I SA/Wa 3462/14

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP postanawia : I. przyznać K. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 3 września 2015 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawczyni jest osobą straszą ([...] lat) i schorowaną. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje siebie oraz bezrobotnego syna z emerytury rolniczej w wysokości [...] złotych brutto miesięcznie. Na potwierdzenie wysokości otrzymywanej emerytury wnioskodawczyni dołączyła odcinek emerytury za miesiąc [...] 2015 r. Wnioskodawczyni wskazała, że oprócz mieszkania o powierzchni [...] m ², w którym może mieszkać dożywotnie nie posiada żadnego innego majątku w tym domu, nieruchomości rolnej, zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Zarządzeniem z dnia 8 września 2015 r. w związku z ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy oraz dokonaną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) nowelizacją przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej poprzez złożenie oświadczenia zgodnie z art. 252 § 1a P.p.s.a. o następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 257 P.p.s.a.). Jednocześnie pouczono wnioskodawczynię o treści art. 252 § 1 i 1a P.p.s.a. oraz o treści art. 233 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88 poz. 553 ze zm.). Ponadto, zarządzeniem z dnia 8 września 2015 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie czy dochód uzyskiwany przez nią z tytułu emerytury jest jej jedynym źródłem utrzymania, czy też nie, jeśli wnioskodawczyni uzyskuje inne dodatkowe dochody należało wskazać ich wysokość oraz tytuł z którego są one uzyskiwane. Zapytano wnioskodawczynię także, czy syn wnioskodawczyni będący osobą bezrobotną otrzymuje zasiłek dla osób bezrobotnych, a jeśli tak, należało wskazać jego wysokość oraz czy syn podejmuje się jakichkolwiek prac (np. dorywczych, sezonowych, z tytułu umów zlecenia czy o dzieło), jeśli tak, należało wskazać wysokość dochodu uzyskiwanego przez syna oraz tytuł z którego jest on uzyskiwany. Wezwano wnioskodawczynię do podania jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania o powierzchni [...] m ², należało je wyszczególnić i podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, itp.), oraz do podania orientacyjnej kwoty jaką przeznacza miesięcznie na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych). Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem, czy ponosi, a jeśli tak, to jakie koszty związane z leczeniem i zakupem lekarstw (należało podać orientacyjną wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków). Zapytano wnioskodawczynię także, czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od organizacji społecznych lub państwowych (np. w postaci zasiłków stałych, celowych, innych,), jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 28 września 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia i oświadczenie. Z nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wynika, że jedynym źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest emerytura w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Z emerytury wnioskodawczyni utrzymuje siebie oraz syna, który jak wskazała nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych, jak również nie pracuje zarówno dorywczo, jak i na podstawie umowy o pracę. Podała, że koszty jakie ponosi związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą z tytułu opłat za energię elektryczną – [...] zł, gaz – [...] zł, wodę – [...] zł. Wnioskodawczyni oznajmiła, że żyje bardzo skromnie, nie kupuje żadnej odzieży, a na zakup żywności przeznacza kwotę w wysokości [...] zł, którą pożycza od znajomych, a przy emeryturze oddaje. Wnioskodawczyni dodała, że jest osobą schorowana, przyjmująca codziennie leki i przeznaczającą na ich zakup miesięcznie [...] zł. Wnioskodawczyni oznajmiła, że nie otrzymuje żadnej pomocy od organizacji społecznych, czy państwowych. Wnioskodawczyni złożyła oświadczenie, że jest świadoma odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Oznajmiła, że wszystkie podane przez nią informacje są zgodne ze stanem faktycznym. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Sytuacja majątkowa wnioskodawczyni jest na tyle trudna, że nie jest ona w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie ze względu na zwolnienie wnioskodawczyni postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 lutego 2015 r. od obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych w niniejszej sprawie zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu, w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych umorzono postępowanie. Stosownie bowiem do treści art. 249 a P.p.s.a. dodanego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658) jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249 a i 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.