I SA/Wa 338/15
WyrokWSA w Warszawie2015-05-14
Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Emilia Lewandowska, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnukowi przysługuje specjalny zasiłek opiekuńczy na rzecz dziadka, jeśli obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności ciąży na dzieciach dziadka?Ratio decidendi
Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby wymagającej opieki. Wnuk jest zobowiązany do alimentacji dziadka dopiero w dalszej kolejności, po dzieciach dziadka. Jeśli dzieci dziadka żyją i są w stanie sprawować opiekę, obowiązek alimentacyjny nie obciąża wnuka, co wyklucza przyznanie mu specjalnego zasiłku opiekuńczego.Stan faktyczny
A. B. złożył wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego na rzecz swojego dziadka T. S., który posiadał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak faktycznej rezygnacji z zatrudnienia. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że główną przesłanką negatywną jest brak obowiązku alimentacyjnego po stronie wnuka, gdyż dziadek ma żyjące dzieci, na których ciąży obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] odmawiającej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego wnioskowanego na T. S., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne :
Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...] września 2014r. Nr [...] odmówił A. B. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego.
W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] października 2014r. Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując, iż należy wyjaśnić dochód rodziny osoby sprawującej opiekę tj. matki i ojca wnioskodawcy, a także ustalić osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszym stopniu, jak również kwestię prowadzenia działalności gospodarczej przez ojca wnioskodawcy.
Rozpoznając sprawę ponownie Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] odmówił przyznania A. B. prawa do świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego wnioskowanego na rzecz T. S. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad swoim dziadkiem T. S. legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 roku. Jak wskazano w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, zgodnie z brzmieniem art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) zwanej dalej "Ustawą" specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem organu I instancji w przedmiotowej sprawie brak jest faktycznej rezygnacji z zatrudnienia przez Skarżącego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. B. podnosząc, że nie zgadza się z zapadłym rozstrzygnięciem, ponieważ spełnia wszystkie przesłanki zawarte w art. 16a "Ustawy", które obligują organ I instancji do przyznania mu wnioskowanego świadczenia. Jednocześnie Skarżący przywołał orzecznictwo, wskazujące na interpretację art. 16a "Ustawy" m.in. definicję rezygnacji z zatrudnienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że odwołanie Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, jednak nie z przyczyn wskazanych przez organ I instancji. Stosownie bowiem do treści art. 16 a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego zostało uzależnione od spełnienia wymienionych w tym przepisie przesłanek pozytywnych przy jednoczesnym niewystąpieniu przesłanek negatywnych, wyliczonych w art. 16 a ust. 8 "Ustawy".
Zdaniem organu odwoławczego, uszło uwadze organu I instancji, że nie został spełniony podstawowy warunek, iż na osobie wnioskodawcy ciąży obowiązek alimentacyjny w rozumieniu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Organ wskazał, że w myśl art. 128 k.r.o. obowiązek alimentacyjny – tj. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania - obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem. W myśl art. 132 k.r.o. obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.
Organ zaznaczył, że w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że Skarżący jest wnukiem wymagającego opieki T. S., który ma jeszcze [...] dzieci, tj. [...]. Są to więc osoby zobowiązane w bliższej, niż Skarżący, kolejności w rozumieniu art. 132 k.r.o. do spełnienia obowiązku alimentacyjnego (w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym - art. 129 § 2 k.r.o.).
Organ podkreślił, że obowiązek alimentacyjny powstaje z mocy prawa, a nie z wyboru dokonanego w danej rodzinie przez jej członków. Obowiązek alimentacyjny osoby zobowiązanej w dalszej kolejności powstaje dopiero przy spełnieniu się określonych prawem przesłanek i jest to wówczas jej własny obowiązek (a nie cudzy przez nią wypełniany). Z tego względu, w ocenie organu oświadczenie osoby wymagającej opieki tj. T. S. o treści "iż żadne z moich dzieci nie jest w stanie wypełnić względem mnie obowiązku alimentacyjnego, z tego też względu zobowiązuję do jego wypełnienia dalszego mojego zstępnego tj. wnuka A. B." nie ma mocy wiążącej.
Zdaniem organu, wobec przedstawionej przez osobę wymagającą opieki argumentacji dotyczącej braku możliwości sprawowania opieki nad nim przez dzieci, rozważyć w przedmiotowej sprawie należało, czy spełniony został warunek umożliwiający przyznanie Skarżącemu wnioskowanego świadczenia w oparciu o przepis art. 16a zd. pierwsze "Ustawy".
Organ wskazał, że przez niemożność sprawowania opieki, o której mowa w ww. przepisie, należy rozumieć okoliczność o charakterze obiektywnym w postaci braku fizycznej możliwości sprawowania opieki spowodowanej stanem zdrowia. Chodzi tu o taką sytuację, gdy żadna z pozostających przy życiu osób powołanych w pierwszej kolejności do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego nie może z uwagi na stan zdrowia sprawować stałej opieki nad inną osobą.
Organ stwierdził, że decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, iż przy życiu pozostają dzieci niepełnosprawnego T. S., a przynajmniej B. B., stale zamieszkująca ze swoim ojcem. W ocenie organu, B. B. jest aktywna zawodowo i jest w stanie sprawować opiekę nad swoim ojcem w rozumieniu art. 16a "Ustawy". Z akt sprawy wynika, że osoba ta nie ma orzeczonej niepełnosprawności, a z treści pism Skarżącego nie wynika również, aby była ciężko chora. Organ zaznaczył, że B. B. zamieszkuje razem ze swoim ojcem, a fakt jej zatrudnienia nie stanowi przesłanki wyłączającej możliwość sprawowanie opieki nad swoim niepełnosprawnym ojcem.
Organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji nie zauważył, iż na skutek zmiany art. 16 a ust. 1 "Ustawy", który zmieniony został przez art. 17 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 roku zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych z dniem 15 maja 2014 roku, (z tym, że art. 16 a ust. 1 pkt 1 "Ustawy" wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2015 roku), krąg osób uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego został rozszerzony również o osoby, które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.
Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 16 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r., a w konsekwencji niewłaściwe jej zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zarówno organ I instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało błędnej wykładni art. 16 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopad 2003 r., co w konsekwencji spowodowało niewłaściwe jej zastosowanie i wydanie błędnej decyzji. W ocenie skarżącego spełnia on wszystkie przesłanki do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wskazał, że obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, a T. S. jest jego dziadkiem. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. wynika, że dziadek został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Miesięczny dochód rodziny po odliczeniu dochodu utraconego z tytułu pracy wynosi [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] zł. Skarżący oświadczył także, że nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w O. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] grudnia 2014 r. odmawiającą przyznania Skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego wnioskowanego na T. S.
Wskazać należy, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), zwana dalej "Ustawą". Zgodnie z art. 2 pkt 2 "Ustawy" świadczeniami rodzinnymi są m.in. świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy i świadczenie pielęgnacyjne.
Stosownie do treści art. 16a "Ustawy" przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego zostało uzależnione od spełnienia następujących podstawowych przesłanek:
1) osoba ubiegająca się o zasiłek w związku ze sprawowaniem opieki nad daną osobą faktycznie tę opiekę sprawuje;
2) na osobie ubiegającej się o zasiłek ciąży względem osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788, z późn. zm.; dalej: "Kodeks rodzinny i opiekuńczy", w skrócie "k.r.o.");
3) osoba ubiegająca się o zasiłek rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 "Ustawy" - tj. z wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywania pracy lub świadczenia usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej - w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą opieki, a także nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
4) osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji;
5) łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty tzw. kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 2 "Ustawy" wynoszącego obecnie 623 zł (z zastrzeżeniem art. 16a ust. 3 "Ustawy", który w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania);
przy jednoczesnym niewystąpieniu przesłanek negatywnych, wyliczonych w art. 16a ust. 8 "Ustawy".
Analiza dokumentacji zebranej w sprawie pokazuje, że w niniejszej sprawie przede wszystkim nie została spełniona przesłanka określona w punkcie 2, tj. na Wnioskodawcy nie ciążył względem dziadka – T. S. obowiązek alimentacyjny w rozumieniu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Specjalny zasiłek opiekuńczy, którego domaga się Skarżący przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami k.r.o. ciąży obowiązek alimentacyjny.
Stosownie do treści art. 128 k.r.o. obowiązek alimentacyjny - tj. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania - obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem. Przepis art. 129 k.r.o. reguluje kolejność obowiązku alimentacyjnego i jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych obowiązek alimentacyjny obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (art. 129 § 2 k.r.o.).
Podkreślić należy, co w okolicznościach niniejszej sprawy jest szczególnie istotne, że stosownie do treści art. 132 k.r.o. obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta, nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.
W niniejszej sprawie okolicznością nie budzącą wątpliwości jest fakt, że z wnioskiem o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego wystąpił wnuczek niepełnosprawnego T. S., a więc krewny w drugim stopniu, podczas gdy osoba wymagająca opieki ma jeszcze [...] dzieci, tj. [...], a zatem osoby zobowiązane w bliższej kolejności, niż Skarżący, w rozumieniu art. 132 k.r.o. do spełnienia obowiązku alimentacyjnego (w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym - art. 129 § 2 k.r.o.).
Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2013r. I OPS 5/13 – krąg uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (a więc świadczenia opiekuńczego) wyznacza kodeks rodzinny i opiekuńczy. Dalszym krewnym pomoc przysługuje tylko wówczas, gdy niepełnosprawny nie ma innej osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu lub gdy nie może ona sprawować nad nim opieki. Mając na uwadze, że zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych również specjalny zasiłek opiekuńczy jest formą świadczenia opiekuńczego, tak więc skoro zgodnie z art. 16 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie wynika, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, to tym samym uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego ma zastosowanie również przy ustalaniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Należy wskazać, że specjalny zasiłek opiekuńczy ma wspierać, a nie zastępować rodzinę w jej funkcjach opiekuńczych, a więc pomagać tam, gdzie osobą niepełnosprawną zajmuje się ktoś, na kim ciąży obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności i kto zdecyduje się na rezygnację z zatrudnienia.
Należy podkreślić, że specjalny zasiłek opiekuńczy nie jest skierowany do kogokolwiek z rodziny, w zależności od tego, kto się tej opieki podejmuje, jest to świadczenie przeznaczone wyłącznie dla określonej kategorii osób.
Prawidłowo zatem organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie została spełniona jedna z podstawowych przesłanek do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego wnioskowanego na T. S., gdyż na Skarżącym będącym wnuczkiem w stosunku do osoby wymagającej opieki nie ciążył obowiązek alimentacyjny w rozumieniu K.r.o.
Obowiązek ten obciąża w pierwszej kolejności dzieci T. S., a dopiero gdyby nie było osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami to dopiero wówczas powstałby obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności.
Jak słusznie stwierdził organ, w niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. W rozpatrywanym przypadku, decydujące znaczenie ma fakt, iż przy życiu pozostają dzieci niepełnosprawnego T. S. i to na nich w pierwszej kolejności ciąży obowiązek alimentacyjny. Organ wykazał, że córka – B. B., stale zamieszkująca ze swoim ojcem jest w stanie sprawować nad nim opiekę w rozumieniu art. 16a "Ustawy". Osoba ta nie ma orzeczonej niepełnosprawności, z akt sprawy i treści pism Skarżącego nie wynika również, aby była ciężko chora. Ponadto, fakt zatrudnienia B. B. nie stanowi przesłanki wyłączającej możliwość sprawowania opieki nad swoim niepełnosprawnym ojcem.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 198/12, sam fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego – a szerzej: pozostawania w zatrudnieniu bądź wykonywania innej działalności zarobkowej pozostaje zasadniczo bez wpływu na istnienie obowiązku alimentacyjnego i możliwość sprawowania opieki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 714/13 stwierdził natomiast, że również utrata pracy przez syna nie zwalnia go, sama w sobie, z obowiązku alimentacyjnego względem matki. Z powyższego wynika zatem, że zarówno fakt zatrudnienia córki B. B., jak również ewentualna utrata przez nią pracy, nie zwalnia jej, sama w sobie, z obowiązku alimentacyjnego względem ojca.
Słusznie zatem organ stwierdził, iż oświadczenie osoby wymagającej opieki, tj. T. S. o treści "iż żadne z moich dzieci nie jest w stanie wypełnić względem mnie obowiązku alimentacyjnego, z tego też względu zobowiązuję do jego wypełnienia dalszego mojego zstępnego tj. wnuka A. B." nie ma mocy wiążącej. O tym bowiem komu spośród członków rodziny winno być przyznane określone świadczenie decyduje przepis prawa regulujący daną sytuację, a nie oświadczenie osoby wymagającej opieki, czy osoby zainteresowanej sprawowaniem opieki nad taką osobą. Nie można bowiem aprobować sytuacji, że to rodzina decyduje o tym, komu spośród jej członków winno być przyznane określone świadczenie.
Skoro zatem, jak wynika z powyższej analizy, obowiązek alimentacyjny względem T. S. ciąży obecnie na jego dzieciach, jako osobach zobowiązanych do alimentacji w pierwszej kolejności, to z art. 132 k.r.o., to jasno wynika, że obowiązek ten – wymagany w świetle art. 16a ust. 1 "Ustawy"– nie ciąży na Wnioskodawcy, który jako wnuczek (krewny w drugim stopniu) jest zobowiązany do alimentacji względem dziadka dopiero w następnej kolejności (art. 129 § 1 in fine k.r.o.). Już sama ta okoliczność samodzielnie przesądza o niemożności przyznania Skarżącemu wnioskowanego świadczenia, bez względu na ziszczenie się (bądź nie) pozostałych przesłanek.
Reasumując stwierdzić należy, że prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uznało, że przede wszystkim nie został spełniony warunek określony w punkcie 2, tj. na Wnioskodawcy nie ciążył względem dziadka obowiązek alimentacyjny w rozumieniu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. A zatem nie została spełniona jedna z podstawowych przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia. Z tego względu, bez znaczenia dla sprawy pozostaje nie spełnienie przesłanki określonej w punkcie 3, w postaci rezygnacji przez Wnioskodawcę z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad dziadkiem, tym bardziej, że przepis ten został zmieniony i w chwili obecnej poza przesłanką rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ustawodawca rozszerzył krąg osób uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego również na osoby, które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. odmawiając przyznania A. B. specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwagi na niespełnienie wymogów ustawy o świadczeniach rodzinnych działało zgodnie z prawem. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a organ administracji prawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny i prawny sprawy, uzasadniając swoje stanowisko adekwatnie do wymagań zawartych w art. 107 § 3 kpa.
W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło