I SA/Wa 341/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017 r na posiedzeniu niejawnym wniosków G. M., M. K. i J. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawach ze skarg G. M., M. K. i J. P. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości wraz z utratą w odpowiednim zakresie uprawnienia do ustanowienia praw rzeczowych na podstawie dekretu [...] postanawia: wstrzymać wykonanie w całości decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]. G. M., M. K. oraz J. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2016 r., nr [...] stwierdzającą, w pkt 1 przejście na rzecz Skarbu Państwa [...] części prawa własności nieruchomości położonych w W. przy [...]: - działki nr [...] z obrębu [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] (dawna ul. [...] nr hip. [...]), - działki nr [...] z obrębu [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] (dawna ul. [...] nr hip. [...], stanowiących poprzednio własność J. H., któremu przyznano na mocy Protokołu nr 2 w sprawie interesów i mienia duńskiego w Polsce z dnia 26 lutego 1953 r. odszkodowanie za jej utratę, w pkt 2, że utrata własności nieruchomości obejmuje również w odpowiednim zakresie uprawnienia do ustanowienia praw rzeczowych na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). G. M. i M. K. oraz J. P. w skargach zawarli wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniach wniosków podnieśli, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków związanych z wniesionym przez Miasto [...] pozwem z dnia [...] grudnia 2016 r. o uzgodnienie z rzeczywistym stanem prawnym stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nr [...] w zakresie działki nr [...] i księdze wieczystej nr [...] w zakresie działki nr [...], obu położonych przy [...] w W. Skarżący podali, że wskazane wyżej uzgodnienie polega na nakazaniu wyłączenia z tych ksiąg wieczystych, z Działu I-O opisanych działek ewidencyjnych i wpisania ich do ksiąg wieczystych – odpowiednio do Kw nr [...] oraz Kw nr [...]. Skarżący podali, że w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2017 r. Miasto [...], powołując się na zaskarżoną decyzję wskazało, że stanowi ona dowód na okoliczność przejścia na rzecz Skarbu Państwa [...] części prawa własności nieruchomości ozn. hip. [...], jak również dowód tego, że J. H. posiadał obywatelstwo [...], a w stosunku do jego roszczeń umowa indemnizacyjna miała zastosowanie. Skarżący G. M. i M. K. dodatkowo podali, że ustalenia z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji stanowią podstawę do przyjętego w toku tego procesu sądowego stanowiska powoda, czego dowodzi pismo z dnia [...] stycznia 2017 r. w sprawie o sygn. akt I C [...], zawisłej przed Sądem Rejonowym [...] w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wnioski zasługiwały na uwzględnienie. Na wstępie należało odnieść się do dwóch kwestii o charakterze ogólnym. Po pierwsze – z treści wniosków o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wynika, że G. M., M. K. oraz J. P. domagają się wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, stwierdzającą przejście na rzecz Skarbu Państwa [...] części prawa własności przedmiotowych nieruchomości oraz że utrata własności nieruchomości obejmuje również w odpowiednim zakresie uprawnienia do ustanowienia praw rzeczowych na podstawie tzw. dekretu warszawskiego. Zdaniem Sądu, nie ma przeszkód do tego, aby rozpatrzyć i rozstrzygnąć wnioski o wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji. Zaskarżona decyzja także nadaje się do wykonania, gdyż wskutek utrzymania nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji osnowa tej decyzji stała się wykonalna, a zatem moc obu aktów jest ze sobą powiązana (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I OZ 234/15). Po drugie - deklaratoryjny charakter zaskarżonej decyzji umożliwia zastosowanie w sprawach instytucji wstrzymania wykonania decyzji, przewidzianej w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" Użyte w tym przepisie pojęcie "wykonanie decyzji" należy bowiem rozumieć szeroko, jako oznaczające wywoływanie skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, podobnie jak szerokie znaczenie ma "wykonanie decyzji" w rozumieniu art. 130 § 1 i 2 Kpa. Wstrzymanie wykonania decyzji w takim jak w niniejszych sprawach przypadku oznacza zawieszenie jej skutku prawnego (por. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 422/12). Jeżeli natomiast chodzi o ocenę zasadności wnioskowanych żądań udzielenia skarżącym ochrony tymczasowej, po wniesieniu skarg do Sądu, trzeba wskazać, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji określa przepis art. 61 § 3 Ppsa. Zgodnie z tym przepisem, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z treści tego przepisu wynika, że na skarżących spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt zostanie wykonany. Dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie ma znaczenia, czy kontrolowany przez Sąd akt jest zgodny z prawem, czy też nie. Na tym etapie sprawy Sąd nie ocenia zasadności skargi. Zdaniem Sądu, G. M., M. K. oraz J. P. w sposób dostateczny wykazali, że są podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z uzasadnień wniosków o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak i z załączonego do akt sądowych w uwierzytelnionej kopii pisma Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., wynika, że Miasto [...] pozwem z dnia [...] września 2016 r. wystąpiło do Sądu Rejonowego [...] w W. o usunięcie, w trybie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2016 r. poz. 790 ze zm.), o usunięcie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych Kw nr [...] w zakresie dotyczącym działki nr [...] i Kw nr [...] w zakresie dotyczącym działki nr [...], a rzeczywistym stanem prawnym. Wspomniana niezgodność dotyczy – zdaniem powoda - wpisów w Działach I-O tychże ksiąg wieczystych odnośnie wpisanych tam praw użytkowania wieczystego na rzecz skarżących obciążających działki nr [...] i [...]. Z treści tych pism wynika, że Miasto [...] poprzez wytoczoną sprawę przed sądem powszechnym próbuje wykazać nieważność ostatecznych decyzji dekretowych nr [...] i [...] i zawartych w wykonaniu tychże decyzji umów o ustanowieniu użytkowania wieczystego odnoszących się do spornych gruntów i przez to doprowadzić do wykreślenia z powyższych ksiąg wieczystych przedmiotowych działek ewidencyjnych jako – zdaniem powoda – oddanych skarżącym w użytkownie wieczyste sprzecznie z prawem (co ma być skutkiem ostatecznej decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2016 r., nr [...] utrzymanej w mocy decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...]). W konsekwencji Miasto [...] domaga się wpisania tychże działek ewidencyjnych do ksiąg wieczystych, z których zostały wyłączone, na skutek oddania ich skarżącym w użytkowanie wieczyste. Mając na uwadze działania podjęte przez Miasto [...] na drodze sądowej Sąd uznał, że w niniejszych sprawach skarżący wykazali, iż wykonanie zaskarżonej decyzji, zmierzające do pozbawienia ich praw rzeczowych do przedmiotowego mienia o znacznej wartości, może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków. Co istotne skutki te (czego WSA w Warszawie nie ocenia) mogą być następstwem prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego, któremu przysługuje szczególna moc wiążąca i które korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej (art. 365 § 1 i art. 366 Kodeksu postępowania cywilnego). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie przepisu art. 61 § 3 i 5 Ppsa orzekł, jak w sentencji.