I SA/Wa 372/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska asesor WSA Anna Milicka-Stojek Protokolant specjalista Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi U. A. i A. K. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 29 listopada 2023 r. nr DO3.7611.64.2020.OC w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Minister Rozwoju i Technologii (dalej: "Minister") decyzją z 29 listopada 2023 r. nr DO3.7611.64.2020.OC orzekł, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] (dalej "Prezydent") z 12 kwietnia 1975 r. nr GKM.IV.632/32/75, utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Dzielnicy [...]-[...] (dalej: "Naczelnik") z 28 lutego 1975 r. nr WT.V-632/176/75/TM, o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...][...], ozn. jako "[...]", rej. hip. [...], dz. [...], o pow. [...] m2, zostało umorzone z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r. Decyzja Ministra wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego. Naczelnik Dzielnicy [...][...] (dalej: "Naczelnik") decyzją z 28 lutego 1975 r. nr WT.V-632/176/75/TM, orzekł o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...][...], ozn. jako "[...]", rej. hip. [...], dz. [...], o pow. [...] m2. Prezydent, po rozpatrzeniu odwołania T. T., B. K., S. K. i Z. D., decyzją z 12 kwietnia 1975 r., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika z 28 lutego 1975 r. Wnioskiem z 21 listopada 2019 r. U. A. i A. K. (dalej: "Skarżący") zwrócili się do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta z 12 kwietnia 1975 r. Przy piśmie z 9 października 2020 r. został on przekazany zgodnie z właściwością Ministrowi. Minister pismem z 19 stycznia 2022 r. poinformował wnioskodawców, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z 12 kwietnia 1975 r. uległo umorzeniu z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 grudnia 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wa 414/22 zobowiązał Ministra do rozpoznania wniosku z 21 listopada 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 września 2023 r. sygn. akt I OSK 669/23 oddalił skargę kasacyjną Ministra od ww. wyroku. W następstwie powyższego Minister, powołując się na art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491) dalej: "ustawa zmieniająca", decyzją z 29 listopada 2023 r., orzekł, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z 12 kwietnia 1975 r. zostało umorzone z mocy prawa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że z dniem 16 września 2021 r., weszła w życie ustawa zmieniająca, której art. 2 ust. 2 stanowi, że postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tejże ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy taka sytuacja zaistniała, gdyż wniosek inicjujący postępowanie nadzorcze wpłynął do organu 21 listopada 2019 r. Podał, że decyzja Naczelnika z 28 lutego 1975 r. została skutecznie doręczona stronom postępowania, skoro złożyły one odwołanie. Natomiast Wydziałowi Terenów Urzędu Dzielnicowego [...][...] kwestionowana decyzja Prezydenta została doręczona w dniu 14 kwietnia 1975 r. W konsekwencji uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta zostało wszczęte po upływie trzydziestu lat od doręczenia decyzji i nie zostało do dnia 16 września 2021 r. zakończone decyzją ostateczną, a zatem uległo ono umorzeniu z mocy prawa. Na decyzję Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli U. A. i A. K. wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej z Konstytucją, w postępowaniu o sygn. akt: K 2/22, od którego wyniku zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Decyzji zarzucili: 1. rażące naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) dalej: "Kpa", w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) dalej: "p.p.s.a." – błędnie wskazanej w skardze jako Prawo o ustroju sądów powszechnych - poprzez jego niezastosowanie i umorzenie postępowania w sytuacji, gdy organ był zobowiązany prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2022 r. sygn. akt: lV SAB/Wa 414/22 do merytorycznego rozpatrzenia wniosku Skarżących z 21 listopada 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta z 12 kwietnia 1975 r., przy czym wyrok ten był już wydany po wejściu w życie ustawy zmieniającej, a WSA w Warszawie nie wskazał, że postępowanie powinno podlegać umorzeniu, wręcz przeciwnie, nakazał merytoryczne rozpoznanie sprawy, w tym ustalenie konkretnie, czy decyzja została doręczona stronom lub ogłoszona, czego organ nie uczynił; 2. naruszenie art. 156 § 2 w związku z art. 158 § 2 i art. 7 Kpa poprzez całkowite pominięcie ww. przepisów i zaniechanie, wbrew zasadzie uwzględniania słusznego interesu strony, wydania decyzji o tzw. "słabszym skutku" tj. stwierdzającej wydania decyzji z 1975 r. z naruszeniem prawa podczas, gdyby nawet decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (o mniejszym skutku) była słuszna, to organ miał obowiązek z urzędu kontynuować postępowanie w sprawie i zbadać dokładnie, czy decyzja z 1975 r. nie została wydana z naruszeniem prawa (tzw. decyzja o słabszym skutku). O zasadności takiej interpretacji przekonuje wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej z Konstytucją, w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym o sygn. akt: K 2/22; 3. rażące naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, a to poprzez jego błędne zastosowanie i umorzenie postępowania w sprawie, podczas gdy: • w okolicznościach niniejszej sprawy brak było przesłanek do zastosowania tego przepisu, w szczególności w sytuacji, gdy brak jest dowodów na doręczenie decyzji Prezydenta z 12 kwietnia 1975 r. do stron postępowania, • poprzestanie jedynie na domniemaniu doręczenia ww. decyzji stronom w oparciu o odwołanie od decyzji złożone przez strony (bez wskazania jednak w jakiej dacie ani która strona złożyła odwołanie) oraz w oparciu o doręczenie decyzji Prezydenta Wydziałowi Terenów Urzędu Dzielnicowego [...][...]; • umorzenie postępowania, mimo iż brak było podstaw do uznania, iż doszło do spełnienia przesłanki "doręczenia lub ogłoszenia decyzji", które miałoby rzekomo warunkować jego stosowanie, a już w szczególności nie stanowi dowodu na doręczenie decyzji Prezydenta stronom doręczenie jej Wydziałowi Terenów Urzędu Dzielnicowego [...]-[...]; • jego błędne zastosowanie, mimo braku potwierdzenia ww. przesłanki doręczenia lub ogłoszenia decyzji, w związku z czym niedopuszczalne było stwierdzenie upływu 30 lat pomiędzy "doręczeniem lub ogłoszeniem decyzji" a datą złożenia wniosku nieważnościowego; • jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że pojęcia daty doręczenia i daty ogłoszenia decyzji dla potrzeb zastosowania tego przepisu można stosować wymiennie, niezależnie od trybu postępowania w sprawie zakończonej badanym w postępowaniu nadzorczym orzeczeniem; 4. rażące naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 8 w zw. z art. 79a Kpa poprzez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej i brak umożliwienia Skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań podczas gdy organy administracji państwowej mogą odstąpić na podstawie art. 10 § 2 Kpa od zasady czynnego udziału w strony w postępowaniu tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, a co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, a także poprzez brak wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały spełnione lub wykazane, co skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony; 5. naruszenie art. 105 § 1 w zw. z art. 80 oraz art. 158 § 3 Kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy oraz błędne uznanie przez Ministra, że merytoryczne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy jest zbędne z powodu niezasadnego stwierdzenia, że przedmiotowe postępowanie uległo umorzeniu z mocy prawa podczas gdy uchybienie terminowi wynikającemu z art. 158 § 3 Kpa zostało stwierdzone przez organ pomimo braku potwierdzenia ww. przesłanki doręczenia lub ogłoszenia decyzji; 6. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 w związku z art. 107 § 3 Kpa w wyniku arbitralnego założenia, że w niniejszej sprawie zachodzą przestanki umorzenia postępowania z mocy prawa wskutek wejścia w życie Nowelizacji Kpa z 2021 r., poprzez: • niedopełnienie obowiązku podjęcia z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego w sposób dokładny oraz do załatwienia sprawy i zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, mimo iż zakończenie sprawy wydaniem decyzji umarzającej postępowanie niezależnie wymagało szczególnie wnikliwego ustalenia, czy zachodzą wymagane prawem przesłanki w tym zakresie, czego Organ nie uczynił; • oparcie się przy ocenie kwestii "doręczenia decyzji" wyłącznie na domniemaniu doręczenia decyzji Prezydenta wobec złożenia przez strony odwołania od decyzji Naczelnika (bez wskazania jednak w jakiej dacie ani która strona złożyła odwołanie) oraz wobec doręczenia decyzji Prezydenta Wydziałowi Terenów Urzędu Dzielnicowego [...]-[...] (przy jednoczesnym pominięciu kwestii doręczenia jej stronom), podczas gdy Minister jako organ nadzorczy miał obowiązek skontrolować prawidłowość tego rodzaju stwierdzeń w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dowody z innych dokumentów, pod kątem zbadania przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, • arbitralne i nie mające pokrycia w materiale dowodowym domniemanie, że decyzja ta została doręczona stronom postępowania wywłaszczeniowego w dniu 14 kwietnia 1975 r., mimo braku jakiegokolwiek dowodu doręczenia; 7. naruszenie art. 156 § 2 i art. 158 § 2 Kpa w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej w związku z art. 2 i art. 8 ust. 2 Konstytucji RP z 1997 r. poprzez ich błędne zastosowanie w niniejszej sprawie oraz zaniechanie dokonania prokonstytucyjnej wykładni przepisów ustawy zmieniającej, podczas gdy: • art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej (obowiązujący od 16 września 2021 r.) wyraźnie stanowi, że do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (czyli takich jak postępowanie niniejsze), stosuje się przepisy Kpa w brzmieniu nadanym ww. Nowelizacją (tj. z uwzględnieniem nakazującym wydanie decyzji nadzorczej stwierdzającej wydanie decyzji z naruszeniem prawa — "o słabszym skutku" - art. 156 § 2 Kpa i art. 158 § 2 Kpa), co organ błędnie całkowicie pominął; • z porównania treści art. 2 ust. 2 i art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej wynika, że ustawodawca miał na celu niedopuszczenie do wydawania w przypadkach objętych dyspozycją ww. art. 2 ust. 2 decyzji stwierdzającej nieważność kontrolowanych w postępowaniu nadzorczym orzeczeń, nie zaś decyzji o słabszym skutku stwierdzającej jej wydanie z naruszeniem prawa, o której mowa w art. 156 § 2 i art. 158 § 2 Kpa; • art. 2 ust. 2 i art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej zostały wprowadzone do porządku prawnego w tym samym czasie, i obowiązują od tej samej daty, tj. od dnia 16 września 2021 r. i nie ma podstaw do wyłączania stosowania któregokolwiek z tych przepisów; • konieczne było dokonanie zestawienia i porównania treści art. 2 ust. 1 i art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej przy uwzględnieniu art. 2 i art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, w tym zwłaszcza zasady ochrony interesów w sprawach będących w toku i zaufania obywateli do Państwa, co prowadzi do wniosku, iż organ prowadzący postępowanie nadzorcze ma obowiązek wypowiedzieć się w formie decyzji w zakresie wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem prawa (co do słabszego skutku), poprzez wydanie decyzji żart. 158 § 1 Kpa w związku z art. 156 § 2 (znowelizowanego) Kpa, tj. o tzw. słabszym skutku. 8. naruszenie art. 7a Kpa w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie rozstrzygnięcia wątpliwości prawnych na korzyść strony. W oparciu o te zarzuty, rozwinięte w obszernych motywach skargi, Skarżący domagali się uchylenia decyzji Ministra i zasądzenia na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie wyznaczonej na dzień 18 czerwca 2024 r. pełnomocnik Skarżących podtrzymał wniosek o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie konstytucyjności nowelizacji kodeksu postępowania administracyjnego. W celu wzmocnienia swojego stanowiska co do zasadności zawieszenia postępowania złożył kopię postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2024 r. I OSK 2151/23, w którym sąd zawiesił postępowanie z tej przyczyny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił oddalić wniosek o zawieszenie postępowania. Pełnomocnik skarżących w związku z oddaleniem wniosku o zawieszenie postępowania złożył zastrzeżenie do protokołu w związku z naruszeniem art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest niezasadna. W pierwszej kolejności w odniesieniu do oddalonego na rozprawie wniosku o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie konstytucyjności art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej wyjaśnić wypada, że w aktualnym stanie faktycznym i prawnym takie zawieszenie byłoby niezasadne i prowadziłoby li tylko do zbędnego przedłużenia postępowania, bez jakiejkolwiek gwarancji uzyskania w dającej się przewidzieć przyszłości orzeczenia Trybunału wywierającego skutek o jakim mowa w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd w składzie orzekającym w sprawie w pełni bowiem podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt III OSK 2528/21, że pojawienie się w składzie osobowym Trybunału Konstytucyjnego osób powołanych na stanowisko sędziego ze złamaniem przepisów Konstytucji RP, ponieważ objęli oni stanowiska w miejsce prawidłowo powołanych sędziów (aktualnie dotyczy to M. M., J. P. i J. W. doprowadziło do sytuacji, "że cały polski Sąd Konstytucyjny został niejako "zainfekowany" bezprawnością, a zatem utracił w sensie materialnym zdolność do zgodnego z prawem orzekania, ponieważ istnieje duży stopień prawdopodobieństwa, że w składzie orzekającym znajdzie się przynajmniej jeden z tzw. "dublerów"". Owa nielegalność wyboru na stanowiska zajęte przez prawidłowo wybranych przez Sejm VII kadencji sędziów potwierdzona została wyrokami Trybunału Konstytucyjnego z dnia: 3 grudnia 2015 r. sygn. akt K 34/15, 9 grudnia 2015 r. sygn. akt K 35/15, 9 marca 2016 r. sygn. akt K 47/15 oraz wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 7 maja 2021 r. w sprawie Xero Flor Sp. z o.o. przeciwko Polsce, sygn. 4907/18. Jak natomiast wywiódł Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2023 r. sygn. akt I KZP 5/23 "organ, w którego składzie zasiadają osoby powołane na miejsca wcześniej obsadzone, nie jest organem opisanym w Konstytucji jako Trybunał Konstytucyjny, a zatem wydane przez taki organ decyzje nie wywierają skutków, o jakich mowa w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP". Już tylko te względy powodują, że brak jest uzasadnionych podstaw do fakultatywnego zawieszenia postępowania w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Tym bardziej, że w sytuacji, gdyby jednak doszło do wydania orzeczenia przez prawidłowo obsadzony skład Trybunału o niezgodności art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej z wskazywanymi przez Rzecznika Praw Obywatelskich wzorcami konstytucyjnymi, Skarżący mają instrumenty prawne umożliwiające im podważenie opartej na tej normie decyzji, poprzez żądanie wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a § 1 Kpa. Sąd w składzie orzekającym w sprawie nie podziela natomiast podnoszonych przez Rzecznika Praw Obywatelskich zastrzeżeń co do zgodności z aksjologią konstytucyjną ww. unormowania. Jak już podnoszono w szeregu wydanych przez tut. Sąd orzeczeniach, wprowadzona regulacja ograniczająca możliwość skutecznego wnioskowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej była konieczna i stanowiła wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. P 46/13, którym stwierdzono niezgodność art. 156 § 2 k.p.a. z art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim nie wyłącza on dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Doprowadziła także do zamierzonych i wskazanych w tym wyroku skutków tj. ograniczenia w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych. Służy zatem ochronie interesu publicznego w tym interesu Skarbu Państwa czy jednostek samorządu terytorialnego, które na skutek decyzji pozbawiających prawa własności nabyły ich prawa przy uwzględnieniu także i tego, że nabycie to z uwagi na upływ terminów zasiedzenia i tak by nastąpiło i nie stanowią nadmiernego ciężaru dla obywatela, który przez 30 lat mógł skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności. Ten okres czasu był wystarczający do podjęcia inicjatywy i skutecznego przeprowadzenia postępowania w celu wyeliminowania decyzji czy postanowienia z obrotu prawnego. Jeżeli zatem jednostka przez kilkadziesiąt lat (w tym przypadku przeszło 40 lat) nie korzysta z przysługujących jej praw, musi się liczyć z tym, że w pewnym momencie takiej możliwości zostanie pozbawiona. W takim przypadku zasada pewności obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnej przeważa nad zasadami rekompensowania szkody poniesionej w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa. Kwestia z kolei braku możliwości uzyskania prejudykatu, niezbędnego dla ewentualnego dochodzenia odszkodowania za niezgodne z prawem działania władzy publicznej (do czego nawiązuje w swoim wniosku Rzecznik Praw Obywatelskich i na co zwracają uwagę Skarżący) nie może determinować oceny konstytucyjności przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań ograniczających w czasie możliwość weryfikacji w postępowaniu nadzorczym decyzji administracyjnych. Celem tego rodzaju postępowań jest bowiem ocena legalności aktów administracyjnych (decyzji, postanowień) w aspekcie kwalifikowanych wad prawnych i ich ewentualna eliminacja z powodu ich zaistnienia z obrotu prawnego z mocą wsteczną, a nie kreowanie podstaw odszkodowawczych. Te jedynie stanowią uboczny efekt podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Warto przy tym zauważyć, że sama możliwość uruchomienia postępowania nadzorczego i kontrola w tym trybie wydanych decyzji nie oznacza, że z całą pewnością doszło by do potwierdzenia (gdyby nie wprowadzony nowelizacją okres przedawnienia) akt taki był obarczony wadą rażącego naruszenia prawa, co ewentualnie mogło by uzasadniać odpowiedzialność odszkodowawczą. Przechodząc natomiast do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji w aspekcie stosowanej przy jej podjęciu podstawy prawnej, tj. art. art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej Sąd nie stwierdził by w ustalonym stanie faktycznym - którego skarżący skutecznie nie podważyli - ów przepis został naruszony. Stanowi on, że postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. dniem 16 września 2021 r.) ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Z treści tego przepisu wynika, że rozpoczęcie biegu trzydziestoletniego terminu, po upływie którego nie jest możliwa weryfikacja decyzji administracyjnej związany jest z dniem jej doręczenia lub ogłoszenia. Co przy tym znamienne powiązano ów termin jedynie z doręczaniem (ogłoszeniem) decyzji, a nie doręczaniem jej określonemu podmiotowi (stronie). To zaś oznacza, że datą doręczenia decyzji w jego rozumieniu będzie także dzień doręczenia jej jakiemukolwiek podmiotowi zewnętrznemu wobec organu. Bez znaczenia zatem dla ustalenia zaistnienia tej przesłanki pozostaje to czy do doręczenie decyzji stronie postępowania w rzeczywistości doszło, czy też nie. Doręczenie decyzji podmiotowi usytuowanemu na zewnętrz struktur organu administracji publicznej, który ją wydał oznacza bowiem, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego, wywołując skutki prawne w niej przewidziane i nie sposób mówić w tym przypadku o akcie nieistniejącym. Wobec takiego skądinąd nie można by było w ogóle prowadzić postępowania nadzorczego. Sam zatem brak ustalenia w postępowaniu nadzorczym daty doręczenia stronie, o której uprawnieniu lub obowiązku orzekał organ w decyzji stanowiącej przedmiot tego postępowania, w sytuacji ustalenia daty jej doręczenia podmiotowi usytuowanemu na zewnątrz tego organu, nie oznacza, że decyzja stwierdzająca umorzenie postępowania z mocy prawa z przyczyn opisanych w hipotezie normy prawnej ujętej w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, oparta została – jak sugerują to Skarżący - na domniemaniu zaistnienia przesłanki warunkującej otwarcie terminu przedawnienia możliwości rozstrzygania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Podnoszony zatem w tym aspekcie zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 w związku z art. 107 § 3 Kpa, upatrywany w braku poczynienia ustaleń okoliczności faktycznych niezbędnych dla zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw. Same te ustalenia, odnoszące się do zaistnienia okoliczności objętych hipotezą normy prawnej ujętej w tym przepisie, tj. faktu wszczęcia postępowania nadzorczego mającego za przedmiot decyzję Prezydenta z 12 kwietnia 1975 r. po upływie trzydziestu lat od dnia jej doręczenia nie budzą wątpliwości Sądu i znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych. Wprawdzie organowi nie udało się odnaleźć dowodów pozwalających stwierdzić w jakiej konkretnej dacie doręczono poprzednikom prawnym Skarżących ww. decyzję, jednakże na zachowanym egzemplarzu tej decyzji znajduje się prezentata Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego [...]-[...] (będącego jednym z jej adresatów ujętych w rozdzielniku decyzji), wskazująca na jej wpływ do owego podmiotu w dniu 14 kwietnia 1975 r. Uprawnione zatem było wnioskowanie, że tę datę należy przyjąć jako datę doręczenia decyzji w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Wniesienie zatem żądania stwierdzenia jej nieważności w 2019 r., które stosowanie do art. 66 § 3 Kpa z dniem doręczenia organowi wszczynało postępowanie nadzorcze, nastąpiło niewątpliwie po upływie okresu, o którym mowa w ww. przepisie. Zaistniała zatem podstawa do jego obligatoryjnego umorzenia. Z chwilą wejścia w życie ustawy zmieniającej organy administracji utraciły bowiem możliwość merytorycznej oceny takiej decyzji, a prowadzone w tym przedmiocie postępowania podlegały umorzeniu z mocy ustawy, co zaskarżona decyzja jedynie potwierdzała. W tej sytuacji organ nie mógł także podjąć rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 158 § 2 k.p.a. (stwierdzającego wydanie kontrolowanej decyzji z naruszeniem prawa) co czyni zarzut naruszenia tego przepisu (upatrywany w jego niezastosowaniu) niezasadnym. Tego rodzaju rozstrzygnięcie możliwe jest wszak wyłącznie w warunkach dopuszczalności prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i ustalenia, że weryfikowana w tym trybie decyzja jest obarczona wadą nieważności opisaną w art. 156 § 1 Kpa, ale ze względu na zaistnienie negatywnej przesłanki z art. 156 § 2 Kpa nie można stwierdzić jej nieważności. Procedura administracyjna nie przewiduje natomiast – jak usiłują to wywieźć Skarżący – prowadzenia postępowania ukierunkowanego na samo wydania orzeczenia o treści determinowanej treścią art. 158 § 2 Kpa, a więc o skutku słabszym, niż decyzja podejmowana na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 Kpa. Możliwości prowadzenia takich postępowań nie sposób także wywieźć z prokonstytucyjnej interpretacji art. 2 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej. Z tych przyczyn zarzut naruszenia tych przepisów, wykładanych w powiązaniu z art. 2 i art. 8 § 2 Konstytucji RP, uznać należy za chybiony. Wbrew też zarzutom skargi, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 grudnia 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wa 414/22 wydany w sprawie ze skargi na bezczynność organu nie nakładał na Ministra obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy, ale jedynie obligował go do załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem z 21 listopada 2019 r. w formie decyzyjnej - a nie jak usiłował to pierwotnie uczynić organ w drodze niezaskarżalnego pisma informacyjnego. Stąd także zarzut niezastosowania się do wiążących go wytycznych Sądu, a w konsekwencji naruszenia art. 153 p.p.s.a. pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw. Nie mógł także odnieść zamierzonych skutków zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 8 i w zw. z art. 79a Kpa. Godzi się bowiem zauważyć, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Strona powinna więc wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Skarżący natomiast, poza sformułowaniem powyższego zarzutu, nie wykazali by na skutek niepowiadomienia ich o zakończeniu postępowania wyjaśniającego uniemożliwiono im realizację konkretnych czynności procesowych. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.