I SA/Wa 409/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Żmich, asesor WSA Marek Maliński (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2024 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2024 r. nr KOA/5920/Sr/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 25 października 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz T. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "SKO", "Organ" lub "Kolegium") – decyzją z dnia 10 stycznia 2024 r. nr KOA/5920/Sr/23 - po rozpatrzeniu odwołania T. K. (dalej również: "Strona" lub "Skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 25 października 2023 r. nr [...], o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 29 marca 2022 r. T. K. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką I. K. Decyzją z dnia 30 maja 2022 r. Wójt Gminy [...] odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ wskazał, że wnioskodawczyni ma ustalone prawo do emerytury. Powyższe, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowi przeszkodę do przyznania przedmiotowego świadczenia. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła T. K. Decyzją z dnia 29 czerwca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że córka wnioskodawczyni orzeczeniem z dnia 17 października 1995 r., mając wówczas ukończone 15 lat, zaliczona została do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, a jej inwalidztwo istnieje od urodzenia. Ponadto, stan zdrowia I. K. wymaga współdziałania rodziców w leczeniu i rehabilitacji oraz nie pozwala na podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, a badana wymaga opieki osób drugich. Organ odwoławczy nie podzielił wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy zaprezentowanej przez Wójta Gminy [...]. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Kolegium podniosło, że prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu, a tym samym rozwiązanie zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia emerytalno-rentowego, powinny umożliwiać osobie uprawnionej wybór jednego ze wskazanych świadczeń. Kolegium uznało jednak, że w realiach rozpoznawanej sprawy możliwość zawieszenia przez wnioskodawczynię prawa do emerytury pozostaje bez znaczenia dla możliwości przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej nie są bowiem spowodowane koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską. Świadczenie nie jest zaś przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, gdyż ta wynika z prawnego i moralnego obowiązku względem osoby bliskiej, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ podniósł, że o rezygnacji z zatrudnienia czy też świadomym jego niepodejmowaniu można mówić w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia, na którą to zdolność wpływa także wiek takiej osoby i jej stan zdrowia. Określoną w art. 17 ust. 1 ustawy przesłanką przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie przez wnioskodawcę opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły. Świadczenie pielęgnacyjne jest dedykowane osobom w wieku produkcyjnym, które z uwagi na zaistniałe okoliczności życiowe, tj. choroba bliskiej osoby, zmuszone są do zaprzestania pracy albo umyślnie powstrzymują się od jej poszukiwania. W trosce o opiekunów osób z niepełnosprawnościami ustanowiono świadczenie pielęgnacyjne, które co najmniej w części ma im rekompensować to, że poprzez sprawowaną opiekę ich sytuacja majątkowa doznaje uszczerbku, a która jest uzależniona wyłącznie od ich aktywności zawodowej. Zdaniem Kolegium, powyższa teza nie może mieć jednak zastosowania do osób w wieku poprodukcyjnym, które z racji posiadania uprawnienia do emerytury otrzymują stałe i pewne świadczenie. Wolą ustawodawcy było zabezpieczenie osób rezygnujących z aktywności zawodowej w celu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 159/22). Organ wskazał, że na gruncie niniejszej sprawy doświadczenie życiowe każe poddać w wątpliwość aby 70-letnia kobieta, która nie pracuje co najmniej od grudnia 2012 r. (nabycie uprawnień do emerytury ZUS) chciałaby obecnie realnie podjąć zatrudnienie i nie podejmuje go tylko dlatego aby sprawować opiekę nad niepełnosprawną córką. Zdaniem organu, w sprawie brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem przez wnioskodawczynię zatrudnienia z tytułu opieki nad córką, a co za tym idzie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje. W wyniku rozpoznania skargi T. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – wyrokiem z dnia 13 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2142/22 – uchylił decyzję organów obu instancji. Zdaniem WSA w Warszawie skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak też poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane pomimo niewyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, co mogło mieć wpływ na jej wynik. W ocenie WSA w Warszawie osiągnięcie wieku emerytalnego przez osobę wnioskującą o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego samo w sobie nie może stanowić przesłanki do odmowy przyznania tego świadczenia. Sąd nie podzielił stanowiska Kolegium, że o niewypełnieniu w przedmiotowej sprawie treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615; dalej również: "ustawą" lub "ustawa o świadczeniach rodzinnych") przesądza przede wszystkim wiek skarżącej (70 lat), co, w ocenie organu odwoławczego, oznacza, że skarżącej będącej w wieku poprodukcyjnym nie można przyznać statusu osoby zdolnej do podjęcia zatrudnienia, a w konsekwencji osoby, która może takiego zatrudnienia nie podejmować w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą bliską. Przy tym, co istotne, art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zakreśla – zdaniem WSA w Warszawie - żadnych ram czasowych co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia (czy też jego niepodejmowania) z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą bliską. Jest to świadczenie przyznawane na wniosek i to od wnioskodawcy zależy, czy i w jakim czasie po wystąpieniu przesłanek do jego przyznania o to świadczenie wystąpi. Nie ma podstaw do kwestionowania prawa strony do wyboru momentu, w jakim chce wystąpić z wnioskiem o przyznanie omawianego świadczenia. Dlatego więc w sytuacji ustalenia, że osobie niepełnosprawnej zapewniona jest opieka odpowiednia do stanu zdrowia, w którym się znajduje, a zakres tej opieki wyklucza, biorąc pod uwagę doświadczenie życiowe, wykonywanie czynności zarobkowych, wnioskodawca uprawniony jest do otrzymania świadczenia, o które się stara, pod warunkiem, że nie zachodzą inne przeszkody wynikające z przepisów prawa. Nie można - zdaniem WSA w Warszawie - podzielić oceny Kolegium, że choroba córki nie mogła powstrzymywać Skarżącej od podjęcia zatrudnienia (innej pracy zarobkowej). Brak jest bowiem w zebranym materiale dowodowym jakiegokolwiek wyjaśnienia sprawy w tym aspekcie, tj. wyjaśnienia tego czy Skarżąca w istocie była zainteresowana i miała realne możliwości podjęcia jakiejś pracy, jednak konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką uniemożliwiła jej podjęcie takiej pracy. Ponadto, choć organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, że o rezygnacji z zatrudnienia czy też świadomym jego niepodejmowaniu można mówić w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia, na którą to zdolność wpływa, obok wieku takiej osoby, także i jej stan zdrowia, to tej ostatniej okoliczności również - w ocenie WSA w Warszawie - nie zbadał. Zebrany materiał dowodowy nie zawiera bowiem jakiegokolwiek wyjaśnienia czy z uwagi na stan zdrowia Skarżąca obiektywnie byłaby zdolna do podjęcia zatrudnienia, a podjęcie go uniemożliwia jej konieczność sprawowania opieki nad córką. Wskazane wyżej okoliczności powinny być – zdaniem WSA w Warszawie - starannie i szczegółowo zbadane przez organy orzekające w przedmiotowej sprawie. Organy nie wyjaśniły i nie poddały swojej ocenie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Wójt Gminy [...], w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia 9 sierpnia 2023 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia wskazując na spełnienie wszystkich (tzw. pozytywnych) ustawowych przesłanek dla przyznania świadczenia oraz zaistnienie tzw. przesłanki negatywnej, określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy. Strona ma bowiem ustalone prawo do emerytury z ZUS, a co za tym idzie wskazany przepis wyklucza pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego. W wyniku rozpoznania odwołania Strony SKO w Warszawie – decyzją z dnia 20 września 2023 r. – uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji. Zdaniem Kolegium Wójt Gminy [...] nie zastosował się do wszystkich wskazań WSA w Warszawie co do dalszego prowadzenia postępowania. Organ nie pozyskał bowiem żadnych dowodów, których ocena pozwoliłaby mu następnie na ustalenie czy Skarżąca rzeczywiście była zainteresowana i miała realne możliwości podjęcia jakiejś pracy, jednak konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką uniemożliwiła jej podjęcie takiej pracy. Kolegium podniosło nadto, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu. Wójt Gminy [...] zobowiąże Stronę do przedłożenia wszelkich posiadanych pisemnych dokumentów (w formie zaświadczeń, oświadczeń, w tym samej Strony), w treści których wyczerpująco zostanie wskazane kiedy i na jakich stanowiskach miała możliwość zatrudnienia się. Organ I instancji wezwał Skarżącą do złożenia stosownych wyjaśnień, a następnie decyzją z dnia 25 października 2023 r. ponownie odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia wskazując na ustalone prawo do emerytury z ZUS, a co za tym idzie na brak możliwości pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego. W wyniku rozpoznania odwołania Strony SKO – decyzją z dnia 10 stycznia 2024 r. - utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 25 października 2023 r. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że materiał dowodowy pozwala SKO na ustalenie, że córka Skarżącej I. K. orzeczeniem z dnia 17 października 1995 r., mając wtedy ukończone 15 lat, zaliczona została do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, oraz że jej inwalidztwo istnieje od urodzenia. Stan zdrowia wymaga nadto współdziałania rodziców w leczeniu i rehabilitacji oraz nie pozwala na podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, a badana wymaga opieki osób drugich. Opiekę tę sprawuje Strona, co zostało potwierdzone przeprowadzonymi w toku postępowania rodzinnymi wywiadami środowiskowymi. Według oceny Skarżącej (mającej 71 lat) jedyną przyczyną nie pozwalająca jej podjąć zatrudnienia jest konieczność sprawowania tejże opieki. Zdaniem SKO Strona wskazała w skazała, że mimo posiadanych chorób może pracować co potwierdza zaświadczenie lekarskie z dnia 28 lipca 2023 r. o treści: "brak przeciwskazań medycznych do wykonywania lekkiej pracy" wystawione przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznych. Strona w 2012 r. nabyła prawo do emerytury z ZUS, a z dniem 1 kwietnia 2022 r. zawiesiła jej pobieranie. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Strona, w wykonaniu nałożonego na nią zobowiązania w powyższym przedmiocie (pismo z 4 października 2023 r.) w treści pisma z 12 października 2023 r. oświadczyła m. in., że pracowała w okresie od 1971 r. do 1979 r. jako [...] w Zakładach [...] w W. W 2012 r. nabyła prawo do emerytury. Biorąc pod uwagę posiadane doświadczenie zawodowe, wiek, stan zdrowia (brak przeciwskazań medycznych do wykonywania lekkiej pracy) mogła i może podjąć lekka pracę, tj. m. in. opieka nad dziećmi, nad osobami niepełnosprawnymi, lekka prace fizyczną, pracę w chałupnictwie, prace magazynowe w zakresie pakowania towarów. Do chwili obecnej jest wiele ofert pracy na stanowisku [...], a mając doświadczenie w takiej pracy ma możliwość zatrudnienia. Zdaniem SKO zawieszenie przez Stronę z dniem 1 kwietnia 2022 r. pobierania emerytury z ZUS nie może stanowić podstawy dla odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, jak uczynił to organ pierwszej instancji. Uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na wynik postępowania. W ocenie Kolegium Strona w żaden sposób nie wykazała bowiem by była zainteresowana i by miała realne możliwości podjęcia jakiejś pracy, jednak konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką uniemożliwiła jej podjęcie takiej pracy. Odnosząc się do wyjaśnień Strony zawartych w piśmie z dnia 12 października 2023 r. SKO wskazało, że Strona w istocie nie była ona zainteresowana podjęciem zatrudnienia i nie miała nadto realnych możliwości podjęcia jakiejś pracy. Strona wskazała – zdaniem Kolegium - jedynie na hipotetyczne, (a więc nie realne) możliwości podjęcia zatrudnienia. Strona - mimo wyraźnego wezwania - nie przedłożyła żadnych dokumentów (w formie zaświadczeń, oświadczeń, w tym samej Zainteresowanej), w treści których wyczerpująco wskazane zostałyby stanowiska na jakich miała realną możliwość zatrudnienia się. Przedłożone oświadczenie z dnia 4 października 2023 r. z całą pewnością nie zawiera informacji, które pozwoliłyby Kolegium na ustalenie realnych możliwości podjęcia zatrudnienia przez Skarżącą. Nałożone na Stronę zobowiązanie zawierało nadto pouczenie, że nieprzedłożenie żądanych informacji w zakreślonym terminie zostanie uznane za brak realnych możliwości podjęcia zatrudnienia przez Skarżącą, a co za tym idzie była Ona w pełni świadoma konsekwencji nie przedłożenia tych dokumentów. Zdaniem SKO w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała zatem przesłanka podstawowa, określona zapisem art. 17 ust. 1 ustawy, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, a jest nią niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. W ocenie SKO zarówno doświadczenie życiowe, jak też stwierdzony (w wyniku oceny zgromadzonych w sprawie dowodów) brak realnych możliwości podjęcia przez Skarżącą jakiegoś zatrudnienia, nakazują przyjęcie że T. K., nie pracująca od 1979 r., chciałaby obecnie realnie podjąć zatrudnienie i nie podejmuje go tylko dlatego, by sprawować opiekę nad niepełnosprawną córką. W ocenie SKO w sprawie nie zaistniał związek pomiędzy niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia z racji sprawowanej opieki nad niepełnosprawną córką I. K., a co za tym idzie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje. Od decyzji SKO z dnia 10 stycznia 2024 r. skargę złożyła Strona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o zmianę decyzji SKO poprzez wydanie decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie: • art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszystkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, • art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie przesłanki realnej możliwości pracy jako warunkującej przyznanie świadczenia i przyjęcie w oderwaniu od rzeczywistości, że Strona nie miała żadnych szans na pracę dlatego, że Strona zajmowała się córką. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w przedmiotowej sprawie jest decyzja Kolegium z 10 stycznia 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 25 października 2023 r. Decyzje te zostały wydane po ponownym rozpoznaniu sprawy w postępowaniu administracyjnym, co było wynikiem uchylenia poprzednio wydanych w tej sprawie decyzji administracyjnych przez WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 13 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2142/22. Kontrola sądowoadministracyjna decyzji wydanych w ponownym postępowaniu administracyjnym musi uwzględniać unormowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W świetle zacytowanej normy nie ulega wątpliwości, że skutki prawne orzeczenia sądu dotyczą nie tylko danego postępowania sądowoadministracyjnego, lecz rozciągają się także na przyszłe postępowanie administracyjne i ewentualne postępowanie sądowoadministracyjne w danej sprawie. Użyte w art. 153 p.p.s.a. pojęcie "ocena prawna" oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą (W. Siedlecki [w:] B. Dobrzański, W. Lisiewski, Z. Resich. W. Siedlecki, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 1, Warszawa 1975, s. 637). Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Organy są związane nie tyko oceną prawną, ale i wskazaniami co do dalszego postępowania. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (A. Kabat, Komentarz do art. 153 p.p.s.a. [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, a także wskazany tam S. Hanausek [w:] W. Siedlecki /red./, System Prawa Procesowego Cywilnego, t. 3, Ossolineum 1986, s. 319). Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie (T. Woś, komentarz do art. 153 p.p.s.a. [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, a także powołane tam wyroki NSA z dnia: 21 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 534/12 i 24 czerwca 2015 r. sygn. akt II FSK 1404/13). Zauważyć należy, że w świetle art. 153 p.p.s.a. zwolnienie z oceny prawnej wyrażonej w wyroku wydanym poprzednio w danej sprawie jest dopuszczalne w razie zmiany przepisów prawa. W okolicznościach przedmiotowej sprawy doszło do zmiany stanu prawnego zatem Organ był zobowiązany realizując wytyczne prawomocnego orzeczenia WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2142/22 uwzględnić obowiązujące i zmienione zarazem przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Z dniem 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm. - zwanej dalej "u.ś.w."), która na mocy art. 43 znowelizowała ustawę o świadczeniach rodzinnych. Jak prawidłowo stwierdziło Kolegium – biorąc pod uwagę złożenie przez Skarżącą wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dnia 29 marca 2022 r. - przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. znajdzie zastosowanie tylko w razie ustalenia, że prawo Skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. na podstawie przepisów dotychczasowych. Zdaniem Sądu Organ był zatem związany do stosowania się do wytycznych sformułowanych w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2142/22, które były sformułowane w stanie prawnym przed 1 stycznia 2024 r. Jak wynika z prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2142/22 organy zostały zobligowane do przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w celu wyjaśnienia tego czy Skarżąca w istocie była zainteresowana i miała realne możliwości podjęcia jakiejś pracy, jednak konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką uniemożliwiła jej podjęcie takiej pracy. Po drugie Sąd zobligował organy do wyjaśnienia czy z uwagi na stan zdrowia Skarżąca obiektywnie byłaby zdolna do podjęcia zatrudnienia, a podjęcie go uniemożliwia jej konieczność sprawowania opieki nad córką. Co istotne, WSA w Warszawie wskazał wprost, że osiągnięcie wieku emerytalnego przez osobę wnioskującą o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego samo w sobie nie może stanowić przesłanki do odmowy przyznania tego świadczenia. Jak wynika z akt sprawy organy podjęły dostateczne kroki w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z wytycznymi określonymi w ww. prawomocnym wyroku WSA w Warszawie. W tym celu Skarżąca przedłożyła zaświadczenie lekarskie z dnia 28 lipca 2023 r. o treści: "brak przeciwskazań medycznych do wykonywania lekkiej pracy" wystawione przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznych. Dodatkowo Skarżąca – w piśmie z dnia 12 października 2023 r. - oświadczyła m. in., że pracowała w okresie od 1971 r. do 1979 r. jako [...] w Zakładach [...] w W. W 2012 r. nabyła prawo do emerytury. Biorąc pod uwagę posiadane doświadczenie zawodowe, wiek, stan zdrowia (brak przeciwskazań medycznych do wykonywania lekkiej pracy) mogła i może podjąć lekka pracę, tj. m. in. opieka nad dziećmi, nad osobami niepełnosprawnymi, lekka prace fizyczną, pracę w chałupnictwie, prace magazynowe w zakresie pakowania towarów. Do chwili obecnej jest wiele ofert pracy na stanowisku [...], a mając doświadczenie w takiej pracy ma możliwość zatrudnienia. W ocenie Sądu nieprawidłowe jest stanowisko organów obu instancji co do braku spełnienia przez Skarżącą przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki. Zdaniem Sądu prawidłowa ocena materiału dowodowego w świetle wytycznych wynikających z ww. prawomocnego orzeczenia WSA w Warszawie powinna prowadzić organy obu instancji do wniosku, że Skarżąca spełnia ustawowe kryteria do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynika z akt sprawy bezspornym pozostaje, że I. K. jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, a Skarżąca niewątpliwie jest osobą, która ma możliwość i obowiązek taką opieką ją objąć. Zdaniem Sądu zaświadczenie lekarskie z dnia 28 lipca 2023 r. potwierdza możliwość podjęcia przez Skarżącą zatrudnienia, a w piśmie z dnia 12 października 2023 r. wykazała, że Skarżąca obiektywnie byłaby zdolna do podjęcia zatrudnienia, a podjęcie go uniemożliwia jej konieczność sprawowania opieki nad córką. Dodatkowo jak wynika z akt sprawy Skarżąca zawiesiła z dniem 1 kwietnia 2022 r. pobieranie emerytury z ZUS. W ocenie Sądu Skarżąca czynności opiekuńcze wobec córki wykonywała codziennie i pozostawała do stałej jej dyspozycji. Zebrany materiał dowodowy nie prowadzi do wniosku, by sprawowana przez Skarżącą opieka nie była zgodna z orzeczeniem stwierdzającym niezdolność córki Skarżącej do samodzielnej egzystencji. Oczywiste jest, że w ramach sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną będą współwystępowały czynności opiekuna, które zalicza się do tzw. czynności dnia codziennego, jak sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów, itp., jak i te, które w większym lub mniejszym stopniu służą poprawie egzystencji osoby niepełnosprawnej poddanej opiece, jak np. pomoc w przemieszczaniu się, czy przy wizytach u lekarza, podawanie leków, pomiary służące ustalaniu stanu zdrowia, ale także typowe czynności pielęgnacyjne wykonywane w ramach opieki nad osobą niepełnosprawną niezdolną do samodzielnej egzystencji. Zdaniem Sądu, informacjom tym Kolegium nie przyznało właściwego znaczenia, a wynika z nich, że Skarżąca nie była w stanie godzić opieki nad córką z podejmowaniem pracy zarobkowej. Mając na uwadze powyższe ustalenia, należy - w ocenie Sądu - przyjąć, że niepodejmowanie przez Skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, miało związek ze stanem zdrowia jej córki i koniecznością sprawowania nad nią opieki. Uwzględniając realia niniejszej sprawy Sąd doszedł zatem do przekonania, że Skarżąca sprawowała stałą i bezpośrednią opiekę nad córką (por. wywiady środowiskowe), która jest osobą całkowicie i trwale niezdolną do pracy i do samodzielnej egzystencji (por. orzeczenie z dnia 17 października 1995 r.) i z tego powodu nie podejmowała zatrudnienia, nawet dorywczo, czy też w niepełnym wymiarze czasu pracy. Konkludując, stwierdzić należy, że organy obu instancji nie dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego, naruszając podstawowe zasady postępowania określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. a które to naruszenie doprowadziło do błędnego wniosku, że strona skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponownie rozpoznając sprawę Wójt Gminy [...] weźmie pod uwagę przyjętą przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku ocenę prawną oraz wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i ponownie rozpozna wniosek Skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uwzględniając okoliczność, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 z późn. zm.), a w konsekwencji zastosowanie mają w sprawie regulacje ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r. Zdaniem Sądu – na dzień złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką (29 marca 2022 r.) – Skarżąca spełniła wszystkie ustawowe kryteria do przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.