I SA/Wa 353/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi Gminy i Miasta [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Miasto i Gminę [...] z mocy prawa własności budynku zlokalizowanego na działce oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...], w obrębie [...], jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącej własność B.N. i H. N. W uzasadnieniu stwierdził, że wnioskowana przez Burmistrza Gminy i Miasta [...] komunalizacja nie może być stwierdzona, ponieważ część budynek wzniesiona został na gruncie należącym w dniu [...] maja 1990 r. do osób fizycznych. Ewentualne natomiast roszczenie o zwrot nakładów poczynionych w związku z pobudowaniem tegoż budynku, mogą być dochodzone jedynie na drodze cywilnoprawnej. Od decyzji powyższej odwołanie do organu wyższego stopnia złożył Burmistrz Gminy i Miasta [...] domagając się jej uchylenia i stwierdzenia, że Gmina [...] nabyła, z mocy prawa, własność przedmiotowych nakładów. Po rozpatrzeniu odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i orzekła o nabyciu z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę i Miasto [...], własności nakładów w postaci części budynku zlokalizowanego na działce nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że na działkach nr [...] i nr [...] został w latach 1972-1980 postawiony, ze środków Skarbu Państwa, budynek pod nazwą "[...]". Następnie działka nr [...] została skomunalizowana razem z częścią budynku, natomiast działka nr [...], na której znajduje się pozostała część budynku, stanowi własność osób fizycznych. Oczywista jest zatem, zdaniem organu, konieczność skomunalizowania tych nakładów, którą to okoliczność podziela nawet współwłaściciel działki nr [...] B.N. Na skutek skargi H. N. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1191/11 uchylił powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. W tym stanie rzeczy sprawa podlegała ponownemu rozpoznaniu przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową, która decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r.. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że w sprawie bezsporne jest, że działka ta stanowi własność osób fizycznych. Podniósł także, iż będąc związanym stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, odstępuje od przekonania, że skomunalizowane nakłady stanowią inne nakłady niż te, o których mówi się w art. 19 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) i stanowią mienie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina i Miasto [...], podnosząc w niej, że zalecenie zawarte w wydanym na gruncie niniejszej sprawy wyroku z 28 listopada 2011 r. nie zostały przez organ wykonane, gdyż dotyczyły one poddania analizie całości dokumentacji zgromadzonej w aktach i przeprowadzenia innych dowodów, czego Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie uczyniła. Ponadto, zdaniem skarżącej, kwestionowana decyzja pozbawiona jest należytego uzasadnienia. W oparciu o tak sformułowane i uzasadnione zarzuty Gmina wniosła o uchylenie zakwestionowanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Komisji bądź Wojewodzie [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przy czym w pierwszej kolejności Sąd z urzędu bada, czy kwestionowany akt nie jest dotknięty jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy przy rozpoznawaniu i rozstrzyganiu sprawy nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Dokonując powyższej oceny Sąd nie jest związany ani treścią zarzutów zawartych w skardze, ani jej wnioskami czy też powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesione. W sprawie rozstrzygniętej bowiem kwestionowaną decyzją, zaistniały wady procesowe dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a to z tego względu, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpoznając sprawę po wyroku Sądu, uchylającym pierwotnie wydaną przez ten organ decyzję, orzekała w wadliwym składzie osobowym i przez to naruszyła art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. To zaś – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, bez względu na to czy naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy, czy też nie. Zgodnie natomiast z treścią ww. art. 24 § 1 pkt 5 kpa pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydawaniu zaskarżonej decyzji. Cytowany przepis, stosownie do treści art. 27 § 1 kpa, dotyczy również członków organów kolegialnych, a zatem również Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 1371/12). Wyjaśnić tu należy, że - jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. P 57/07 - członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu od udziału w sprawie, zawisłej przed tym organem, niezależnie od rodzaju i charakteru sprawy, w każdym stadium tej sprawy oraz w każdej instancji trybu zwykłego lub trybów nadzwyczajnych. Celem instytucji wyłączenia pracownika, jest bowiem zapewnienie bezstronności prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania. Chodzi o uniknięcie sytuacji, w której treść decyzji wydanej przez pracownika z upoważnienia organu, mogłaby być zdeterminowana wcześniejszym doświadczeniem tej osoby wynikającym z dotychczasowego jej udziału w tej sprawie. Przypuszczać można, że pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych w danej sprawie, ma już ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na jej sposób rozstrzygnięcia, co może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, czy pracownik ten brał udział w postępowaniu w pierwszej instancji, czy w postępowaniu odwoławczym czy też, jak w niniejszej sprawie, w postępowaniu prowadzonym ponownie na skutek uchylenia wcześniejszej decyzji przez sąd administracyjny. Z akt niniejszej sprawy natomiast bezspornie wynika, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wydając zaskarżoną decyzję orzekała w składzie tożsamym ze składem, który brał udział przy wydaniu uchylonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 1191/11 decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]. W obydwu składach orzekali mianowicie: A. C., A. W. i B. P. To zaś stanowi, określoną w art. 145 § 1 pkt 3 kpa, przesłankę wznowienia postepowania administracyjnego. Stwierdzenie z kolei tej istotnej wady procesowej (czego konsekwencją jest każdorazowe uchylenie obarczonej nią decyzji) zwalnia Sąd z obowiązku oceny merytorycznej treści kwestionowanej decyzji i podnoszonych w tym zakresie zarzutów skargi. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z niniejszego wyroku i sprowadzają się do obowiązku rozpoznania ponownego sprawy, przez Komisję w składzie, który dotychczas w tej sprawie nie orzekał.