I SA/Wa 3502/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-08-13
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która świadomie nie pobiera należnego jej świadczenia rentowego, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Osobie, która świadomie i celowo nie pobiera należnego jej świadczenia rentowego, mimo braku obiektywnych przeszkód, nie można przyznać prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ jej sytuacja ekonomiczna nie jest równoważna warunkom określonym w art. 246 § 1 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy nie może nastąpić w sytuacji, gdy wnioskodawca własnym działaniem doprowadza się do stanu zubożenia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego jego skargę na postanowienie o uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Wnioskodawca podał, że nie osiąga dochodów, nie posiada oszczędności i jest bezrobotny. Sąd ustalił, że skarżący jest uprawniony do świadczenia rentowego, którego nie pobiera od 1998 r., a wypłata środków jest uzależniona od złożenia wniosku o emeryturę.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata). Skarżący został zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
W związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2015 r. oddalającego skargę M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...]r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku skarżący podał, że nie osiąga żadnych dochodów, nie przysługuje mu emerytura, renta, zasiłek, nie posiada oszczędności. Wnioskodawca wskazał, że jest bezrobotny, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i oprócz mieszkania o powierzchni [...] m² nie posiada innego majątku.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozstrzygnięcie o istnieniu uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku o prawo pomocy wymaga nie tylko wzięcia pod uwagę oświadczeń wnioskodawcy złożonych w tym wniosku, ale także okoliczności przez stronę nieujawnionych w treści wniosku, jednakże wynikających z akt sprawy, które można uznać za istotne dla dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. Należy zatem zauważyć, że aczkolwiek w rozpoznawanym wniosku skarżący wskazuje na brak jakichkolwiek źródeł dochodów, to jednak z akt sprawy wynika, że wnioskodawca jest uprawniony do świadczenia [...] z[...], przy czym renta nie jest przez ubezpieczonego - z przyczyn leżących po jego stronie - pobierana od 1998 r. Łączna kwota zgromadzonego świadczenia za okres [...] wynosi [...] zł (pismo[...]., k. 2213). Wypłata tych stanowiących własność skarżącego środków uzależniona jest jedynie od złożenia przez skarżącego wniosku o emeryturę. Skarżący nie wykazał, że istnieją jakiekolwiek obiektywne przeszkody uniemożliwiające odebranie należnego mu świadczenia. W sytuacji, kiedy skarżący świadomie i celowo nie pobiera świadczenia rentowego należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte w postanowieniach: z 20 stycznia 2015 r., I OZ 12/15, z 1 lipca 2015 r., I OZ 727/15, z 10 lipca 2015 r., I OZ 838/15, że nie jest możliwe przyjęcie, iż strona zwracająca się o przyznanie prawa pomocy znajduje się w sytuacji ekonomicznej, która jest równoważna warunkom przyznania tego prawa wskazanym w art. 246 § 1 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowym jednolicie wskazuje się, że przyznanie prawa pomocy nie może wystąpić w sytuacji, gdy osoba wnioskująca o przyznanie prawa pomocy własnym działaniem doprowadza się do stanu zubożenia, który miałby uzasadniać przyznanie tego prawa.
Wobec uznania, że wysokość środków pozostających do dyspozycji skarżącego umożliwia mu we własnym zakresie pokrycie kosztów zastępstwa procesowego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Zakresem rozstrzygnięcia referendarza sądowego nie został objęty wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż z uwagi na przedmiot sprawy, która dotyczy decyzji wydanej w postępowaniu w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej, skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczenia tych kosztów z mocy ustawy (art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło