I SA/Wa 3481/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-16

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Jolanta Dargas, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydania stronie uwierzytelnionej kopii dokumentu z akt sprawy, jeśli strona uzasadnia swój wniosek koniecznością przedłożenia go w postępowaniu karnym?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wydania stronie uwierzytelnionej kopii dokumentu z akt sprawy, jeśli strona nie wykaże istnienia ważnego interesu prawnego uzasadniającego takie żądanie. Konieczność przedłożenia dokumentu w postępowaniu karnym nie jest wystarczającym uzasadnieniem, ponieważ organ prowadzący postępowanie karne może sam wystąpić o niezbędne dokumenty z akt sprawy administracyjnej.
Stan faktyczny
G.S. zwrócił się do organu o wydanie uwierzytelnionej kopii oświadczenia M. P., twierdząc, że potrzebuje go do złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Organ odmówił, uznając, że wnioskodawca nie wykazał ważnego interesu prawnego, a prokuratura może sama wystąpić o dokument. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. G.S. zaskarżył postanowienie do WSA, argumentując, że oświadczenie zawierało oszczerstwa i potrzebuje uwierzytelnionego dokumentu do postępowania prokuratorskiego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wykowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2015 r. sprawy ze skargi G.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionej kopii oświadczenia oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy G. z dnia [...] września 2014 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy G. S. wydania z akt sprawy uwierzytelnionej kopii oświadczenia M. P. z dnia [...] września 2014 r. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 16 września 2014 r. G. S. złożył w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w G., pismo w którym domagał się wydania z akt sprawy kserokopii oświadczenia M. P. dotyczącego możliwości sprawowania opieki nad matką W.P.. Wnioskodawca uzasadnił to koniecznością przedłożenia pisma w Prokuraturze Rejonowej w [...], celem doniesienia o popełnieniu przestępstwa przez M.P.. Dodatkowo G. S. wniósł o wydanie mu kopii opinii prawnej, wydanej w postępowaniu toczącym się w sprawie ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna. Pismem z dnia 17 września 2014 r. organ zwrócił się o doprecyzowanie, czy wnioskodawca wnosi o kserokopię, czy uwierzytelnioną kopię żądanych dokumentów. W dniu 19 września 2014 roku wpłynęło pismo z treści którego wynika, że oświadczenie M. P. ma być poświadczone za zgodność z oryginałem, a opinia prawna - w formie kserokopii. Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Wójta Gminy G. odmówił G. S. wydania uwierzytelnionej kopii oświadczenia M. P. z dnia 5 września 2014 r., z uwagi na brak uzasadnionego interesu strony. Na powyższe postanowienie G. S. wniósł zażalenie, w którym wskazał, że jego interesem jest dbanie o dobrą opinię jego i jego rodziny. Rozpowszechniane przez M. P. informacje to oszczerstwa będące przestępstwem, o którym chce powiadomić prokuraturę. Aby to zrobić musi jednak przedstawić wiarygodne dowody, a takim są dokumenty poświadczone za zgodne z oryginałem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy G. z dnia [...]września 2014 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że art. 73 § 2 Kpa reguluje prawo strony do żądania uwierzytelnionych odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, jednakże tylko wtedy, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Oznacza to, iż organ administracji publicznej nie ma obowiązku stosowania art. 73 § 2 Kpa, w każdym przypadku wniesienia żądania. Organ podkreślił, że wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o wydanie z jego akt sprawy uwierzytelnionej kopii oświadczenia M. P., bowiem zamierza złożyć do prokuratury wniosek o popełnienie przestępstwa, za które uważa oszczerstwa i fałszywe oskarżenia zawarte w ww dokumencie. W ocenie organu podana przez stronę argumentacja nie uzasadnia ważnego interesu strony. Wynika to z faktu, że jeszcze przed wydaniem zaskarżonego postanowienia pracownik GOPS w G. w rozmowie telefonicznej z Prokuraturą Rejonową w [...] ustalił, iż przy składaniu wniosku o popełnienie przestępstwa nie jest wymagany dowód oryginalny ani uwierzytelniona kopia, gdyż w przypadku kiedy dokument będący w posiadaniu GOPS będzie niezbędnym dowodem w sprawie Prokuratura wystąpi o ten dokument. Ponadto z materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca korzystał z prawa wglądu do akt (art. 73 § 1 a Kpa) i dokonał stosownych notatek. Skargę na powyższe postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. S., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w GOPS w G. toczyła się sprawa o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną i całkowicie ubezwłasnowolnioną siostrą W. P., na którą od 27 lipca 2011r. do 7 grudnia 2012 r. skarżący pobierał świadczenie. Wreszcie po wielu miesiącach uzyskał korzystną dla siebie decyzję. Jednak w trakcie toczącego się postępowania organ zebrał oświadczenia od dwóch żyjących synów siostry. W oświadczeniach tych skarżący został przedstawiony w bardzo złym świetle. M. P. posunął się nawet do oskarżeń o nielegalnym przejęciu przez skarżącego majątku jego matki. Wobec powyższego skarżący żądał wydania z akt sprawy uwierzytelnionej kopii powyższego oświadczenia, w celu prowadzenia postępowania prokuratorskiego, bowiem w takich przypadkach organy te obligują osoby pokrzywdzone do przedstawienia wiarygodnych dowodów w sprawie, a dowodem takim są jedynie dokumenty poświadczone za zgodne z oryginałem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – powoływana dalej jako "ppsa"). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozważań Sądu jest postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymujące w mocy postanowienie GOPS w przedmiocie odmowy wydania skarżącemu uwierzytelnionej kopii oświadczenia składanego w sprawie przez inną osobę. W pierwszej kolejności należy zatem wskazać, że zasady udostępniania akt sprawy stronie określa art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa). W § 1 tego przepisu stwierdza się, że "w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów". Jak zatem trafnie zauważył organy przepis ten nakłada na organ administracji określony obowiązek, tj. obowiązek stworzenia stronie warunków umożliwiających przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Z materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca z możliwości takich korzystał. Z kolei § 2 art. 73 Kpa stanowi, że "strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony". Wynikają z tego unormowania dwa wnioski. Po pierwsze, wskazane w nim uprawnienia strony przysługują jej o tyle, o ile jest to uzasadnione jej ważnym interesem. Po drugie zaś, z przepisu tego nie wynika obowiązek sporządzania przez organ administracyjny kserokopii akt administracyjnych lub ich odpisu i doręczenia ich stronie (wyrok NSA z 27 listopada 1996 r., I SA/Lu 139/96, niepubl.). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał istnienia przesłanki określonej w § 2 art. 73 Kpa, uzasadniającej wydanie mu uwierzytelniającego odpisu dokumentu. Uzasadnianie bowiem istnienia ważnego interesu strony koniecznością posiadania uwierzytelnionego odpisu oświadczenia złożonego przez M. P. dla potrzeb ewentualnego wszczęcia postępowania karnego przeciwko tejże osobie, jest zdaniem Sądu argumentem niewystarczającym. Zgodnie z przepisami procedury karnej organ procesowy, który prowadzi postępowanie dowodowe dopuszcza dowody na wniosek stron albo przeprowadza dowody z urzędu. W przedmiotowej sprawie wystarczającym jest jedynie, że strona skarżąca zgłaszająca wniosek dowodowy w postaci oświadczenia M. P., wskaże jego źródło. W opisywanej sprawie będą to akta sprawy administracyjnej na potrzeby, której oświadczenie M. P. zostało odebrane. Nie można się zatem zgodzić ze strona skarżącą, że odmowa wydania z akt sprawy administracyjnej uwierzytelnionego odpisu oświadczenia M. P. ograniczy prawa strony do dowodzenia swoich racji w procesach karnych zarówno w postępowaniu prokuratorski jak i ewentualnym postępowaniu przed sądem powszechnym. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło