I SA/Wa 384/13
WyrokWSA w Warszawie2013-04-24
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Przemysław Żmich, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protokół zdawczo-odbiorczy z 1984 r. pomiędzy przedsiębiorstwami państwowymi, sporządzony na podstawie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, mógł stanowić podstawę do stwierdzenia, że nieruchomość nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego w dniu 27 maja 1990 r., a tym samym nie podlegała komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym?Ratio decidendi
Protokół zdawczo-odbiorczy z 1984 r. nie był wystarczający do stwierdzenia, że nieruchomość nie podlegała komunalizacji z mocy prawa. Przekazanie terenu państwowego między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r., wymagało wydania decyzji przez jednostkę nadrzędną, a nie samego protokołu. Brak takiej decyzji uniemożliwia prawidłową ocenę przesłanek komunalizacji.Stan faktyczny
Gmina W. zaskarżyła decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę. Organy administracji uznały, że nieruchomość pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z 1984 r., co wykluczało komunalizację. Gmina zarzuciła, że protokół ten nie był wystarczający i że nie zbadano prawidłowości przekazania nieruchomości zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym rozporządzeniem z 1962 r. wymagającym decyzji administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Przemysław Żmich WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [..] września 2010 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę [...] prawa własności opisanej w niej nieruchomości.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wojewoda [...] działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (DZ. U. nr 32, poz. 191 ze zm.) – dalej jako P.w.s.t. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości położonej we W. przy ul. [...], oznaczonej w dniu [...] maja 1990 r. w ewidencji gruntów w obrębie G. jako działka nr [..] [...].
Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji wskazał, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała w dniu 27 maja 1990 r. w prawidłowo ustanowionym zarządzie Przedsiębiorstwa [...] z W. w związku z czym nie należała wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i przez to nie mogła stać się mieniem komunalnym w trybie art. 5 ust. 1 P.w.s.t.
Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Prezydent [...] wniósł odwołanie. Zarzucił organowi pierwszej instancji, iż nie wykazał on by sporne mienie pozostawało przed dniem 27 maja 1990 r. w prawidłowo ustanowionym użytkowaniu zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami. Wskazał również, że sam protokół przekazania - przejęcia takiego mienia nie był wystarczający do uznania, iż mienie to pozostaje w gestii Przedsiębiorstwa [...] z W.
W toku postępowania odwoławczego Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa powołując się na treść przepisu art. 5 ust. 1 P.w.s.t. wskazała, że nabycie prawa własności mienia przez gminę następowało, jeżeli zostały spełnione następujące warunki: uwzględniono stan faktyczny i prawny mienia z dnia wejścia tego przepisu w życie, mienie wnioskowane do skomunalizowania winno stanowić wówczas własność Skarbu Państwa i należeć (w rozumieniu tego przepisu) do jednego z podmiotów w tym przepisie wymienionych, oraz nie podlegać wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów P.w.s.t.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zauważyła, że organ pierwszej instancji ustalił na podstawie wypisu z rejestru gruntów spornego mienia na dzień 27 maja 1990 r., że działka nr [...] wówczas istniała i stanowiła własność Skarbu Państwa. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała również, że odnośnie terminu "należenie mienia" w rozumieniu przepisu art. 5 ust. 1 P.w.s.t. mieniem należącym wówczas do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego były te prawa majątkowe Skarbu Państwa, które nie znajdowały się pod zarządem innych niż państwo, państwowych osób prawnych w tym m. in. przedsiębiorstw państwowych. Ustanawianie na rzecz takich podmiotów prawa zarządu (wcześniej użytkowania) państwowych nieruchomości gruntowych następowało przed 27 maja 1990 r. nie tylko w trybie decyzyjnym określonym art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 o gospodarce gruntami (Dz. U nr 14, poz. 74), ale również między innymi na podstawie art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. nr 22, poz. 159 ze zm.). Sporne mienie nie wymagało zmiany sposobu jego użytkowania. Dla uzyskania tytułu prawnego do tego rodzaju mienia nie było więc potrzebne jego ustanawianie w formie decyzji ani działania jednostki nadrzędnej. Komisja wskazała również, że inny przepis (§ 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych - Dz.U. z 1949 r. nr 47 poz. 354), przy przekazywaniu nieruchomości państwowych w użytkowanie wymagał formy protokołu zdawczo – odbiorczego. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa potwierdziła, że w niniejszej sprawie taki protokół został sporządzony. Organ odwoławczy zauważył również, że przekazanie mienia pozytywnie zaopiniowało [...] Biuro Planowania [...] z W. w piśmie z dnia [...] lutego 1983 r., jak też powiadomiony o tym przekazaniu został Urząd [...]. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała zatem, że sporne mienie zostało przekazane w użytkowanie Przedsiębiorstwu [...] zgodnie z wymogami art. 10 ust. 4 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, które następnie przeszło z mocy prawa w jego zarząd.
Reasumując organ odwoławczy uznał, że skoro mienie stanowiące działkę nr [...] nie należało, w rozumieniu art. 5 ust. 1 P.w.s.t, w dniu 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego ani do Rady Narodowej, lecz do Przedsiębiorstwa [...] z W., to nie mogło podlegać skomunalizowaniu z mocy prawa w trybie art. 5 ust. 1 P.w.s.t.
W następstwie poczynionych ustaleń Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. [...].
Na powyższą decyzję Gmina [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jej zdaniem brak jest przesłanek do odmowy komunalizacji z mocy prawa. Skarżąca uważa, że powołany w decyzjach organów obu instancji protokół zdawczo - odbiorczy z dnia [...] maja 1984 r., nie jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia, że w dniu 27 maja 1990 r. opisana nieruchomość znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego. Gmina [...] podniosła, że powołane przez organ II instancji w treści uzasadnienia decyzji przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych nie mają zastosowania na gruncie rozpoznawanej sprawy. Skarżąca zauważyła, że wprawdzie wskazany przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 sierpnia 1949 r. wymagał w tamtym czasie formy protokołu zdawczo - odbiorczego do czynności przekazywania nieruchomości jednostkom państwowym, lecz dotyczył on przypadków, gdy przekazanie to polegało na oddaniu nieruchomości w zarząd i użytkowanie przez ówczesną władzę naczelną. W ocenie skarżącej protokół zdawczo - odbiorczy z dnia 4 maja 1984 r. nie jest dokumentem, z którego mógłby wynikać taki skutek prawny. Świadczy on jedynie o przekazaniu - przejęciu mienia pomiędzy przedsiębiorstwami państwowymi, zgodnie z zawartym przez nie w dniu 29 grudnia 1982 r. wspólnym porozumieniem w sprawie zamiany zajmowanych terenów. Skarżąca zwróciła również uwagę, że tryb przewidziany w przepisie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, który obowiązywał w dacie zawarcia przedmiotowego protokołu z dnia 4 maja 1984 r., dotyczył sytuacji przekazywania terenów państwowych między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu ich użytkowania. Jego zastosowanie w sprawie, nie powodowało automatycznego powstania prawa użytkowania do nieruchomości, lecz skutkowało jedynie przekazaniem gruntów pomiędzy podmiotami państwowymi bez zmiany sposobu ich użytkowania, który wynikał z postanowień obowiązującego dla danego terenu planu zagospodarowania przestrzennego. Jeśli zatem jednostka przekazująca teren państwowy innej jednostce nie miała prawidłowo ustanowionego tytułu prawnego do przekazywanego gruntu, a taka sytuacja zachodzi właśnie w niniejszej sprawie, to uznać należy, że na podstawie protokołu z dnia 4 maja 1984 r., zawartego pomiędzy przedsiębiorstwami państwowymi, nastąpić mogło jedynie faktyczne przekazanie nieruchomości, nie zaś powstanie ograniczonego prawa rzeczowego do niej w postaci prawa użytkowania. Skarżąca zauważyła, że orzekanie o prawach do konkretnego mienia ogólnonarodowego, w tym ustanawianie ograniczonych praw rzeczowych, należało do wyłącznej właściwości odpowiednich organów administracji państwowej, jakimi w tamtym czasie były ówczesne rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej. Skarżąca podniosła również, że organ II instancji pominął w swej ocenie rolę w sprawie przepisów wykonawczych wydanych do obowiązującej wówczas ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, do których właśnie odsyłał art. 8 ust. 4 tych przepisów regulujący przekazywanie terenów państwowych między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania. Gmina [...] wskazała, iż chodzi tu o wskazane w odwołaniu rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1962 r. Nr 35, poz. 159 z późn. zm.). Skarżąca zauważa, że dla skutecznego wówczas przekazania gruntu pomiędzy jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu jego użytkowania, na zasadzie § 8 ust. 1 wymienionego wyżej rozporządzenia, wymagana była, zgodnie z § 9 tych przepisów, decyzja o przekazaniu tego terenu pomiędzy jednostkami państwowymi, podjęta przez jednostkę nadrzędną nad jednostką, która dokonywała przekazania mienia. Skarżąca podkreśliła, że w niniejszej sprawie organy orzekające nie zbadały istnienia takiej decyzji, a nie można uznać za taki dokument protokołu z dnia 4 maja 1984 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ponadto zauważył, że w dacie protokolarnego przekazywania spornego mienia czyli w 1984 r., nie było jeszcze określonego ustawowo prawa zarządu nieruchomością – lecz prawo jego "zarządu i użytkowania’", które dopiero w roku 1985 r., przeszło na mocy przepisu art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 22 poz. 99) w zarząd. Ponadto wówczas skuteczne przekazanie nieruchomości gruntowych w użytkowanie państwowych osób prawnych mogło skutecznie nastąpić nie tylko przez organy nadrzędne nad przekazującymi, lecz również w innych formach np. za zgodą władz centralnych, a także decyzjami lub za zgodą terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podkreśliła, że z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że przekazanie spornego mienia nastąpiło protokolarnie i przy jednoczesnym ścisłym współdziałaniu z terenowym organem administracji państwowej stopnia podstawowego. Fakt ten potwierdzają również późniejsze decyzje organów administracji dotyczące spornej działki nr [...] (k-13).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2193/11 oddalił skargę Gminy [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 201 r., nr [...] podzielając stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że mienie objęte skargą zostało przekazane w użytkowanie Przedsiębiorstwu [...] z W. zgodnie z wymogami ustawowymi, dlatego też nie mogło podlegać komunalizacji z mocy prawa.
Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez Gminę [...] Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2193/11 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd kasacyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 8 ust. 4 ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. nr 22, poz. 159 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r., w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz.U. nr 3, poz. 19). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego mimo, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dostrzegł istnienie przepisów odrębnych zawartych w rozporządzeniu z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach, to jednak ich nie uwzględnił przy rozstrzyganiu sprawy, choć przepisy tego rozporządzenia były istotne dla oceny prawnego znaczenia protokołu zdawczo-odbiorczego, uznanego w niniejszej sprawie za dokument potwierdzający oddanie spornej nieruchomości w użytkowanie Przedsiębiorstwa [...]. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego treść przepisów § 8 ust. 1 i § 9 rozporządzenia z 31 maja 1962 r. jednoznacznie wskazuje, że przekazanie terenu państwowego między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania wymagało wydania decyzji. Jednak nie była to decyzja przewidziana w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r., to jest wydawana przez właściwy organ prezydium powiatowej (miejskiej) rady narodowej, a decyzja wydawana przez jednostkę nadrzędną nad jednostką przekazującą. Ponadto w § 8 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia z 31 maja 1962 r. przewidziano wymóg zasięgnięcia przez nadrzędną jednostkę państwową przed wydaniem decyzji opinii właściwego organu rady narodowej, a następnie zawiadomienie organu do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej o przekazaniu terenu. Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się również z kasatorem, że dla skuteczności przekazania terenu państwowego w trybie przewidzianym w art. 8 ust. 4 ustawy z 14 lipca 1961 r. ma również znaczenie status jednostki przekazującej teren oraz przysługujący jej tytuł prawny do konkretnego terenu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarga Gminy [...] podlega rozpoznaniu na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2193/11 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2356/10, w którym wcześniej poddano kontroli legalność decyzji wydanych w sprawie.
W związku z powyższym dla ponownej oceny całokształtu sprawy zasadnicze znaczenie ma wykładnia prawa dokonana w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2012 r., do czego obliguje sąd pierwszej instancji treść przepisu art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.".
Z treści zaskarżonych decyzji wynika, że ich materialnoprawną podstawę stanowił przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (DZ. U. nr 32, poz. 191 ze zm.) – dalej jako P.w.s.t. W myśl tego przepisu mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów lub innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom, staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika zatem, że komunalizacji podlega wyłącznie mienie stanowiące w dniu 27 maja 1990 r. własność państwową i należące do wymienionych w tym przepisie jednostek. W sytuacji, gdy mienie takie nie spełnia powyższych kryteriów, decyzja przekazująca własność tego mienia na rzecz jednostki samorządu terytorialnego w sposób oczywisty sprzeczna jest z normą zawartą w omawianym przepisie.
W niniejszej sprawie z treści zaskarżonych decyzji wynika, że organy obu instancji przyjęły, iż nieruchomość objęta postępowaniem administracyjnym pozostawała w zarządzie Przedsiębiorstwa [...] w W. na mocy protokołu zdawczo – odbiorczego z dnia [...] maja 1984 r.
Wskazać należy, że w okresie przed 27 maja 1990 r., państwowe jednostki organizacyjne, w tym przedsiębiorstwa państwowe mogły otrzymywać grunt Skarbu Państwa w zarząd w trybie określonym w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 14, poz. 74 ze zm.), wcześniej w użytkowanie na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r., o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. nr 32, poz. 159), a wcześniej na podstawie dekretu z dnia 26 września 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. nr 27, poz. 197 ze zm.) oraz w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r., w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. nr 47, poz. 354 ze zm.).
W dacie sporządzenia protokołu zdawczo odbiorczego z dnia 4 maja 1984 r., obwiązywała ustawa z dnia 14 lipca 1961 r., o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. nr 32, poz. 159). W myśl art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r., przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie następuje w drodze decyzji właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium powiatowej (miejskiej miasta stanowiącego powiat lub wyłączonego z województwa) rady narodowej wydanej na wniosek jednostki ubiegającej się o przekazanie terenu, decyzja powinna zawierać określenie czasu i warunków użytkowania. Natomiast w ust. 4 tego przepisu znalazł się zapis mówiący, iż przekazanie terenu państwowego między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania nie wymaga decyzji przewidzianej w ust. 1. Przekazywanie takich terenów normują odrębne przepisy; o przekazaniu terenu na podstawie tych przepisów jednostka przekazująca teren jest obowiązana zawiadomić organ do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium właściwej rady narodowej (art. 2 ust. 1). Aktem wykonawczym do powołanej ustawy było Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz. U. nr 3, poz. 19). W § 8 ust. 1 tego rozporządzenia stwierdzone zostało, że o przekazaniu terenu państwowego pomiędzy jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu jego użytkowania decyduje na wniosek jednostki przejmującej jednostka nadrzędna nad jednostką przekazującą po zasięgnięciu opinii organu do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej) rady narodowej. Z kolei stosownie do § 9 rozporządzenia z 31 maja 1962 r., decyzja o przekazaniu terenu (§ 8 ust. 1) powinna zawierać dane wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1, 2, 5 i 6.
Przytoczona treść przepisów § 8 ust. 1 i § 9 rozporządzenia z 31 maja 1962 r. jednoznacznie wskazuje zatem, że przekazanie terenu państwowego między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania wymagało wydania decyzji.
Zatem choć przepis art. 8 ust. 4 ustawy z dnia z dnia 14 lipca 1961 r., nie przewidywał – w przypadku przekazywania terenu państwowego między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania - wymogu wydania decyzji przewidzianej w ust. 1 tego przepisu (stosowna decyzja wydawana była przez jednostkę nadrzędną nad jednostką przekazującą), to cytowane wyżej § 8 ust. 1 i § 9 rozporządzenia już taki wymóg ustanawiały. Nie można było zatem dokonać analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego bez uwzględnienia przepisów tego rozporządzenia, gdyż były one istotne dla oceny prawnego znaczenia protokołu zdawczo – odbiorczego, uznanego w niniejszej sprawie za dokument potwierdzający oddanie spornej nieruchomości w użytkowanie Przedsiębiorstwu [...].
W świetle przedstawionych wyżej wywodów uznać zatem należy, że zaprezentowana w decyzjach Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej oraz Wojewody [...] interpretacja, iż obowiązująca w dacie sporządzenia protokołu zdawczo – odbiorczego z dnia 4 maja 1984 r., ustawa z dnia 14 lipca 1961 r., o gospodarce terenami w miastach i osiedlach przekazanie terenu państwowego między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania nie wymagało wydania decyzji administracyjnej była – w odniesieniu do realiów niniejszej sprawy wadliwa. W konsekwencji przyjąć również należy, że ustalenia organów obu instancji, iż w rozpoznawanej przez nich sprawie nie zostały spełnione przesłanki do komunalizacji nieruchomości na rzecz Gminy [...] są również przedwczesne.
Tym samym należy stwierdzić, że zarówno Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa jak i Wojewoda [...] dokonali błędnych ustaleń również w świetle przepisu art. 5 ust. 1 P.w.s.t. Zatem dla oceny przesłanek z art. 5 ust. 1 P.w.s.t. konieczne jest ponowne zbadanie – przy uwzględnieniu powyższych wytycznych - przez organy pierwszej i drugiej instancji czy nieruchomość objęta komunalizacją należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.
W tym stanie rzeczy, zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2010 r., nr [...] i decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. [...] jako wydane w następstwie postępowania przeprowadzonego z istotnym naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa materialnego nie mogły się ostać i podlegać muszą uchyleniu.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda [...] i Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uwzględnią stanowisko Sądu przedstawione w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło