I SA/Wa 415/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-24

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Iwona Kosińska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydentowi można zarzucić niewykonanie wyroku sądu administracyjnego, który zobowiązał go do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie, pomimo wcześniejszego wymierzenia grzywny za zwłokę?
Ratio decidendi
Prezydentowi można zarzucić niewykonanie wyroku sądu administracyjnego, jeśli pomimo upływu wyznaczonego terminu, dwukrotnego wymierzenia grzywny i wezwania do wykonania, nie rozstrzygnął sprawy odszkodowawczej. W takiej sytuacji zasadne jest ponowne wymierzenie grzywny, przyznanie skarżącym zadośćuczynienia za krzywdę oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta wyroku WSA z 2015 r., który zobowiązał go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie czterech miesięcy. Pomimo upływu terminu, dwukrotnego wymierzenia grzywny przez WSA w latach 2016 i 2017, Prezydent nadal nie rozstrzygnął sprawy. Skarżący domagali się ponownego wymierzenia grzywny, przyznania im zadośćuczynienia i zwrotu kosztów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 6000 zł, stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność, przyznał skarżącym zadośćuczynienie po 1000 zł od każdego oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi J.L., M.L., M.L. i W.L. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 227/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 6000 (sześć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje na rzecz skarżących J.L., M.L., M.L. i W.L. od Prezydenta [...] sumy pieniężne w kwotach po 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz J.L., M.L., M.L. i W.L. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. L., J. L., W. L. i M. L. pismem z 30 stycznia 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której domagali się wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem przez ten organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 227/15. Powyższym wyrokiem Sąd, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną w W., w rejonie alei [...] i ul. [...] – w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 16 września 2015 r. Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec niewykonywania wyroku z 9 lipca 2015 r., wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 złotych. Kolejnym wyrokiem z 2 czerwca 2017 r. Prezydentowi została wymierzona kolejna grzywna w wysokości 3000 zł. W związku z dalszym niepodejmowaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, skarżący pismem z 17 stycznia 2018 r. ponownie wezwali Prezydenta [...] do wykonanie prawomocnego wyroku z 9 lipca 2015 r. a następnie wnieśli opisaną na wstępie skargę, w której domagali wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny, przyznania na ich rzecz sumy pieniężnej oraz zasądzenia na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ukarał już organ grzywną za niewykonanie wyroku. Prezydent nie wykonał wyroku, pomimo skierowania kolejnego wezwania do jego wykonania. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie wskazując, że gromadzona jest dokumentacja niezbędna do wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej wniosek stron o przyznanie odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie rozważyć należy kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi, stanowiącej zgodnie z jej treścią skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2014 r. Tryb postępowania w tym zakresie uregulowany jest w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej ppsa), zgodnie z którym, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyższe oznacza, iż warunkiem złożenia skargi w trybie art. 154 §1 ppsa jest pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący pismem z dnia 17 stycznia 2018 r. ponownie wezwali organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r. Tym samym stwierdzić należy, iż dochowany został warunek konieczny do złożenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy Prezydentowi [...] można zarzucić niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., w którym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sądowych wynika, że akta administracyjne zostały zwrócone do organu w dniu 16 września 2015r. (k. 40 akt o sygn. I SAB/Wa 227/15 ) i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 16 stycznia 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku, jak też dwukrotnie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu grzywny (vide wyroki z 16 czerwca 2016 r. I SA/Wa 533/16 oraz z 2 czerwca 2017 r. I SA/Wa 503/17), organ ów zawisłej przed nim sprawy odszkodowania za nieruchomość [...] nie rozstrzygnął. Nie podjął także w odniesieniu do tej części żądania aktu procesowego wstrzymującego bieg określonych w k.p.a. terminów załatwienia sprawy. Oznacza to, że od blisko trzech lat pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Taką jej ocenę uzasadnia fakt, że z przekazanych akt administracyjnych wynika, że w okresie tym organ ograniczał się on jedynie do składania kolejnych pism procesowych w sprawach dotyczących skarg składnych przez skarżących do sądu. Powyższe czyni zatem uzasadnionym żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej opieszałości w wykonaniu prawomocnego wyroku kolejnej grzywny. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skład orzekający ocenił, że wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 6000 złotych. Zdaniem Sądu taki wymiar grzywny jest adekwatny z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy, wynoszący w dacie orzekania blisko 3 lata oraz wysokości grzywien wymierzonych ww. wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sankcja ta, w powiązaniu z nałożonym na Prezydenta [...] wcześniej grzywnami winna skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy przed nim zawisłej, bez konieczności występowania przez stronę ubiegającą się o odszkodowania z kolejną przewidzianą w art. 154 p.p.s.a skargą. Zasadne jest także uwzględnienie żądania przyznania skarżącym sumy pieniężnej, aczkolwiek w innej od oczekiwanych przez nich wysokości. Ci bowiem żądali przyznania jej w wysokości po 21 315 zł. Ten środek prawny nie ma charakteru stricte odszkodowawczego, ale stanowi swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Mając zatem na uwadze ową kompensacyjną, a nie odszkodowawczą, funkcję tego środka prawnego, Sąd uznał za wystarczający jego wymiar w kwotach po 1000 złotych na rzecz każdego ze skarżących. Suma wynikających z tego tytułu obciążeń finansowych organu (4000 zł), w połączeniu z ustaloną wyrokiem grzywną (6000 zł) jest przy tym na tyle dotkliwa, że powinna wypełnić także funkcję dyscyplinującą, a przez to doprowadzić do zakończenia przez Prezydenta [...] zawisłego przed nim postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. art. 205 § 2 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło