zostało, że K. P. zarówno przed wojną jak i w czasie wojny mieszkał w [...] (protokół przesłuchania świadków sporządzony 3 grudnia 1945 r. w Powiatowym Oddziale Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w [...] oraz przywołana w treści powyższego protokołu karta rozpoznawcza nr [...] wydana dnia [...] w [...]). Zwrócić należy również uwagę, że w toku powyższego postępowania przeprowadzony został na wniosek Skarżącej dowód z jej przesłuchania. Skarżąca, która w momencie wybuchu wojny miała 20 lat, podała, że nie ma wiedzy, kiedy nastąpiło opuszczenie przez jej ojca nieruchomości we [...], kto razem z jej ojcem opuścił byłe terytorium RP, czy ktoś został w powyższej nieruchomości, jakie były okoliczności opuszczenia przez ojca nieruchomości we [....] oraz byłego terytorium RP. Skarżąca nie miała również wiedzy, czy jej ojciec kiedykolwiek mówił, że opuścił byłe terytorium RP przez zieloną granicę, ani jakie było miejsce, w którym jej ojciec przekroczył granicę byłego terytorium RP. Skarżąca nie była również w stanie odpowiedzieć na pytanie, kiedy nastąpiło opuszczenie przez K. P. byłego terytorium RP.
Również prowadzone w toku powyższego postępowania poszukiwania w archiwach państwowych nie doprowadziły do uzyskania jakichkolwiek informacji co do pobytu i opuszczenia byłego terytorium RP przez ojca Skarżącej.
Oznacza to, w świetle dokumentów zgromadzonych w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] (przy czym skarga wniesiona przez Skarżącą na powyższą decyzję oddalona została prawomocnym wyrokiem tutejszego sądu z dnia 18 października 2012 r. I SA/Wa 1046/12 ) jak również w świetle przedstawionych przez Skarżącą oświadczeń świadków z [...] i [...] brak było podstaw do przyjęcia, że jej ojciec miał przed wojną dodatkowe miejsce zamieszkania we [...] w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 1 ustawy o prawie do rekompensaty.
W ocenie sądu Minister prawidłowo również przyjął, że Skarżąca pomimo powoływania się we wniosku o wznowienie postępowania na przesłankę posiadania przez jej ojca przed wojną dodatkowego miejsca zamieszkania we [...] dąży w istocie do zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania zakończonego decyzją z [...].
Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania wznowieniowego organ nie dokonuje ponownej oceny zebranego uprzednio w sprawie materiału dowodowego. Granice postępowania wznowieniowego zakreśla strona wskazując, jakie w jej ocenie zaistniały przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania. Organ zobowiązany jest więc wyłącznie do zbadania czy te przyczyny zaistniały, a jeżeli taki, jaki wpływ miały na wynik sprawy już raz rozstrzygniętej decyzją ostateczną.
Wobec wskazania przez Skarżącą, że wnosi o wznowienie postępowania z uwagi na fakt posiadania przez jej ojca dodatkowego miejsca zamieszkania we [...], Minister nie mógł prowadzić postępowania, celem ustalenia, czy ojciec Skarżącej miał przed wojną, inaczej niż to ustalono w decyzji z [....] miejsce zamieszkania we [...] a nie w [...], ani też czy ustalenia, co do nie przysługiwania K. P. prawa własności do nieruchomości położonej we [...] są prawidłowe.
Skarżąca podnosiła w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego to jest art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na bezzasadnym uznaniu, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do osób posiadających w dniu 1 września 1939 r. dodatkowe miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskie, nie zaś do osób w ogóle nie posiadających w dniu 1 września 1939 r. miejsca zamieszkania na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy zmieniające osoby, którym odmówiono potwierdzenia prawa do rekompensaty z powodu niespełnienia wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mogą złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 oraz z 2014 r. poz. 183), stosuje się odpowiednio, z tym że termin na zgłoszenie żądania wznowienia postępowania wynosi 6 miesięcy i biegnie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie z ust. 3 cytowanego przepisu, przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do spadkobierców, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o prawie do rekompensaty.
Nowelizacja art. 2 ust. 1 ustawy o prawie do rekompensaty wprowadzona została ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r. SK 11/12. Trybunał w uzasadnieniu wyjaśnił, że analizowany przepis prowadzi do podziału byłych właścicieli nieruchomości zabużańskich, spełniających pozostałe warunki przyznania rekompensaty ustalone przez zaskarżoną ustawę, na dwie grupy, w zależności od ich miejsca zamieszkania. Osoby, które miały 1 września 1939 r. miejsce zamieszkania na byłym terytorium państwa polskiego uzyskują potwierdzenie prawa do rekompensaty. Odmienne traktowane są osoby, które nie miały w tym dniu miejsca zamieszkania na kresach wschodnich i w stosunku do których wydawane są decyzje odmawiające potwierdzenia im prawa do rekompensaty.
W ocenie sądu treść art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej oznacza zatem, że osoby, którym odmówiono przyznania prawa do rekompensaty wyłącznie z uwagi na fakt nie spełnienia przesłanki zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, mogą na skutek powołanego wyroku i wprowadzonej nowelizacji do ustawy o prawie do rekompensaty ubiegać się o wznowienie postępowania.
Innymi słowy mówiąc, osoby, którym odmówiono potwierdzenia prawa do rekompensaty z innych przyczyn, niż nie spełnienie przesłanki zamieszkania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, jak również osoby, którym odmówiono potwierdzenia prawa do rekompensaty także z innych powodów, niż nie posiadanie miejsca zamieszkania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP, nie mogą skorzystać z możliwości wznowienia postępowania w trybie art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej.
Z uzasadnienia decyzji z [...] wynika, że odmowa potwierdzenia prawa do rekompensaty nastąpiła z uwagi na nie zamieszkiwania przez K. P. na byłym terytorium RP w dniu 1 września 1939 r., nie udowodnienia, by opuścił on byłe terytorium RP w związku z wojną rozpoczętą 1 września 1939 r. i nie udowodnienia przysługiwania mu prawa własności nieruchomości położonej we [...].
Wobec powyższego, nie można uznać, by wyłączną przyczyną odmowy prawa potwierdzenia prawa do rekompensaty był fakt nie posiadania przez ojca Skarżącej miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP. W konsekwencji, uznać należy, że w sprawie znajdował zastosowanie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania rozumiana jako odmowa potwierdzenia Skarżącej prawa do rekompensaty wyłącznie z powodu nie spełnienia przez jej ojca przesłanki zamieszkania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP.
Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło