I SA/Wa 351/18
WyrokWSA w Warszawie2018-06-12
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Jolanta Dargas, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa cywilna o alimenty, niezatwierdzona przez sąd, wraz z pisemnym potwierdzeniem odbioru alimentów, może stanowić podstawę do odliczenia tych alimentów od dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że do odliczenia alimentów od dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego wystarczające jest wykazanie, że alimenty zostały zapłacone na rzecz osoby uprawnionej, co potwierdzają pisemne potwierdzenia odbioru. Interpretacja przepisów rozporządzenia wykonawczego nie może być sprzeczna z przepisami ustawy, które nie nakładają obowiązku przedkładania orzeczeń sądowych czy ugód sądowych jako jedynego dowodu.Stan faktyczny
Skarżąca M. W. wniosła o przyznanie świadczenia wychowawczego. Po przyznaniu świadczenia, organ I instancji wszczął postępowanie w celu uchylenia decyzji, ponieważ uzyskanie prawa do świadczenia rodzicielskiego spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego. Organ I instancji uchylił świadczenie wychowawcze, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Kluczową kwestią sporną było nieuwzględnienie przez organy alimentów płaconych przez partnera skarżącej na rzecz małoletniego syna, ponieważ były one oparte na umowie cywilnej, a nie orzeczeniu sądu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant specjalista Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2017r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Wnioskiem z [...] sierpnia 2017 r. M. W. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko: O. M. ur. [...] 2017 r.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2017 r. wydaną przez Prezydenta Miasta [...] przyznano świadczenie wychowawcze na dziecko: O. M. na okres od 2017-10-[...] do 2018-09-[...] w kwocie [...] zł miesięcznie. W dniu [...] sierpnia 2017 r. odrębnym wnioskiem M. W. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] przyznano prawo do świadczenia rodzicielskiego na dziecko: O. M. ur. [...] 2017 r. na okres od 2017-08-[...] do 2017-08-[...] w wysokości [...] zł, od 2017-09-[...] do 2018-07-[...] w wysokości [...] zł, od 2018-08-[...] do 2018 -08-[...] w wysokości [...] zł. Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2017 r. organ I instancji na podstawie art. 61 § 1 4 oraz art. 41 § 1 i 2 k.p.a. oraz z zw. z art. 27 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci zawiadomił M. W. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego celem uchylenia decyzji ostatecznej w dnia [...] września 2017 r. przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko.
W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu weryfikację dochodu rodziny, decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. Prezydenta Miasta [...] uchylono wypłatę: świadczenia wychowawczego na dziecko: O. M. Pesel: [...] powołując się na treść art. 27 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Organ I instancji w treści uzasadnienia powołał się na treść art. 5 ust 3 i 4, art. 7 ust 3 ustawy. Podkreślono, że w trakcie realizacji świadczenia uzyskano informacje o przyznaniu prawa do świadczenia rodzicielskiego na ww. dziecko. Dochód za pierwszy miesiąc tj. październik 2017 r. wyniósł [...] zł. Po doliczeniu dochodu uzyskanego ze świadczenia rodzicielskiego do dochodu, na podstawie którego przyznano prawo do świadczenia wychowawczego, miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł i przekracza kwotę uprawniającą do pobierania świadczenia wychowawczego o kwotę [...] zł.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. W.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując sprawę wskazało, że warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady ustalania, wypłacania i weryfikowania prawa do tego świadczenia określa ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1851) - oraz akt wykonawczy w formie rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego. (Dz. U. poz. 1465). Zgodnie z art. 4 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie to przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Przepis art. 5 ustawy określa wysokość i zasady przyznawania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości [...] zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł.
Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Z akt sprawy nie wynika, aby członkiem rodziny był dziecko niepełnosprawne tj. dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (art. 2 pkt 9 ustawy).
W art. 2 pkt 1 i 4 ustawy zawarta została definicja dochodu i dochodu rodziny. Zgodnie z tymi regulacjami ilekroć w ustawie jest mowa o: dochodzie - oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, dochodzie rodziny - oznacza to sumę dochodów członków rodziny.
Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy, dochód członka rodziny - oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. l-3a. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1952) dochód - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:
przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z akt sprawy wynika, że na dzień ustalania prawa do świadczenia wychowawczego określonego decyzją z dnia [...] września 2017 r. na dziecko O. M. rodzina spełniała kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego, bowiem jej dochód wynosił [...] zł na jednego członka rodziny (3 osoby). W związku z uzyskaniem prawa do świadczenia rodzicielskiego na córkę O. M. przyznanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. na okres od [...] sierpnia 2017 r. do [...] lipca 2018 r. koniecznym się stało w myśl art. 2 pkt 20 lit h ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. ponowne przeliczenie dochodu rodziny.
Przepis art. 7 ust. 3 określa, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Po ponownym przeliczeniu dochodu organ I instancji ustalił, dochód na jednego członka rodziny po doliczeniu dochodu uzyskanego ze świadczenia rodzicielskiego wynosi [...] zł i tym samym przekracza ustalone w ustawie kryterium.
W złożonym odwołaniu M. W. wskazała, że organ I instancji ustalając dochód rodziny pominął ustalone ugodą sądową alimenty płacone na rzecz małoletniego B. M. przez jego ojca i jej partnera K. M. w kwocie [...] zł miesięcznie.
Kwestią sporną jest zatem ustalenie czy dołączona do akt sprawy umowa alimentacyjna zawarta w dniu [...] maja 2015 r. pomiędzy K. Ł. jako przedstawicielką ustawową małoletniego B. M., a K. M. (zobowiązanym) stanowi podstawę do odliczenia alimentów od dochodu rodziny.
Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w spawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1466 ), określa m.in. sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych (§ 1 pkt l). Powyższą kwestię sporną ustawodawca uregulował w § 5 ust. 3 litera d i e wskazanego wyżej rozporządzenia w sposób następujący: "§ 5. (...) ustalając prawo do zasiłku rodzinnego, uwzględnia się, poza odpowiednimi informacjami wskazanymi w § 2-4 również odpowiednio: odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty na rzecz osób w rodzinie lub poza rodziną, odpis protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej, odpis zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem lub innego tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, zobowiązujących do alimentów na rzecz osób w rodzinie lub poza rodziną, przekazy lub przelewy pieniężne dokumentujące wysokość zapłaconych alimentów jeżeli członkowie rodziny zobowiązani są orzeczeniem sądu, ugodą sądową lub ugodą zawartą przed mediatorem lub innym tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do ich płacenia na rzecz osoby spoza rodziny. Kolegium zauważyło, że umowa o alimenty może być zawarta w dowolnej formie. Może to być umowa ustna lub pisemna. Z tym, że obie powyższe formy umowy nie mogą być tytułami egzekucyjnymi - na podstawie umów w tej formie nie jest możliwe egzekwowanie alimentów w przypadku niewywiązywania się zobowiązanego z tej umowy. Sąd także nie ma możliwości nadania takim umowom klauzuli wykonalności. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją. Aby móc odliczyć kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób na potrzeby przedmiotowego świadczenia musi być zawarta umowa określona w treści przywołanego powyżej rozporządzenia.
Dołączona do akt sprawy umowa alimentacyjna z dnia [...] maja 2015 r. jest umową cywilną, która nie może stanowić tytułu egzekucyjnego, nie została też zatwierdzona przez sąd i nie może stanowić z uwagi na powyższe podstawy do odliczenia przekazywanych przez K. M. alimentów na syna. Kolegium w żaden sposób nie kwestionuje faktu, że K. M. dokonuje wpłat alimentów na syna B. w kwocie [...] zł miesięcznie.
W ocenie Kolegium, można odliczyć od dochodu tylko te alimenty, które są przekazane przekazami lub przelewami pieniężnymi dokumentującymi wysokość zapłaconych alimentów, jeżeli członek rodziny tj. Pan K. M. byłby zobowiązany orzeczeniem sądu, ugodą sądową, ugodą zawartą przed mediatorem lub innym tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do ich płacenia na rzecz osoby spoza rodziny tj. B. M. Tylko wymienione powyżej akty dają podstawę do odliczenia alimentów od dochodu rodziny.
Końcowo Kolegium zauważyło, że postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. sygn.. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] Wydział [...] i [...] umorzył postępowanie w sprawie powództwa B. M. reprezentowanego przez ustawową przedstawicielkę K. Ł. o alimenty na zgodny wniosek rodziców.
Kolegium stwierdziło, że organ I instancji podejmując zaskarżoną decyzję dokonał właściwych ustaleń faktycznych i prawnych, które miały istotny wpływ na prawo do ustalonych świadczeń.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M.W. zarzucając jej naruszenie:
1. art. 5 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w zw. z art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niezastosowanie, polegające na ustaleniu dochodu z pominięciem ustalonych ugodą sądową alimentów płaconych przez partnera skarżącej K. M. na rzecz małoletniego B. M. do rąk przedstawicielki ustawowej K. Ł. w kwocie [...] zł miesięcznie;
2. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niewłaściwy, a mianowicie niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i niewyjaśnienie okoliczności związanych z ustaleniem dochodu stron.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a w uzasadnieniu skargi rozwinęła zarzuty w niej podniesione.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 z późn. zm.), organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.
Na wstępie zauważyć należy, że poza sporem pozostawała w sprawie okoliczność, że wskutek decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. przyznającej prawo do świadczenia rodzicielskiego na dziecko: O. M. ur. [...] 2017 r. na okres od 2017-08-[...] do 2017-08-[...] w wysokości [...] zł, od 2017-09-[...] do 2018-07-[...] w wysokości [...] zł, od 2018-08-[...] do 2018 -08-[...] w wysokości [...] zł. dochód na osobę w rodzinie skarżącej w związku z uzyskaniem dochodu przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, ponieważ wyniósł [...] zł.
Zasadniczą kwestią sporną było to czy prawidłowo organy ustaliły dochód strony za rok bazowy, w szczególności w zakresie jednego jego składnika - rat alimentacyjnych, a bardziej sposobu ich ustalenia, zapłaty i udokumentowania tego zdarzenia. Zatem osią sporu jest uznanie czy i jakie znaczenie dla ustalenia dochodu ma sposób ustalenia i zapłacenia alimentów, a tym samym forma prawna dokumentująca te zdarzenia.
Ustawodawca w art. 13 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci - w normie związanej - ustanowił w pierwszej kolejności zakres podmiotowy i przedmiotowy, czyli na czyj wniosek następuje ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata, jak w dalszej kolejności tryb działania organów. Wskazał w tym na dokumenty, które należy dołączyć jako niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego. Stanowiąc jednoznacznie w art. 13 ust. 4 pkt 3, że do wniosku dołącza się odpowiednio (...):
1) zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów niż dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, z późn. zm.) dotyczące każdego członka rodziny;
2) zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego, dotyczące członków rodziny rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, zawierające informacje odpowiednio o:
a) formie opłacanego podatku,
b) wysokości przychodu,
c) stawce podatku,
d) wysokości opłaconego podatku - w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego;
3) zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego:
a) zaświadczenie sądu opiekuńczego lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka,
b) prawomocne orzeczenie sądu orzekające rozwód lub separację,
c) orzeczenie sądu opiekuńczego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka,
d) inne dokumenty potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub ustalenia wysokości świadczenia wychowawczego będącego przedmiotem wniosku.
Jednocześnie w art. 13 ust. 3 pkt 17 ustanowił, że dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2 oraz ust. 16, nie dołącza się do wniosku, w przypadku gdy osoba, o której mowa w ust. 1, nie ubiega się o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Na podstawie art. 13 ust. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci zostało wydane rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postepowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz.U. z 2017r., poz. 1465), które w § 5 pkt 1 stwierdza, że ustalając prawo do świadczenia wychowawczego, poza odpowiednimi informacjami wskazanymi w § 2-4, uwzględnia się również odpowiednio m.in. odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty na rzecz osób w rodzinie lub poza rodziną lub odpis posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej, odpis zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem lub innego tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, zobowiązujących do alimentów na rzecz osób w rodzinie lub poza rodziną (lit. d), przekazy lub przelewy pieniężne dokumentujące wysokość zapłaconych alimentów, jeżeli członkowie rodziny są zobowiązani orzeczeniem sądu, ugodą sądową, ugodą zawartą przed mediatorem lub innym tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do ich płacenia na rzecz osoby spoza rodziny(lit. e). Organ II instancji błędnie powołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozporządzenie z tej samej daty, ale dotyczące sposobu i trybu postepowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych (...). Zapisy rozporządzeń w kwestiach spornych w niniejszej sprawie są tożsame, w związku z czym należy się odnieść do stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Kolegium w świetle wymogów określonych w rozporządzeniu umowa alimentacyjna z dnia [...] maja 2015 r. jako umowa cywilna nie może stanowić tytułu egzekucyjnego, nie została też zatwierdzona przez sąd i nie może stanowić z uwagi na powyższe podstawy do odliczenia przekazywanych przez K. M. alimentów na syna. Kolegium w żaden sposób nie kwestionuje faktu, że K. M. dokonuje wpłat alimentów na syna B. w kwocie [...] zł miesięcznie.
W ocenie Kolegium, można odliczyć od dochodu tylko te alimenty, które są przekazane przekazami lub przelewami pieniężnymi dokumentującymi wysokość zapłaconych alimentów, jeżeli członek rodziny tj. Pan K. M. byłby zobowiązany orzeczeniem sądu, ugodą sądową, ugodą zawartą przed mediatorem lub innym tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do ich płacenia na rzecz osoby spoza rodziny tj. B. M. Tylko wymienione powyżej akty dają podstawę do odliczenia alimentów od dochodu rodziny.
Ze stanowiskiem Kolegium nie można się zgodzić. Ani bowiem przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ani przepisy ww rozporządzenia wykonawczego nie nakładają na osoby wnioskujące o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko obowiązku przedłożenia wskazanych w § 5 pkt 1 lit. d i e dokumentów (orzeczeń sądu, ugód sądowych czy zatwierdzonych przez sąd) potwierdzających istnienie obowiązku alimentacyjnego wobec osób spoza rodziny oraz potwierdzających fakt ich zapłacenia w formie przekazów lub przelewów pieniężnych.
§ 5 rozporządzenia wskazuje jedynie, że organ ustalając prawo do świadczenia wychowawczego uwzględnia również odpowiednio (...), co zdaniem Sądu oznacza, że organ uwzględnia wymienione tam dokumenty, jeżeli zostały one sporządzone czy wydane. Nie wynika zaś z tego przepisu by wnioskodawca był zobowiązany do ich przedłożenia i co stanowiłoby warunek konieczny do odliczenia od dochodu osoby zobowiązanej do płacenia alimentów kwoty alimentów zapłaconych na rzecz osoby spoza rodziny. Tym bardziej, że z § 9 ust. 1 rozporządzenia wynika, że w przypadku gdy członek rodziny ma zobowiązania alimentacyjne na rzecz osoby spoza rodziny, od dochodu członka rodziny odejmuje się kwotę alimentów zapłaconych na rzecz tej osoby. Wykładnia językowa powyższej regulacji prowadzi do jednoznacznego wniosku, że chodzi o kwotę alimentów zapłaconych, co stanowi jedyną podstawę do jej odliczenia od dochodu. Innych warunków ww. przepis nie stawia. W związku z powyższym w ocenie Sądu w celu odliczenia kwot alimentów zapłaconych na rzecz osoby spoza rodziny wystarczające jest wykazanie, że zostały one zapłacone na rzecz osoby uprawnionej.
W rozpoznawanej sprawie członek rodziny skarżącej K. M. w umowie alimentacyjnej z dnia [...] maja 2015r. zobowiązał się do płacenia alimentów na rzecz syna B. M. do rąk jego przedstawicielki ustawowej K. Ł. w kwocie po [...] zł miesięcznie (k. 101 akt administracyjnych). Z oświadczenia K. Ł. z dnia [...] sierpnia 2017r. wynika, że w 2016r. K. M. wywiązał się z obowiązku alimentacyjnego wobec syna B. wpłacając kwotę alimentów w łącznej wysokości [...] zł (k. 103 akt administracyjnych). Powyższa okoliczność przez organ II instancji nie jest kwestionowana.
Mając na względzie cel przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci dochód rodziny powinien być obliczony w sposób jak najbardziej odpowiadający rzeczywistym dochodom. Rację należy przyznać skarżącej, która domaga się przy ustalaniu dochodu jej rodziny wzięcia pod uwagę przez organy administracyjne jako dokumentów stwierdzających wysokość dochodów rodziny umowy alimentacyjnej z dnia [...] maja 2015r. oraz pisemnego potwierdzenia odbioru alimentów przekazanych przez osobę zobowiązaną (K. M.) na rzecz małoletniego B. M. dokonane przez osobę uprawnioną do ich otrzymania –K. Ł.
Należy zauważyć bowiem, że pisemne potwierdzenie odbioru alimentów stanowi niewątpliwie dowód tego, że alimenty zostały przekazane. Nie sposób bowiem zakładać, że osoba uprawniona poświadczy odbiór alimentów bez faktycznego ich otrzymania.
Ponadto nie jest możliwa interpretacja przepisu aktu niższego rzędu (rozporządzenia) w sprzeczności z przepisem aktu wyższego rzędu, jakim są przepisy ustawy, w oparciu o które rozporządzenie zostało wydane, a które nie zobowiązują do przedłożenia wskazanych w rozporządzeniu dokumentów warunkujących przyznanie świadczenia. Nie można zakładać takiej woli prawodawcy wydającego rozporządzenie z dnia 27 lipca 2017r., w szczególności zważywszy, że analogiczne przepisy znalazły się w rozporządzeniu z tej samej daty dotyczącym sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych, a wcześniejsze rozporządzenie dotyczące świadczeń rodzinnych (nieobowiązujące) z dnia 8 grudnia 2015r. w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2015r., poz. 1518) w § 2 wskazywało jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o zasiłek rodzinny, m.in. odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty na rzecz osób w rodzinie lub poza rodziną lub odpis protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej, lub odpis zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem, zobowiązujących do alimentów na rzecz osób w rodzinie lub poza rodziną (lit. f), przekazy lub przelewy pieniężne dokumentujące wysokość zapłaconych alimentów, jeżeli członkowie rodziny są zobowiązani orzeczeniem sądu, ugodą sądową lub ugodą zawartą przed mediatorem do ich płacenia na rzecz osoby spoza rodziny(lit. g).
W związku z powyższym należy stwierdzić, że ponowne przeliczenie dochodu rodziny skarżącej wskutek uzyskania przez nią świadczenia rodzicielskiego zostało dokonane z naruszeniem art. 13 ust. 4, art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, § 5 pkt 1 lit. d i e, § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 27 lipca 2017r. poprzez nieuwzględnienie kwoty alimentów zapłaconych przez członka rodziny skarżącej na osobę spoza rodziny w 2016r.
Ponownie rozpatrując sprawę niniejszą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] weźmie pod uwagę powyższe rozważania i wyda rozstrzygniecie odpowiadające prawu.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło