I SA/Wa 3519/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej L. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa własności 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [..] października 2014 r. Nr [...] utrzymał w mocy w decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013r. nr [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę L. z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] w L., oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o pow. [...] m2. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wojewoda [...] działają w oparciu o art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] stwierdził nabycie przez Gminę L. z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] w L., stanowiącej wcześniej własność J. B. i C. K.. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Prezydent L. zarzucając organowi szereg uchybień w zakresie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktycznego i prawnego. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister wskazał, że w sprawie zostały spełnione wszelkie przesłanki określone w art. 73 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. do stwierdzenia, że z dniem 1 stycznia 1999 r. sporna nieruchomość przeszła na własność Gminy Miejskiej L. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina Miejska L., reprezentowana przez radcę prawnego A. Z., wnosząc o jej uchylenie. W ocenie strony skarżącej organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa), poprzez nie zebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, jak również art. 7, art. 8, art. 11, art. 80 i art. 107 § 1 Kpa, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz zasadności przesłanek, którym kierował się organ przy podejmowaniu decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 23 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącego poinformował Sąd, że zmarł uczestnik postępowania C. K.. Jednocześnie pełnomocnik dołączył do pisma potwierdzony za zgodność odpis skróconego aktu zgonu, z którego wynika, że C. K. zmarł w dniu [...] stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając przedmiotową sprawę w oparciu o powyższe kryteria wskazać należy, że na pierwszy plan wysuwają się kwestie proceduralne, które Sąd wziął pod uwagę, a które w zasadzie czynią bezprzedmiotową merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. Na wstępie podkreślić należy, że koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty, tj. organ, przed którym toczy się postępowanie oraz strona, o której prawach organ administracyjny orzeka w danym postępowaniu. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażona w art. 10 Kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika między innymi obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie pisemnych rozstrzygnięć (art. 109 § 1 Kpa). Z doręczeniem orzeczenia administracyjnego wiążą się bowiem przewidziane w Kpa skutki prawne. Nałożony na organ obowiązek prawidłowego ustalenia, na każdym etapie postępowania administracyjnego, kręgu stron postępowania administracyjnego ma, w świetle art. 156 § 1 Kpa, szczególne znaczenie także z tego powodu, że jego naruszenie stanowi przesłankę, która uzasadnia stwierdzenie nieważności przez sąd administracyjny zaskarżonego rozstrzygnięcia dotkniętego taką kwalifikowaną wadą postępowania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] stycznia 2014 r. zmarł jeden z uczestników postępowania C. K. (odpisu aktu zgonu w k - 33), będący współwłaścicielem nieruchomości zajętej pod część ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...]. Pomimo tego Minister Infrastruktury i Rozwoju zaskarżoną decyzję skierował do umieszczonego w jej rozdzielniku C. K., a zatem osoby nieżyjącej, która w chwili wydawania decyzji nie miała już przymiotu strony (nie miała podmiotowości prawnej). Powyższe działanie stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie rozstrzygnięć, stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Takie naruszenie prawa obligowało Sąd do uwzględnienia skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało, czy nie miało wpływu na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 151/09). Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie rozstrzygnięcia ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można wszczynać postępowań i wydawać decyzji lub postanowień. Skoro doszło do wydania rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ono obarczone wadą nieważności i powinno być usunięte z obrotu prawnego, aby nie wywoływało skutków prawnych (por. wyroki NSA: z dnia 27 kwietnia 1983 r. sygn. akt II SA 261/83, LEX 10693; z dnia 14 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 2462/99, LEX 82653; Małgorzata Stahl - glosa do wyroku NSA, sygn. 261/83 - OSPiKA 1984 r., z. 5, poz. 108). Organ powinien bowiem w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania mieć aktualną wiedzę na temat kręgu podmiotów mających interes prawny w postępowaniu (art. 61 § 4 w zw. z art. 10 § 1 Kpa). Na marginesie należy dodać, że organ odwoławczy w rozdzielniku zaskarżonej decyzji błędnie wpisał nazwisko współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości "K.", zamiast "K.". Jednoznacznie powyższe uchybienie stanowi oczywistą omyłkę pisarską, gdyż z akt sprawy w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że stroną postępowania był C. K.. Rozpoznając ponownie sprawę organ orzekający weźmie pod uwagę wskazane wyżej kwestie i prawidłowo ustali aktualny krąg stron postępowania, którym zapewni udział w postępowaniu i do których skieruje podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.