I SA/Wa 411/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta W. przez Zastępcę Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] o odmowie przyznania E. M. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na refundację kosztów usług kserograficznych oraz kupna materiałów biurowych. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. E. M. wnioskiem z dnia 22 listopada 2007 r. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. z wnioskiem o zwrot poniesionych przez niego kosztów na ogólną kwotę [...] zł., związanych z wydatkami na usługi kserograficzne oraz materiały biurowe. Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. działając z upoważnienia Prezydenta W. decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] odmówił przyznania E. M. świadczenia z pomocy społecznej we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z uwagi na trudną sytuację E. M. objęty jest pomocą społeczną (zasiłek stały, zasiłki celowe z przeznaczeniem na żywność, leki, opłatę czynszu czy energii elektrycznej). W 2007 r. wysokość udzielonej wnioskodawcy pomocy finansowej wyniosła [...] zł. Natomiast usługi kserograficzne oraz materiały biurowe, w ocenie organu I instancji nie stanowią potrzeb podstawowych i wobec tego nie mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Odwołanie od powyższej decyzji złożył E. M., uznając ją za niesprawiedliwą i krzywdzącą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania E. M., decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium rozpatrując odwołanie nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia, bowiem analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że merytoryczne rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem organu II instancji podkreślenia wymaga fakt, iż decyzja o przyznaniu zasiłku celowego, jest wydawana w ramach tzw. "uznania administracyjnego". Oznacza to, że organ nie jest obowiązany, lecz może przyznać to świadczenie. W niniejszej sprawie organ I instancji wskazał, że E. M. jest pod opieką pomocy społecznej i niezbędna pomoc w zakresie podstawowych potrzeb jest mu udzielana. Jednocześnie zdaniem organu rozpatrującego odwołanie należycie uzasadniono odmowę uwzględnienia przedmiotowego wniosku. A zatem nie można organowi I instancji zarzucić działania mającego znamiona dowolności lub potraktowania odwołującego się w sposób krzywdzący lub niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto w uzasadnieniu powołano się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1373/06, zgodnie z którym "za niezbędną potrzebę bytową należy uznać koszty zakupu energii elektrycznej . Natomiast nie stanowi w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm." niezbędnej potrzeby życiowej – potrzeba zakupu znaczków pocztowych i wykonania kserokopii dokumentów w celu dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych na drodze sądowej." Na powyższą decyzję E. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podniósł, że wydane przez Kolegium orzeczenie jest dla niego niezrozumiałe, krzywdzące i w konsekwencji nie do przyjęcia, bowiem nie ma na czym i czym pisać skargi na tych co go oszukują. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w treści zaskarżonej decyzji i stwierdzając, że przedstawione przez skarżącego zarzuty nie stanowią przesłanek do uwzględnienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga podlega oddaleniu, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Sformułowanie "może" oznacza, że wskazany przepis ma charakter uznaniowy, a zatem organ administracji wydający decyzję działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. Mimo swobody działania organ nie jest zwolniony z obowiązku starannego przeprowadzenia postępowania, zgodnego z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia, które nie może nosić cech dowolności. Ustawa o pomocy społecznej daje wskazówki, co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc w art.3 ust.3 i 4, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez Sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową, organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art.7 kpa, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych. Oceniając zatem zasadność wniosku organ winien mieć na uwadze nie tylko interes podmiotu ubiegającego się o wsparcie z pomocy społecznej, ale także interes społeczny, w tym potrzeby innych osób. Należy również wskazać, że powołana wcześniej ustawa o pomocy społecznej w art. 2 i 3 przyjmuje, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Występujący o pomoc muszą liczyć się z tym, że z uwagi na istniejące ograniczenia w rozdziale świadczeń nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie oba organy przy wydaniu decyzji dotyczącej E. M. wskazane wyżej kryteria uwzględniły. Kwestionowane przez skarżącego decyzje nie przekraczają granic uznania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy skarżący od wielu lat korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej. Jego sytuacja materialna i życiowa jest znana pracownikom opieki społecznej, dane te są zgodnie z obowiązującymi przepisami aktualizowane, skarżącemu udzielana jest wszechstronna pomoc, m.in. w postaci zasiłków okresowych, zasiłków celowych na zakup żywności, środków czystości, a także opłacenie czynszu i energii elektrycznej. Odmowa przyznania w niniejszej sprawie wnioskowanej przez skarżącego pomocy została należycie umotywowana, bowiem refundacja kosztów usług kserograficznych oraz kupno materiałów biurowych nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1373/06). Z powyższych względów Sąd uznał odmowę przyznania zasiłku celowego za zgodną z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.