I SA/Wa 425/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na [...] 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego na [...]. Jak wynika z ustaleń Kolegium - działający z upoważnienia Wójta Gminy G. – Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił w/w decyzją przyznania K. B. zasiłku celowego z przeznaczeniem na [...]. W motywach swego uzasadnienia organ I instancji podał, że pomoc ta nie przysługiwała wnioskodawcy, ponieważ nie on dołączył do wniosku stosownego protokołu oszacowania strat. Powyższe rozstrzygnięcie zakwestionował zainteresowany podnosząc w odwołaniu , że Terenowa Komisja do spraw szacowania szkód w gospodarstwach rolnych [...] szacowała szkody w miejscowości G. w dniu [...] sierpnia, ale tylko na okoliczność kredytów klęskowych zaznaczając, iż inne zgłoszenia [...] nie będą rozpoznawane. Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków pomocy dla gospodarstw rolnych w celu [...] ukazało się zaś dopiero w dniu 29 sierpnia 2006 r. Ponadto wnioskodawca podkreślił, że nikt go nigdy nie informował, że do wniosku o przyznanie przedmiotowego zasiłku, winien dołączyć protokół oszacowania strat. Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło, iż szczegółowe warunki udzielania pomocy społecznej rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne dotknięte zostały suszą w 2006 r. określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. (Dz. U. Nr 155, poz. 1109 ). Zgodnie z treścią § 2 w/w rozporządzenia pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, który podlega ubezpieczeniu rolniczemu z mocy ustawy, a szkody w uprawach rolnych [...], oszacowane w gospodarstwie rolnym przez komisję, wynoszą średnio powyżej [...] %. Komisję taką powołuje wojewoda na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji. W myśl zaś § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r. średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym ustala kierownik ośrodka pomocy społecznej na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez wskazaną wyżej komisję, przekazanego przez wojewodę za pośrednictwem wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Odnosząc się do treści do przedmiotowego stanu faktycznego Kolegium stwierdziło, że K. W. wystąpił w dniu 18 września 2006 r. ze stosownym wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego w związku z [...], w którym oświadczył, że jest rolnikiem – w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników – ale nie dołączył do wniosku opinii komisji powołanej przez wojewodę, określającej [...]. W tych warunkach Kolegium uznało, że przyznanie zasiłku celowego na [...] nie było możliwe, gdyż straty plonów w danym gospodarstwie rolnym nie zostały oszacowane przez powołaną w tym właśnie celu Komisję a organ I instancji nie mógł sam ustalić średniej wysokości szkód zaistniałych w gospodarstwie zainteresowanego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniósł K. W. Skarżący, domagając się uchylenia obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji, zarzucił organom naruszenie art. 7, 8, 9 10 i 35 k.p.a. a także § 5 wyżej przytoczonego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. W szczególności skarżący zaakcentował, że w jego miejscowości poinformowano rolników, że informacja o możliwości pomocy dla nich w związku z suszą była przeznaczona wyłącznie dla tych osób, które chciały skorzystać z kredytu klęskowego. Natomiast inne wnioski miały być w ogóle nie brane pod uwagę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ – rozpatrując przedmiotową skargę - Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo, co miało wpływ na wynika sprawy, skutkowało to uchyleniem obu decyzji. Zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 oraz § 6 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu [...], pomocy udziela się na wniosek osoby zainteresowanej złożony w ośrodku pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania rolnika. Wniosek taki winien być złożony w terminie do dnia 15 października 2006 r. Następnie, w myśl § 4 ust. 2 oraz § 6 ust. 3, po wszczęciu postępowania w sprawie, kierownik ośrodka ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym na podstawie protokołu szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę, o której była mowa wyżej. Protokoły zaś oszacowania szkód przekazuje właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom) wojewoda. Jak zatem z powyższego wynika do obowiązków rolnika należy jedynie wystąpienie ze stosownym wnioskiem w określonym, zawitym terminie. Żaden natomiast przepis prawa nie nakłada na niego obowiązku, aby do wniosku dołączał on przedmiotowy protokół szacowania szkód, albo by takim protokołem się legitymował. Wręcz przeciwnie, przekazanie organowi orzekającemu w sprawie zasiłku, protokołu jest obowiązkiem wojewody. W świetle powyższego, choć należy zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, iż wspomniany protokół (a nie opinia, jak podaje to wymiennie organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji) jest dokumentem podstawowym do wydania w tej sprawie orzeczenia merytorycznego, brak takiego protokołu nie może w sposób ujemny wpływać na uprawnienia strony, która nie została prawnie zobowiązana do legitymowania się takim dokumentem. Odmowa ,w związku z tym, przyznania w tej sprawie skarżącemu świadczenia tylko z powodu nie posiadania przez niego protokołu oszacowania poniesionych szkód, Sąd uznał za nadużycie prawa wynikające z błędnej interpretacji przepisów wspomnianego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r., dokonanej przez organy obu instancji. Zarzuty natomiast naruszenia procedury administracyjnej, co podnosi skarga, mogłyby być wtedy uznane za trafne, gdyby rolnik miał istotnie obowiązek taki protokół posiadać a go (nie ze swojej winy) nie przedstawił. Wówczas istotnie do organu należałoby wcześniejsze powiadomienie strony o istnieniu takiego obowiązku a zaniechanie tego, mogłoby być traktowane jako naruszenie przepisów proceduralnych. W sytuacji natomiast, gdy tego rodzaju obowiązek prawny strony nie obciążał – brak było podstaw do formułowania tego rodzaju zarzutów. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji. Nadmienić wypada, że przedmiotowa sprawa wolna była od obowiązku ponoszenia przez stronę opłat sądowych.