I SA/Wa 398/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz A. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Minister Skarbu Państwa (dalej jako organ/minister) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późń. zm.; dalej: kpa) oraz art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1090 z późn. zm.; dalej: ustawa) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], odmawiającą potwierdzenia A. S. i J. S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez ich poprzednika J. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...] ul. [...], pow. [...], woj. [...]. Powodem odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty było uznanie, iż złożony w dniu 24 lipca 1990 r. do Urzędu Miejskiego w [...], datowany na 12 czerwca 1990 r. wniosek J. R. o zarejestrowanie wniosku jako repatrianta ubiegającego się o rekompensatę za pozostawione mienie za granicą kraju – jako złożony po jego śmierci (w dniu 13 lipca 1990 r.) jest bezskuteczny. Organ ustalił także, że osobny wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty w dniu 31 grudnia 2008 r. został złożony przez J. P. (jednego ze spadkobierców J. R.). W wyniku tego wniosku decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 5, art. 6, art. 8 ust. 1 i 2, art. 13 ust. 1 pkt 2 oraz art. 27 ustawy potwierdził J. P. i Z. T. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez ww J. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. w miejscowości [...], ul. [...], pow. [...], woj. [...]. Następnie opierając się na treści przepisów ustawy oraz art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 kpa organ uznał, że decyzja wojewody z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne minister wyjaśnił, że wg przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. każdy spadkobierca, po spełnieniu koniecznych wymogów mógł uzyskać potwierdzenie prawa do rekompensaty w zależności od przysługującego mu udziału spadkowego, niezależnie od tego co postanowią pozostali spadkobiercy. W tym zakresie uznał, że wniosek jednego spadkobiercy nie rozciąga się na prawa i obowiązki pozostałych spadkobierców. W konsekwencji organ przyjął, że postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego wszczynane jest jedynie na wniosek uprawnionej osoby i tylko w zakresie przysługujących jej jako wnioskodawcy uprawnień. Potwierdzenie prawa do rekompensaty Z. T., pomimo iż nie złożyła ona stosownego wniosku w tym zakresie, minister uznał za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Podobnie organ nie uznał za skuteczny wobec H. S. (i jej spadkobierców) wniosku J. P.. W konsekwencji przyjął, że skoro wiosek J. R. jest bezskuteczny a wniosek J. P. nie rozciąga się na pozostałych spadkobierców J. R. – to A. S. i J. S. nie spełniają kryteriów ustawowych, gdyż nie złożyli w terminie wymaganego wniosku. Skargę na ww decyzję złożył A. S. (dalej jako skarżący). Zarzucił jej: - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia i wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez pobieżne przeprowadzenie dowodów na okoliczność, iż w dacie 12 czerwca 1990 r. faktycznie został złożony wniosek przez J. R. (...), - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia i wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności ustalenia przyczyn, dla których wszczęto skutecznie postępowanie w dniu 31.12.2008 r. na wniosek J. P. uznając, iż jej działania są skuteczne pod rządami ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., pomimo, że J. R. przysługiwały identyczne uprawnienia, - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia i wynik sprawy, tj. art. 8 kpa i art. 9 kpa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości (a w konsekwencji także decyzji organu I-ej instancji) oraz o zasądzenie zwrotu kosztów niniejszego postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o sporną w orzecznictwie kwestię dotyczącą skutków prawnych złożenia skutecznie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty przez jednego ze współwłaścicieli czy spadkobierców mienia pozostawionego poza granicami RP. Kwestia ta była przedmiotem wiążącej w oparciu o art. 269 § 1 ppsa uchwały 7 sędziów NSA W-wa z dnia 9 października 2017 r. w sprawie I OPS 3/17. Wskazano w niej, że złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty przez osobę uprawnioną w terminie określonym art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm. - obecnie: Dz.U. z 2016 r. poz. 2042 ze zm.) skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego również w stosunku do wszystkich pozostałych uprawnionych w rozumieniu art. 3 tej ustawy. Zainicjowanie sprawy przez jedną uprawnioną osobę wywołuje zatem konsekwencje prawne dla pozostałych, nawet nieujawnionych sukcesorów. NSA wyjaśnił, że prawo do rekompensaty ma charakter jednolity, a zatem za niedopuszczalne uznał różnicowanie sytuacji poszczególnych spadkobierców. Sąd orzekający w sprawie, w której pojawia się zagadnienie prawne rozstrzygnięte już w uchwale, bez zgłoszenia wniosku o podjęcie tak zwanej "uchwały przełamującej", nie może wyrazić innego poglądu niż ten sformułowany w uchwale przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2017 r., I FSK 1285/15). Ponieważ Sąd jest związany ww uchwałą I OPS 3/17, bezprzedmiotowe jest formułowanie osobnego uzasadnienia w ww zakresie. Uchwała skutkuje koniecznością przyjęcia, iż wniosek złożony w terminie ustawowym przez J. P. obejmuje także pozostałych spadkobierców J. R. a więc zarówno Z. T. (odnośnie do której w osobnym postępowaniu I SA/Wa 876/17 Sąd uchylił decyzję ministra stwierdzającą nieważność decyzji wojewody z 2013r.) jak i spadkobierców będącej spadkobiercą J. R. – H. S.. W tej sytuacji całkowicie bezprzedmiotowa stała się zatem kwestia skuteczności wniosku złożonego w 1990r. przez poprzednika prawnego skarżącego. Wniosek J. P. złożony w dniu 31 grudnia 2008r. wywołuje skutki także w stosunku do pozostałych spadkobierców J. R. Negatywną decyzję uzasadnianą niezłożeniem w terminie wniosku należało zatem uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a ppsa (i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji – w trybie art. 135 ppsa) celem przeprowadzenia uzupełniającego postępowania zainicjowanego wnioskiem J. P. w stosunku do A. i J. S. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa .