I SA/Wa 409/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Prezydenta Miasta O. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta O. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Prezydent Miasta O. – działając przez pełnomocnika radcę prawnego D. C. - pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości. Do skargi załączony został jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zaskarżona decyzja doręczona została skarżącemu w dniu 20 grudnia 2011 r. Termin do wniesienia skargi do Sądu upłynął zatem w dniu 19 stycznia 2012 r. Skarga na powyższą decyzję pierwotnie nadana natomiast została w urzędzie pocztowym w dniu 17 stycznia 2012 r. W związku zaś z tym, że zarówno na skardze, jak i na kopercie oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazany został nieprawidłowy (nieaktualny) adres siedziby Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (tj. Al. Ujazdowskie 1/3, 00-567 Warszawa), korespondencja zawierająca przedmiotową skargę została zwrócona nadawcy z adnotacją "pod tym adresem nie znajduje się adresat". Zwrot korespondencji pełnomocnik skarżącego otrzymał w dniu 25 stycznia 2012 r. Zatem 7 – dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien być liczony od tego dnia i upływa 1 lutego 2012. Skarga z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia została zaś nadana w urzędzie pocztowym w dniu 28 stycznia 2012 r. Pełnomocnik skarżącego zaznaczył jednocześnie, że Kancelaria Radcy Prawnego J. N. świadczy obsługę prawną dla Gminy Miasta O. od dnia 1 stycznia 2012 r., a zatem po terminie doręczenia skarżącemu decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. Akta dotyczące spraw objętych umową obsługi prawnej przekazywane są radcom prawnym przez pracowników Urzędu na bieżąco. W przedłożonych radcy prawnemu aktach niniejszej sprawy brak było koperty, w której doręczono skarżącemu wskazaną wyżej decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, na podstawie której można byłoby prawdopodobnie ustalić adres siedziby wskazanego organu. W związku z brakiem przedmiotowej koperty oraz z uwagi na fakt, że siedziby Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej nie można było ustalić w oparciu o treść decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., pełnomocnik skarżącego podjął czynności celem ustalenia stosownego adresu, tj. dokonał kwerendy w zasobach sieci Internet, zapoznał się z treścią rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 maja 1997 r. w sprawie powołania i trybu działania Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, a także podjął jednokrotną próbę telefonicznego ustalenia tego adresu poprzez telefon do Kancelarii Głównej MSW, jednak bez rezultatu. Wobec braku możliwości ustalenia adresu siedziby Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na podstawie treści decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz treści dostępnych w elektronicznym Biuletynie Informacji Publicznej, a także przez wzgląd na zasadę pisemności w postępowaniu administracyjnym, pełnomocnik skarżącego posłużył się adresem wskazanym w treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, tj. Al. Ujazdowskie 1/3 w Warszawie. Pełnomocnik zaznaczył, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa jest organem bez stałej siedziby i przez pewien okres funkcjonowała również pod powyższym adresem. Po otrzymaniu zwrotu pierwotnie wysłanej skargi udało się zaś pełnomocnikowi skarżącego telefonicznie ustalić, że aktualnie, tj. od dnia 1 grudnia 2011 r. organ ten ma adres do doręczeń w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji z siedzibą przy ul. Stefana Batorego 5 w Warszawie. Właściwy do jego technicznej obsługi jest jednak Departament Administracji Publicznej, który ma siedzibę w Warszawie przy ul. Wspólnej 2/4. Korespondencja powinna być kierowana na dotychczasową Kancelarię Główną MSWiA. Możliwe jest także osobiste doręczenie pisma do Kancelarii Departamentu Administracji Publicznej. Pełnomocnik podkreślił, że skarga na decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. została ponownie wysłana w dniu 28 stycznia 2012 r., zatem z przekroczeniem 30-dniowego terminu do jej złożenia, jednak wynika to z przyczyn niezawinionych przez pełnomocnika skarżącego. Działania podjęte w celu ustalenia adresu siedziby organu świadczą o dochowaniu należytej staranności. Strona i jej pełnomocnik nie mogą być obciążane zaniechaniami proceduralnymi organów administracji publicznej. Należyta staranność profesjonalnego pełnomocnika nie powinna być także interpretowana szerzej niż staranność organów administracji publicznej. Powyższe okoliczności faktyczne stanowią o braku winy skarżącego i jego pełnomocnika w niezachowaniu terminu do złożenia skargi. Wniosek powinien zatem zostać uwzględniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. O braku winy w uchybieniu terminu można zaś mówić jedynie wówczas, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ profesjonalny pełnomocnik posiada stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych, zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (postanowienie NSA z 24 marca 2009 r. , sygn. akt II OZ 256/09, LEX nr 574453). W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu – nie wykazano braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Nie można bowiem uznać, że powołane we wniosku okoliczności, tj. trudności związane z ustaleniem prawidłowego adresu Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, stanowią wystarczającą przesłankę uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że skoro na zaskarżonej decyzji nie wskazano adresu organu, a w przekazanych pełnomocnikowi aktach nie było koperty, w której doręczono skarżącemu zaskarżoną decyzję, pełnomocnik mógł wystąpić do mocodawcy z prośbą o jej przekazanie. Zwłaszcza, że termin do wniesienia skargi upływał w dniu 19 stycznia 2012 r., Kancelaria Radcy Prawnego J. N., zaczęła zaś świadczyć obsługę prawną dla Gminy Miasta O. - jak wskazano w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu - od dnia 1 stycznia 2012 r. Był to zatem wystarczająco długi okres na przekazanie niezbędnej dokumentacji. Jeżeli zaś przedmiotowa koperta nie została zachowana, a próby ustalenia adresu przez Internet nie powiodły się, zdaniem Sądu nic nie stało na przeszkodzie podjęcia skuteczniejszych działań celem ustalenia przedmiotowego adresu drogą telefoniczną. Jak wskazano w uzasadnieniu wniosku pełnomocnik ograniczył się do wykonania jednego telefonu do Kancelarii Głównej MSW i mimo, że nie przyniosło to rezultatu, nie podjęto więcej jakichkolwiek prób ustalenia adresu w powyższy sposób. Jak się zaś później okazało, sposób ten okazał się skuteczny. Pełnomocnik skarżącego nie powinien był zatem skupiać się wyłącznie na wyszukiwaniu adresu poprzez Internet, lecz podjąć próby uzyskania tego adresu również z innych źródeł. Zauważyć także trzeba, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 5 maja 2011 r., nr [...] skierowane do Prezydenta Miasta O., na którym widnieje aktualny adres organu, tj. ul. Batorego 5 w Warszawie, z czego wynika, że skarżący był w posiadaniu przedmiotowego adresu. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie przedstawiono argumentacji uzasadniającej uwzględnienie złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu ustalenie adresu Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej mogło stanowić pewnego rodzaju trudność, ale niewątpliwie przy zachowaniu należytej staranności, nie stanowiło przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności (wniesienie skargi) w terminie, zwłaszcza dla profesjonalnego pełnomocnika. Tym samym złożony wniosek jest bezzasadny i brak jest podstaw do jego uwzględnienia. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.