I SA/Wa 423/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. V. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. V. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 250/08 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1146/07 oddalający skargę M. V. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesiona odwołania i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], stwierdził niedopuszczalność odwołania M. V. i K. S. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. umarzającej postępowanie o dokonanie waloryzacji drugiej raty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...] działka nr [...] o pow. [...] m2 i wypłatę jej wraz z odsetkami, z powodu uchybienia terminu przewidzianego do jego wniesienia. Ustalone zostało, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżącego M. V. - adwokatowi A. P., za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, w dniu 10 stycznia 2006 r. W decyzji znajdowało się pouczenie o prawie wniesienia odwołania, z tym jednak, że organ nie wskazał adresu organu, za pośrednictwem którego należało wnieść odwołanie. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w razie, gdy organ ma siedzibę w kilku miejscach prawo ekonomiki postępowania wskazuje na potrzebę wskazania także adresu organu, aby korespondencja nie była wielokrotnie przekazywana do czasu aż trafi we właściwe miejsce. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że termin do wniesienia odwołania upływał w niniejszej sprawie w dniu 24 stycznia 2006 r. Pełnomocnik skarżącego adwokat A. P. oświadczył, że odwołanie nadane zostało w Urzędzie Pocztowym w O. (koło gmachu sądu) w ostatnim bądź przedostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania, przesyłką listową zwykłą, na co dowodem jest data stempla pocztowego na kopercie, na której był adres: W., ulica [...], gdyż tam mieściło się biuro załatwiające sprawę w pierwszej instancji. Z pisma Urzędu Miasta W. Biuro Gospodarki Nieruchomościami Wydział Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych, W. ul. [...] z dnia [...] lutego 2006 r. wynika, że urząd ten nie zachował koperty, w której wpłynęło odwołanie pełnomocnika M. V. z dnia 23 stycznia 2006 r., a z pieczątki wpływu do Kancelarii tego urzędu wynika, że odwołanie wpłynęło w dniu 30 stycznia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując na treść przepisu art. 57 § 5 k.p.a., uznał, że obowiązkiem organu, który stwierdza czy odwołanie wpłynęło w terminie jest zachowanie koperty z datą stempla pocztowego, w której pismo zostało przesłane. Błąd pracownika organu, który nie zachował koperty nie może skutkować niekorzystnymi skutkami prawnymi dla strony wnoszącej odwołanie. W tej sytuacji pominięcie powyższych okoliczności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oznaczało naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z określenia "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str. 268). Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa istnieje tylko wtedy gdy stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny lub po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny (J. P. Tarno, dz. cyt. i powołane tam orzeczenie Sądu Najwyższego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2009 r. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji. Mając powyższe na uwadze skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a., termin uważa się w szczególności za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej. W takim przypadku decyduje data stempla pocztowego, natomiast w przypadku złożenia pisma bezpośrednio w urzędzie decyduje data prezentaty. W przedmiotowej sprawie na odwołaniu znajduje się prezentata Kancelarii Urzędu W. ul. [...] z datą 30 stycznia 2006 r. Pełnomocnik skarżącego twierdzi jednak, że przesyłkę nadał przed datą 24 stycznia 2006 r. za pośrednictwem poczty w O. przesyłką zwykłą. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skoro pracownik organu nie zachował koperty z datą stempla pocztowego, w której odwołanie zostało przesłane do organu – niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 57 § 5 k.p.a. – nie może to powodować niekorzystnych skutków prawnych dla strony wnoszącej odwołanie. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wytknął, że zasada ekonomiki postępowania nakładała na organ obowiązek wskazania w pouczeniu o prawie wniesienia odwołania nie tylko organu, za pośrednictwem którego wnosi się odwołanie, ale także adresu tego organu, skoro ten ma siedzibę w kilku miejscach. Brak uwzględnienia tych okoliczności powoduje, że organ działał z naruszeniem art. art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. oraz art. 57 § 5 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy, mając na uwadze wskazane naruszenia prawa procesowego, uwzględni wskazania co do dalszego postępowania i ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2009 r. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152, art. 190 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.