I SA/Wa 372/07

WyrokWSA w Warszawie2007-07-04

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Gabriela Nowak, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa prawidłowo ustaliła, że nieruchomość stanowiła mienie komunalne Gminy Miejskiej, pomimo braku jednoznacznych dowodów na tryb i datę jej przejęcia przez Polskie Koleje Państwowe (P. S.A.)?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie uwzględniła wytycznych zawartych w poprzednim orzeczeniu sądu administracyjnego. Komisja nie uzupełniła materiału dowodowego w zakresie ustalenia, czy nieruchomość była częścią majątku niemieckiego, kiedy została objęta przez władze polskie i w jaki sposób przejęła ją P. S.A. Brak tych ustaleń uniemożliwił prawidłową ocenę, czy nieruchomość podlegała komunalizacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę. Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia nieruchomości przez gminę, wskazując na tytuł prawny P. S.A. w postaci zarządu. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody i stwierdziła nabycie nieruchomości przez gminę, uznając, że P. S.A. nie wykazało tytułu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny poprzednio uchylił decyzję Komisji, nakazując uzupełnienie materiału dowodowego. W ponownym postępowaniu Komisja ponownie wydała decyzję na korzyść gminy, nie wykonując jednak zaleceń sądu. P. S.A. wniosło skargę, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2006 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz P. S.A. kwotę 508 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Asesor WSA Przemysław Żmich /spr./ Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi P. S. A. w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz P. S. A. w [...]. kwotę 508 (pięćset osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpoznaniu odwołania Miasta [...], decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miejską [...] własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej jako działki nr [...] i [...] oraz stwierdziła nabycie przedmiotowej nieruchomości przez Gminę Miejską [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miejską [...] własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej jako działki nr [...] i [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że skoro na wyżej wymienionych działkach znajduje się infrastruktura [...] związana funkcjonalnie z zapleczem Dworca [...], to w dniu 27 maja 1990 r. P. legitymowało się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości w postaci zarządu, który nabyło na podstawie art. 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 1948 r. Nr 43, poz. 312 ze zm.). Od powyższej decyzji odwołanie wniosło Miasto [...]. W uzasadnieniu podniosło, że poprzednik prawny P.S.A. w W. nie legitymował się prawem zarządu do działek nr [...] i [...], ponieważ nie przedstawił stosownej decyzji bądź umowy, będącej podstawą nabycia tego prawa. Zdaniem P. S.A. w W. prawa zarządu nie można domniemywać, lecz musi ono wynikać wprost z decyzji bądź innego dokumentu świadczącego o jego ustanowieniu w sposób prawem przewidziany. W ocenie odwołującego się w sprawie nie miał zastosowania art. 4 rozporządzenia z dnia 24 września 1926 r., ponieważ przedmiotowy teren w dniu 27 maja 1990 r. nie stanowił bezpośrednio linii [...] służącej do publicznego przewozu osób przesyłek i ładunków, tj. [...] i urządzeń bezpośrednio związanych z ich funkcjonowaniem. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. oraz stwierdziła nabycie przedmiotowej nieruchomości przez Gminę Miejską [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że obejmowanie przez państwowe osoby prawne (w tym przedsiębiorstwa państwowe) jak i wydzielanie oraz przekazywanie im przez właściwy organ, państwowych nieruchomości gruntowych w zarząd następowało w tamtym czasie w trybie określonym w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99), a wcześniej w użytkowanie, na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32 poz.159). W związku z tym prawo zarządu nieruchomością nie podlegało domniemaniom, gdyż było regulowane ustawą a ta określała sposób powstania oraz przeniesienia tego prawa. Tytuł prawny do przedmiotowego mienia nie mógł być więc wywodzony z ogólnie obowiązującego aktu normatywnego, w tym na przykład art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. W konsekwencji organ stwierdził, że skoro P. S.A. nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do działek nr [...] i [...] to należało przyjąć, że sporna nieruchomość - jako nie podlegająca wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa – "należała" w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. do t.o.a.p. stopnia podstawowego, i w związku z tym stała się na podstawie tego przepisu z dniem 27 maja 1990 r. mieniem Gminy Miejskiej [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek skargi P. S.A., wyrokiem z dnia 4 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1642/05 uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2005 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zasadne są zarzuty skargi w zakresie nie uwzględnienia przez Komisję w swoich rozważaniach sytuacji prawnej P. na Ziemiach Zachodnich po II Wojnie Światowej. Zdaniem Sądu po Drugiej Wojnie Światowej, na skutek zmiany granic Państwa Polskiego, następowało obejmowanie majątku istniejącego na tzw. Ziemiach Zachodnich, w skład których wchodziło Miasto [...]. Następowało to generalnie na zasadzie przepisów ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17) i przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa ( Dz. U. Nr 16, poz. 62). Na podstawie wyżej wymienionej ustawy na własność Państwa przeszły m. in. przedsiębiorstwa komunikacyjne [...] oraz [...] osób fizycznych i prawnych, przy czym o przejęciu przedsiębiorstwa orzekał właściwy Minister (§ 16 i 30 powołanego wyżej rozporządzenia). Sąd zwrócił również uwagę, że na mocy przepisów Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 4 listopada 1944 r. o militaryzacji Polskich Kolei Państwowych (Dz. U. Nr 11, poz. 55) P. zostały zmilitaryzowane i zarządzanie nimi przeszło na Naczelnego Dowódcę Wojska Polskiego lub na upoważnione przezeń osoby. Dekret ten obowiązywał do dnia 20 lipca 1949 r., kiedy to ustawą z dnia 1 lipca 1949 r. o zniesieniu militaryzacji Polskich Kolei Państwowych (Dz. U. Nr 42, 305) został uchylony. Za słuszny zatem Sąd uznał zarzut zawarty w skardze, że wydając decyzję komunalizacyjną Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie zbadała regulacji prawnych w oparciu o które [...]. przejmowała majątek byłych [...] niemieckich. Jako jednostka zmilitaryzowana P. podlegała w tym okresie innym zasadom zarządzania niż przedsiębiorstwa nie mające takiego statusu. Wiele kwestii mogło mieć bowiem swoje uzasadnienie w treści konkretnych poleceń, które kierowane do zmilitaryzowanej jednostki a więc zrównanej prawnie z wojskiem, mogły mieć mniej sformalizowany charakter. Z tego względu Sąd uznał, że w sprawie należało by uzupełnić materiał dowodowy i ustalić, czy przedmiotowa nieruchomość była poprzednio częścią majątku [...] niemieckiej (w czym pomocne mogą być mapy archiwalne, o których mowa w skardze) i kiedy została objęta przez władze polskie, a zwłaszcza kiedy i w jaki sposób objęło ją we władanie P. i następnie ponownie przeanalizować sprawę pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Sąd stwierdził również, że jeśli fakt przejęcia mienia przez P. nastąpił w okresie, gdy [...] podlegała militaryzacji, to wymaganie by legitymowała się z tamtego okresu stosowną decyzją administracyjną byłoby nieuzasadnione, gdyż przedsiębiorstwo to było wówczas w inny sposób zarządzane. W konsekwencji zaś potwierdzeniem wyodrębnienia z majątku ogólnonarodowego mienia nabytego przez P. był - obowiązujący w dniu 27 maja 1990 r. - przepis art. 16 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 1998 r. o przedsiębiorstwie państwowym "PKP" (Dz. U. z 1989 r. Nr 52, poz. 310). Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. i stwierdziła nabycie przedmiotowej nieruchomości przez Gminę Miejską [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że wykonując zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2006 r. Komisja wystąpiła zarówno do P. S.A. Oddział w [...] jak i organu prowadzącego ewidencję gruntów na obszarze Miasta [...] o wykazanie w jakiej dacie i w jakim trybie przedsiębiorstwo państwowe objęło nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...]. Organ ewidencji gruntów w piśmie z dnia [...] listopada 2006 r. podał, że ewidencja gruntów w obrębie [...] na terenie którego znajduje się przedmiotowa nieruchomość została założona w roku 1968. Z wpisów w tej ewidencji wynika że nieruchomość ta stanowiła wówczas własność Skarbu Państwa i była we władaniu Dyrekcji P. w [...]. Organ załączył również wyrysy map ewidencyjnych gruntów obrazujące kolejne przekształcenia geodezyjne tego mienia. Ponadto poinformował, że w zbiorach archiwalnych organu ewidencji gruntów brak jest dokumentów określających w jakiej dacie i w jakim trybie przedsiębiorstwo państwowe P. objęło sporną nieruchomość, składającą się w dniu 27 maja 1990 r. z działek nr [...] i nr [...]. Natomiast P. - mimo otrzymania wezwania i istnienia przed 27 maja 1990 r. obowiązku ewidencjonowania nieruchomości w trybie uregulowanym rozporządzeniem Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 25 września 1932 r. o wpisywaniu do ksiąg hipotecznych na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości państwowych, będących w zarządzie przedsiębiorstwa P. (Dz. U. Nr 81 poz. 714.) - nie wykazały w jakiej dacie i w jakim trybie objęły sporną nieruchomość. Przechodząc do analizy zebranego dotąd oraz uzupełnionego materiału dowodowego, m.in. w świetle aktów normatywnych wymienionych w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 maja 2006 r., Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa ustaliła i przyjęła że - jak wynika zarówno z części tytułowej oraz art. 2 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, oraz rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. - na własność państwa bez odszkodowania, przeszły między innymi przedsiębiorstwa komunikacyjne [...]. Wśród nich oczywiście i [...] niemieckie na obszarze ziem zachodnich, wraz z całym ich majątkiem. Ponieważ majątek ten przeszedł na własność państwa z mocy prawa, nie nabyły do niego żadnych praw majątkowych, ani fizycznie przejmujące jego składniki najpierw jednostki wojskowe a następnie jednostki przedsiębiorstwa państwowego P., gdyż stał się on mieniem ogólnonarodowym (państwowym) z mocy ustawy. Zatem tylko właściwe organy państwowe mogły o nim decydować i ustanawiać prawa rzeczowe na tym mieniu na rzecz innych podmiotów. Skoro jednocześnie przedsiębiorstwo państwowe P. nigdy nie miało statusu organu państwa ani organu administracji rządowej, to składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego) mogły być i były wydzielane na potrzeby P. i innych przedsiębiorstw przez właściwe organy państwowe w ściśle określonym prawem trybie, a nie wprost przez jego faktyczne przejęcie np. od [...] niemieckich, Armii [...], czy [...]. Także militaryzacja poszczególnych przedsiębiorstw na ściśle określony okres nie miała wpływu na zmianę stanu prawnego mienia będącego w ich władaniu podobnie jak i dowódcy wojskowi i ich podwładni nie uzyskali żadnych uprawnień do przekazywania na rzecz zmilitaryzowanych przedsiębiorstw składników mienia ogólnonarodowego lub ustanawiania prawa zarządu takimi składnikami. Właśnie w konsekwencji statusu prawnego P. ustawodawca w art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe stanowi że P. gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewnia jego ochronę. Zarówno wydzielanie jak i obejmowanie przez państwowe osoby prawne (w tym przedsiębiorstwa państwowe) przekazywanych im przez właściwy organ państwa, państwowych nieruchomości gruntowych w zarząd następowało przed 27 maja 1990 r. w trybie określonym art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a wcześniej w użytkowanie, na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, bądź jeszcze wcześniej decyzjami władz państwowych wydawanymi na podstawie art. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 47 poz. 354) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie nabywania i przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 47 poz. 354), a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych (Dz. U. Nr 67 poz. 332 ze zm.). W rezultacie prawo zarządu konkretną nieruchomością nie podlegało domniemaniu gdyż było regulowane ustawą, która określała sposób powstania oraz przeniesienia tego prawa. Z przepisów art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. wyraźnie wynika, że zarząd nieruchomości był ustanawiany w drodze decyzji t.o.a.p. stopnia podstawowego albo za zezwoleniem tego organu na podstawie umowy o przekazanie nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabycie nieruchomości. Co więcej P. miały od samego początku swojego istnienia obowiązek ewidencjonowania wydzielonych temu Przedsiębiorstwu nieruchomości, w trybie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 września 1932 r. o wpisywaniu do ksiąg hipotecznych na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości będących w zarządzie przedsiębiorstwa P. Zdaniem organu ustanowienia prawa zarządu P. spornym mieniem nie potwierdzają żadne dokumenty znajdujące się w aktach niniejszej sprawy. P. S.A. nie przedłożyły także dowodu przekazania Przedsiębiorstwu przedmiotowej nieruchomości poleceniem jakiegokolwiek ministra lub dowodu na tą okoliczność ustalonego w innym obowiązującym trybie. Dopuszczalność przyjęcia iż P. uzyskały tytuł prawny do spornej nieruchomości, nie wynika nadto wprost z przepisów regulujących status prawny tego Przedsiębiorstwa, w tym ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe, ustawy z dnia 3 stycznia 1949 r. o przejęciu na własność państwa bez odszkodowania przedsiębiorstw Rzeszy Niemieckiej, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych, uchwały Prezydium Rządu z dnia 27 września 1950 w sprawie rozdysponowania mienia nierolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych, czy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 4 listopada 1949 r. Przekazywanie prawnorzeczowego tytułu do składników mienia ogólnonarodowego (państwowego) stanowiących nieruchomości zawsze było sformalizowane z uwagi na charakter tego rodzaju mienia, dlatego nie może być domniemywane. Skoro zatem ponowna analiza całokształtu rozpatrywanej sprawy, w tym uzupełnionego materiału dowodowego wykazała, że przedmiotowa nieruchomość obejmująca działki nr [...] i nr [...] nie podlegała wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa, to należało przyjąć, że stanowiła bezpośrednio przed dniem 27 maja 1990 r. mienie ogólnonarodowe (państwowe) i należała wówczas w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, przez co stała się z dniem 27 maja 1990 r. mieniem komunalnym Gminy Miejskiej [...]. Na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2006 r. P. S.A. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o Przedsiębiorstwie Państwowym PKP przez jego błędną wykładnię i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy nie miał on zastosowania gdyż przedmiotowa nieruchomość nie należała do t.o.a.p. stopnia podstawowego. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu P. podniosły, że z art. 16 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. wynika, że P. wykonuje wszelkie uprawnienia do wydzielonego mu z majątku ogólnonarodowego mienia, będącego – tak jak przedmiotowa nieruchomość - w jego dyspozycji w dniu 27 maja 1990 r., co oznacza, że nieruchomość ta nie mogła należeć do t.o.a.p. stopnia podstawowego. Organ pierwszej instancji błędnie więc przyjął, że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., co świadczy o tym, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdzając, że przedmiotowe mienie stanowi mienie Gminy Miejskiej [...] dopuściła się rażącego naruszenia tego przepisu. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi i jednocześnie podtrzymała stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Sprawa komunalizacji nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] w obrębie [...] oznaczonej obecnie jako działki nr [...] i [...] oraz wydane w tej sprawie rozstrzygnięcia organów administracji publicznej były już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Z akt sprawy wynika bowiem, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1642/05 uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...]. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie uwzględniła w swoich rozważaniach sytuacji prawnej P. na [...] po II Wojnie Światowej, pomijając regulacje prawne, w oparciu o które [...] przejmowała majątek byłych [...] niemieckich i dotyczące szczególnego statusu P. wynikającego z faktu militaryzacji [...] w czasie wojny. Wobec tego Sądu zalecił Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej uzupełnienie materiału dowodowego, celem ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość była poprzednio częścią majątku [...] niemieckiej (w czym pomocne mogły być mapy archiwalne, o których mowa w skardze) i kiedy została objęta przez władze polskie a zwłaszcza kiedy i w jaki sposób objęło ją we władanie P., co następnie pozwoli na ponowne przeanalizowanie sprawy pod kątem art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. W pierwszej kolejności należało więc ocenić, czy decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] została wydana z uwzględnieniem zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 2006 r., które wiążą również i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Trzeba bowiem pamiętać, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem skargi. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie uwzględniła wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nakazujących uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie zgromadziła żadnych dowodów potwierdzających, czy nieruchomość oznaczona w dacie [...] maja 1990 r. jako działki nr [...] i [...] była poprzednio częścią majątku [...] niemieckiej (w czym miały pomóc m. in. mapy archiwalne, o których mowa w skardze P. S.A. z dnia [...] sierpnia 2005 r.) oraz dowodów dokumentujących kiedy nieruchomość ta została objęta przez władze polskie oraz kiedy i w jaki sposób objęło ją we władanie P. Co prawda w materiale aktowym znajduje się pismo Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2006 r., skierowane do P. Oddziału w [...], wzywające do wykazania w jakiej dacie i w jakim trybie P. objęło przedmiotową nieruchomość, jednakże brak dowodu doręczenia tegoż pisma świadczy o tym, że wezwanie to nie było skuteczne. Poza tym w powyższym piśmie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie wystąpiła o informacje, czy nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] i [...] była poprzednio częścią majątku kolei niemieckiej oraz o przedłożenie map archiwalnych, na które zwrócił uwagę Sąd w wyroku z dnia 4 maja 2006 r. W niniejszej sprawie nie został więc wyjaśniony stan faktyczny i prawny sprawy, przez co wywody Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczące braku podstawy do wywodzenia tytułu prawnego P. wprost z przepisów: ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe, ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność państwa, dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych, uchwały Prezydium Rządu z dnia 27 września 1950 w sprawie rozdysponowania mienia nierolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych, czy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 4 listopada 1949 r., należało uznać za przedwczesne. Sąd zauważa, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 maja 2006 r. nie przesądził, że przedmiotowe mienie zostało nabyte w trybie określonym ustawą z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej i wydanym na jej podstawie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność państwa. Sąd tylko wskazał (tytułem przykładu), że na skutek zmiany granic Państwa Polskiego, obejmowanie majątku przedsiębiorstw istniejącego na tzw. Ziemiach Zachodnich, w skład których wchodziło Miasto [...] następowało generalnie na zasadzie wyżej wymienionych przepisów. Z poczynionych przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową ustaleń nie wynika jednak w jakim trybie, przez kogo (Państwo, czy P. ) oraz czyje i jakiego rodzaju mienie (przedsiębiorstw komunikacyjnych należących do [...] jej obywateli, niemieckich osób prawnych, czy majątek [...] jej obywateli, [...] osób prawnych) zostało nabyte. Znajdująca się w aktach sprawy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] powołuje się jedynie na zaświadczenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...], w którym stwierdzono, że działka nr [...] (wydzielona z działki nr [...]) stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.). Zatem również i w tym kierunku Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa winna przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, przy wykorzystaniu dowodów dokumentujących stan prawny mienia (np. zbioru dokumentów prowadzonego przez sąd wieczystoksięgowy, dokumentacji archiwalnej: P., Archiwum Państwowego, Ministra Transportu). Wobec powyższego należało więc uznać, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przeprowadziła w sprawie postępowanie z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 KPA w związku z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie należnych skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło