I SA/Wa 333/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr[...], po rozpoznaniu wniosku L. S. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia zawieszającego postępowanie administracyjne. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2001 r. nr[...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawieszone zostało postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1951 r. nr [...] oraz orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1951 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] /ul.[...], ozn. nr hip.[...]. L. S. w dniu 17 marca 2008 r. wniosła o stwierdzenie nieważności w/w postanowienia wskazując, że jest najemczynią lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku posadowionym na gruncie przedmiotowej nieruchomości ozn. hip.[...]. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w postanowienia zawieszającego postępowanie administracyjne z powodu braku udokumentowania przez wnioskodawczynię następstwa prawnego po byłych właścicielach przedmiotowej nieruchomości oraz tytułu prawnorzeczowego do w/w nieruchomości. L. S. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej w/w postanowieniem wywodząc swój interes prawny w sprawie wynikający z umowy najmu loku mieszkalnego nr [...] w budynku położonym w W. przy ul. [...]. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia zawieszającego postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dekretowych z udziałem następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości, nie dotyczy interesu prawnego najemców lokali znajdujących się w budynku posadowionym na gruncie przedmiotowej nieruchomości, którzy w ramach stosunku najmu uprawnieni są do korzystania z lokali mieszkalnych. Organ wskazał, że brak jest przepisów prawa materialnego, z którego mógłby wynikać interes prawny najemców lokali do udziału w postępowaniu w tego typu sprawie. L. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Ministra Infrastruktury. W skardze podtrzymała stanowisko co do posiadania interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń organów dekretowych dotyczących odmowy przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]/ ul. [...]zawieszonego z urzędu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2001 r. Skarżąca podkreśliła, że jako najemcy lokalu nr [...] znajdującego się w budynku położonym przy ul. [...] w W., przysługuje jej prawo pierwszeństwa nabycia tego mieszkania w budynku przeznaczonym do sprzedaży, w którym znaczna część lokali została już sprzedana byłym najemcom. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...]grudnia 2002 r. sygn. akt[...]. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W miejsce zmarłej skarżącej L. S. wstąpiła B. M. , która pismem z dnia 15 września 2009 r. podtrzymała skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r. nr[...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Podzielić należy pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w postępowaniu dotyczącym praw następców prawnych byłych właścicieli do gruntu i znajdującego się na nim budynku mieszkalnego, objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), najemcom lokali w tych budynkach prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym nie przysługuje, mimo że ich prawo do lokalu opierało się na stosunku ze Skarbem Państwa (jednostką samorządu terytorialnego). Brak jest bowiem takiego przepisu prawa materialnego, z którego mógłby wynikać interes prawny najemców w rozumieniu art. 28 k.p.a. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 kpa). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Skarżąca w przedmiotowej sprawie nie posiada tytułu prawnorzeczowego do przedmiotowej nieruchomości. Nie jest również stroną postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń odmawiających przyznania byłej właścicielce I. T. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]/[...]. Swój przymiot strony skarżąca wywodzi jedynie z faktu, że jako najemcy lokalu nr [...] znajdującego się w budynku położonym przy ul. [...] w W., przysługuje jej prawo pierwszeństwa nabycia tego mieszkania w budynku przeznaczonym do sprzedaży, w którym znaczna część lokali została już sprzedana byłym najemcom. W ocenie Sądu takie przekonanie skarżącej jest błędne i nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Jako strona stosunku zobowiązaniowego, którego przedmiotem jest lokal znajdujący się na przedmiotowej nieruchomość, skarżąca nie posiada przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczeń odmawiających przyznania byłej właścicielce I. T. prawa własności czasowej do gruntu. Z racji zajmowania danego lokalu mieszkalnego na podstawie stosunku najmu skarżąca może mieć jedynie określony interes faktyczny (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2004 r. sygn. akt OZ 399/04, ONSAiWSA 2005, nr 2, poz. 42). Przypomnieć należy, że kwestia interesu prawnego skarżącej była już rozstrzygana w postępowaniu w sprawie skargi na bezczynność Ministra Infrastruktury w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń dekretowych dotyczących odmowy przyznania dotychczasowej właścicielce prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]/[...]. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt I SAB/Wa 90/08 skarga została oddalona, jako złożona przez osobę do tego nieuprawnioną. Zgłoszenie żądania przez podmiot nie będący stroną skutkuje, na podstawie art. 157 § 3 w związku z art. 126 k.p.a., niedopuszczalnością wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia zawieszającego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń dekretowych. Nie można podzielić stanowiska przedstawionego w skardze, że w świetle wyroku Sądu Najwyższego z dnia [...] grudnia 2002 r. sygn. akt [...] przysługuje skarżącej przymiot strony w sprawie stwierdzania nieważności postanowienia zawieszającego postępowanie badające legalność orzeczeń dekretowych. Wyrok ten bowiem dotyczy spraw zwrotu nieruchomości wywłaszczonych. W niniejszej sprawie natomiast nieruchomość przy ul. [...]/[...]w W. nie została wywłaszczona, lecz jej własność została odjęta na podstawie powołanego dekretu z dnia 26 października 1945 r. Nie można uznać, że pogląd wyrażony w tym wyroku ma odniesienie do niniejszej sprawy. Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie je poprzedzające, nie naruszają prawa, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).