I SA/Wa 417/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 roku nr [...] Minister Gospodarki utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 roku nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2009 roku nr [...]. Tym ostatnim postanowieniem Minister Gospodarki na podstawie art. 66 § 3 kpa zwrócił B.B. podanie z dnia 16 września 2009 roku o odszkodowanie. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 12 listopada 2009 roku. Pismem nadanym w dniu 20 listopada 2009 roku B.B. wystąpiła do Ministra Gospodarki z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] października 2009 roku. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 roku Minister Gospodarki stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] października 2009 roku. Pismem z dnia 10 grudnia 2009 roku skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie z dnia [...] listopada 2007 roku. W skardze wniosła dodatkowo o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o przywrócenie terminu uzasadniła tym, że przynajmniej 5 miesięcy w roku przebywa za granicą. Ustanowiła pełnomocnika dla doręczeń w kraju, jednak również w takiej sytuacji siedmiodniowy termin jest- zdaniem skarżącej-niewykonalny. Wysłany przez nią pracownik, ze względu na katastrofalny stan dróg w Polsce, dojechał do K. dopiero o 22, natomiast Poczta Polska w K. przyjmuje listy do godziny 22. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu organ wskazał na przesłanki przywrócenia terminu, wymienione w art. 58 § 1 k.p.a., którymi są: złożenie prośby w powyższym przedmiocie, uprawdopodobnienie, że niedotrzymanie terminu było niezawinione, równoczesne z wnioskiem dokonanie czynności, dla której termin ma zostać przywrócony oraz zachowanie siedmiodniowego terminu (liczonego od ustania przyczyny uchybienia) do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Ministra Gospodarki, w niniejszej sprawie brak jest spełnienia tej ostatniej przesłanki. Organ podkreślił, iż datą od której należy liczyć termin 7 dni, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. jest dzień 20 listopada 2009 roku, gdyż w tym dniu skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu upłynął w dniu 27 listopada 2009 roku. Skarżąca wniosek o przywrócenie terminu złożyła dopiero pismem z dnia 10 grudnia 2009 roku, zatem po terminie. Organ administracji wskazał również, że nie została spełniona również druga przesłanka przywrócenia terminu – brak winy zainteresowanego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ podał, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Również pobyt poza granicami kraju nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu. A zatem argumentacja skarżącej dotycząca wniosku o przywrócenie terminu nie jest wystarczająca by uznać za spełnioną także druga przesłankę przywrócenia terminu- brak winy zainteresowanego. Skargę na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] stycznia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B.B.. W uzasadnieniu skargi poddała, że według niej termin siedmiodniowy jest niezgodny w jej przypadku z Rozporządzeniem nr [...] Parlamentu Europejskiego I Rady z dnia 13 listopada 2007 roku. W związku z powyższym organ II instancji winien rozpatrzeć odwołanie od decyzji, ponieważ termin graniczący z prawem europejskim został dotrzymany. Odpowiadając na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie, z ponowieniem argumentacji przedstawionej uprzednio w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej w dacie jej wydania. Skarga analizowana według wskazanych w tym przepisie kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy się odnieść do złożonego przez skarżącą wniosku o zadanie pytania prawnego w trybie pytania prejudycjalnego do Trybunału w Luxemburgu czy interpretacja odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia jest zgodna z podstawowymi założeniami prawa Unii Europejskiej. Należy podkreślić, że sądy administracyjne I instancji, które mają wątpliwości co do ważności i wykładni norm prawa wspólnotowego, mogą, ale nie muszą, kierować pytania do ETS. Zgodnie z art. 234(1) Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U.UE.C.06.321 E.37) - dalej jako TWE wynika, że przedmiotem pytania prejudycjalnego, skierowanego do ETS, może być kwestia dotycząca wykładni prawa wspólnotowego bądź ważności aktu prawnego instytucji Wspólnoty. Natomiast ETS nie jest właściwy do oceny zgodności przepisów prawa wewnętrznego państwa członkowskiego z przepisami prawa wspólnotowego. Z tych względów tak sformułowany wniosek przez skarżącą, sąd uznał w tym postępowaniu za bezprzedmiotowy. Przechodząc do oceny zaskarżonego orzeczenia to należy zauważyć, że w podstawie prawnej swego orzeczenia Minister Gospodarki wskazał na treść przepisu art. 58 k.p.a., zgodnie z którym organ przywraca termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności , dla której określony był termin. (§ 2). Przywrócenie terminu do wniesienia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Wszystkie wymienione w ww. przepisie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania organ stwierdził, że złożona przez B.B. prośba nie spełnia jednej z przesłanek warunkujących prawo do przywrócenia terminu, bowiem nastąpiło uchybienie siedmiodniowego terminu o którym mowa w § 2 przepisu art. 58 k.p.a. Instytucja przywrócenia terminu unormowana w art. 58 K.p.a. stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Organ administracji publicznej, zgodnie z cyt. wyżej przepisem jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie ww. przesłanki. Tak więc ratio legis instytucji przywrócenia terminu, co potwierdza również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 listopada 1994 r., sygn. akt SA/Ka 1230/94, LEX 26528), sprowadza się do usunięcia ujemnych następstw procesowych, wynikłych w następstwie uchybienia terminu procesowego. W kontekście powyższej regulacji rozważenia wymaga przede wszystkim okoliczność spełniania przez skarżącą wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania potencjalnej przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zadaniem sądu, wniosek o przywrócenie terminu skarżąca złożyła po upływie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Termin siedmiu dni powinien być liczony od dnia wniesienia odwołania w dniu 20 listopada 2008 r., bo w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu. Termin na złożenie prośby o przywrócenie terminu upłynął zatem w dniu 27 listopada 2009 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu na złożenie odwołania skarżąca zawarła dopiero w piśmie z dniu 10 grudnia 2009 r., razem ze skargą na postanowienie z dnia [...] listopada 2009 roku - zatem po terminie. W świetle powyższego uznać należy, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wniesiony został po upływie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, zatem nie został spełniony warunek określony w art. 58 § 2 kpa. Zawinione, spóźnione wniesienie prośby o przywrócenie terminu uzasadniało odmowę przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Już tylko ta przyczyna stanowi przeszkodę w uwzględnieniu wniosku o przywrócenie terminu. Dodatkowo również należy uznać, że nie została spełniona również druga przesłanka tj. brak winy. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, iż o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA z dni 8 lipca 1998 r., I SA/Lu 727/97, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2000 r., SA/Sz 2125/98 niepublik.). Dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r., III SA/1259/98, wyrok NSA dnia 13 październik a1999 r., III SA 1436/89). Zatem przeszkodą usprawiedliwiającą uchybienie terminowi może więc być tylko okoliczność uniemożliwiająca, a nie tylko utrudniająca dokonanie czynności procesowej w terminie. Reasumując- sąd uznał, że wskazane przez skarżącą okoliczności tj. zamieszkiwanie poza granicami Polski, stąd konieczność ustanowienia pełnomocnika w kraju oraz katastrofalny stan dróg w Polsce nie są okolicznościami uzasadniającymi uznanie braku winy w uchybieniu terminu. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.