I SA/Wa 409/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] października 2015 r. nr [...]. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej W. S. Decyzja została doręczona M. S. w dniu [...] listopada 2015 r. M. S. wniósł odwołanie z dnia [...] listopada 2015 r. od decyzji z dnia [...] października 2015 r. Odwołanie zostało złożone w dniu [...] grudnia 2015 r., co wynika z daty stempla Aresztu Śledczego w W. znajdującego się na kopercie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] października 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin do wniesienia odwołania ma charakter zawity. Oznacza to, że dokonanie tej czynności po jego upływie jest bezskuteczne. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona przez M. S. decyzja została doręczona odwołującemu w dniu [...] listopada 2015 r. Czternastodniowy termin na wniesienie odwołania, liczony od dnia [...] listopada 2015 r., upływał z dniem [...] grudnia 2015 r. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów wskazujących, iż w terminie do dnia [...] grudnia 2015 r. odwołanie zostało złożone bezpośrednio w biurze podawczym organu. Przedmiotowe odwołanie nie zostało złożone w przepisanym terminie bezpośrednio do organu drugiej instancji. Odwołanie zostało wniesione (złożone w administracji zakładu karnego), ale już po upływie ustawowego terminu tj. w dniu [...] grudnia 2015 r. (data stempla zakładu karnego). Zgodnie z brzmieniem art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone przez osobę pozbawiona wolności w administracji zakładu karnego. Z powyższego jednoznacznie wynika, że odwołujący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, który upływał w dniu [...] grudnia 2015 r. Zatem brak jest możliwości merytorycznego rozpoznania odwołania wniesionego przez M. S. Dodatkowo organ zaznaczył, że organ pierwszej instancji w treści zaskarżonej decyzji pouczył odwołującego o prawie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], za pośrednictwem organu pierwszej instancji, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Ponadto w treści wskazanego odwołania brak jest jednak jakiegokolwiek zapisu, który w sposób bezpośredni czy nawet pośredni wskazywałby na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Organ nie może w sposób dorozumiany przyjąć, że został złożony taki wniosek. Nie może również dokonać jego przywrócenia z urzędu. Z uwagi na powyższe, Kolegium badając możliwość ewentualnego przywrócenia terminu, nie mogło z własnej inicjatywy przywrócić terminu na wniesienie odwołania od zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 58 k.p.a., w sytuacji gdy brak było stosownego wniosku Odwołującego. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że M. S. złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] października 2015 r. z uchybieniem czternastodniowego terminu. W związku z powyższym, rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu jest niemożliwe, gdyż stanowiłoby rażące naruszenie prawa. M. S. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że z daty umieszonej przez niego na odwołaniu wynika, że dotrzymał terminu do wniesienia odwołania. Różnica datowania tego samego pisma przez niego oraz Areszt Śledczy w W. może wynikać z przyczyn od nikogo niezależnych, czyli z powodu ewentualnych zaburzeń psychicznych skarżącego lub z powodów pomyłki Aresztu Śledczego w W. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na niedającą się wyjaśnić obecnie wątpliwość i wydanie decyzji nakazującej merytoryczne rozpoznanie wniesionego przez niego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta O. W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie Sądu skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M. S. od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] października 2015 r. nr [...]. Postanowienie to wydane zostało na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) powoływanej dalej jako "k.p.a.", zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na tle tego przepisu odnotować należy, że po otrzymaniu odwołania, przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej - w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania w terminie umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu pierwszej instancji. W zależności od wyniku wstępnej kontroli organ albo przeprowadza postępowanie wyjaśniające, albo zgodnie z art. 134 k.p.a. stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2010 r., II OSK 9/09 - dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96). Gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt. SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy wydał kwestionowane postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. twierdząc, iż M. S. złożył odwołanie z przekroczeniem ustawowego terminu do jego wniesienia. U podstaw takiego stanowiska legło uznanie, iż doręczenie skarżącemu decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] października 2015 r. nastąpiło w dniu [...] listopada 2015 r. Termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] grudnia 2015 r., natomiast odwołanie zostało złożone w dniu [...] grudnia 2015 r. do administracji Aresztu Śledczego w W., a więc po upływie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący składając ww. odwołanie nie złożył jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że skarżący uchybił 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania. Z akt administracyjnych sprawy wynika niezbicie, że decyzja organu pierwszej instancji doręczona skarżącemu w dniu [...] listopada 2015 r. Następnie skarżący, jako osadzony, przekazał do administracji aresztu śledczego odwołanie datowane na dzień [...] listopada 2015 r. Z adnotacji na kopercie w której nadesłano odwołanie wynika, że miało to miejsce w dniu [...] grudnia 2015 r. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych pobyt w areszcie śledczym zrównuje się z pobytem w zakładzie karnym. Zważywszy więc, że skarżący wniósł odwołanie w dniu [...] grudnia 2015 r., prawidłowo Kolegium stwierdziło, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. W rezultacie słusznie orzekło na podstawie art. 134 k.p.a. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Organ drugiej instancji stwierdzając uchybienie w tym zakresie, nie miał innej możliwości niż wydać postanowienie przewidziane w art. 134 k.p.a. Zaznaczyć wymaga, że zarzuty skarżącego odnoście braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie mogły być przedmiotem oceny Sądu w przedmiotowej sprawie, który zobowiązany był jedynie do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu drugiej instancji zasadnie stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wymienione okoliczności podlegają ocenie w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania toczonym przed organem administracyjnym oraz ewentualnie podczas kontroli sądowoadministracyjnej orzeczenia wydanego w takim postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.