I SA/Wa 431/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-12
Skład orzekający: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, WSA Jolanta Zdanowicz, WSA Monika Nowicka (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa mienia Skarbu Państwa przez samorząd terytorialny może zostać wydana, jeśli instytucja władająca tym mieniem została przekazana samorządowi w całości na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa mienia Skarbu Państwa przez samorząd terytorialny jest prawidłowa, gdy instytucja władająca tym mieniem została przekazana samorządowi w całości na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny i potwierdza nabycie z mocy prawa, a nie stanowi o nim.Stan faktyczny
Zarząd Województwa wniósł skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa, które utrzymało w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Województwo mienia Skarbu Państwa. Województwo domagało się stwierdzenia nabycia nieruchomości, powołując się na art. 60 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Organ uznał, że Państwowa Instytucja władająca mieniem została przekazana w całości Województwu na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, co uniemożliwia jej podział i potwierdza nabycie przez Województwo.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz, WSA Monika Nowicka (spr.), , Protokolant Iwona Kosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005 r. sprawy ze skargi Zarządu Województwa [...] na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa oddala skargę
I SA/Wa 431/04
UZASADNIENIE
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Województwo [...] wnosiło o uchylenie decyzji Ministra Skarbu z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] mienia Skarbu Państwa położonego w E. przy ulicy [...], stanowiącego działki gruntu z obrębu [...], oznaczone numerami nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...], o powierzchni [...] ha dla którego Sąd Rejonowy w E. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Jak wynika z ustaleń organu, Zarząd Województwa [...] wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej
nabycie na rzecz Województwa [...] nieruchomości
Skarbu Państwa, położonej w E. przy ul. [...],
zabudowanej [...]. Jako podstawę roszczenia wskazano przepis art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.)
Z analogicznym wnioskiem wystąpił też Zarząd Województwa [...], powołując się również na wspomniany wyżej przepis.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa
z dniem l stycznia 1999 roku przez Województwo [...]
opisanego na wstępie mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu Państwowej Instytucji [...] z siedzibą w G., stwierdzając jednocześnie nabycie tegoż mienia przez Województwo [...].
Od powyższej decyzji odwołał się Zarząd Województwa [...] wnosząc o jej uchylenie w całości i stwierdzenie nabycia spornego mienia przez Województwo [...] i podnosząc, iż Wojewoda [...] jest zobowiązany do dokonania podziału Państwowej Instytucji [...] między samorządy Województw [...], zgodnie z art. 26 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy (...).
Rozpatrując powyższe odwołanie Minister Skarbu Państwa stwierdził, że -
zgodnie z art. 15 ust. l pkt l i ust. 2 oraz art. 16 ust. l ustawy z dnia
16 lipca 1987 roku o kinematografii (Dz. U. nr 22, poz. 127 ze zm.) - organem
założycielskim i nadzorującym Państwową Instytucję [...]
w G. do dnia 31 grudnia 1998 roku był Przewodniczący Komitetu
[...]. Zgodnie zaś z art. 147 ustawy z dnia 24 lipca 1998 roku o zmianie
niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji
publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa ( Dz. U. nr 106, poz. 965
ze zm. ) jednostki samorządu terytorialnego przejmą z dniem l stycznia 1999
roku - w zakresie nie objętym art. 145 i 146 tejże ustawy - mające siedzibę na
obszarze tych jednostek instytucje i jednostki organizacyjne, w tym mające
osobowość prawną, podległe lub podporządkowane właściwym ministrom lub
centralnym organom administracji rządowej, wojewodom lub innym organom
administracji rządowej albo przez nich nadzorowane, wykonujące określone
w niniejszej ustawie zadania jednostek samorządu terytorialnego.
Jednocześnie w myśl art. 147 ust. 2 tejże ustawy Prezes Rady Ministrów określił w drodze rozporządzenia wykaz instytucji i jednostek organizacyjnych podległych lub podporządkowanych właściwym ministrom i centralnym organom
administracji rządowej albo przez nich nadzorowanych, które na podstawie
niniejszej ustawy są przekazywane określonym jednostkom samorządu
terytorialnego.
Wypełniając dyspozycję ustawową Prezes Rady Ministrów
rozporządzeniem z dnia 25 listopada 1998 roku (Dz. U. nr 147, poz. 965
ze zm.) określił wyżej wymieniony wykaz. W załączniku nr l do tego
rozporządzenia pod pozycją Województwo [...] w części I pkt l
określono, iż Państwowa Instytucja [...] w G.
przekazana jest województwu samorządowemu.
Powyższe oznacza, że z dniem l stycznia 1999 roku Państwowa
Instytucja [...] w całości przekazana została
samorządowi Województwa [...] i z tego względu nie jest możliwe
dokonanie jej podziału, o co wnosił Zarząd Województwa [...].
Zgodnie z art. 26 ust. l ustawy z dnia 13 października 1998 roku –Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przejęcie przez jednostki samorządu terytorialnego instytucji i jednostek organizacyjnych określonych w ustawie o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej (...) oraz niniejszej ustawie następuje z mocy prawa z dniem l stycznia 1999 roku. Natomiast, jeśli jednostka organizacyjna lub instytucja zajmowała obszar więcej niż jednej jednostki samorządu terytorialnego to - zgodnie z ust. 4 art. 26 wyżej wymienionej ustawy - jeżeli do dnia 31 grudnia 1998 roku nie został dokonany podział instytucji lub jednostki organizacyjnej lub nie zostaną zawarte porozumienia, podziału tych instytucji lub jednostek dokonuje, w drodze decyzji Wojewoda.
Z treści przepisu tego jasno wynika, że dotyczy on tylko instytucji
przejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa,
podczas, gdy przejęcie instytucji [...] nastąpiło w drodze przekazania.
Tym samym – zdaniem Ministra - instytucja przekazana określonej jednostce samorządu terytorialnego przez Prezesa Rady Ministrów nie podlega podziałowi w trybie art. 26 wyżej wymienionej ustawy a zatem Państwowa Instytucja [...] mogła być przekazana tylko Województwu [...].
Zajmując powyższe stanowisko organ powołał się przy tym na wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia
2002 roku, sygn. akt I SA 511/01, zgodnie z którym instytucje [...] nie
zostały przejęte ex lege lecz przekazane przez Prezesa Rady Ministrów i nie
podlegają podziałowi na podstawie art. 26. ust. 4 ustawy - Przepisy
wprowadzające ustawy reformujące (..,)".
Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi Zarządu Województwa [...] do Sądu, w której skarżący – jak wspomniano - wniósł o jej uchylenie podnosząc, że wprawdzie likwidacja Państwowej Instytucji [...] w G. czyni aktualnie bezprzedmiotowym spór o dokonanie jej podziału, ale – z uwagi na zapadłe decyzje - w dalszym ciągu samorząd województwa [...] nie może realizować zadań wynikających z art. 16 ust. 3 i art. 18 a ustawy z dnia 16 lipca 1987 r. o kinematografii ( Dz. U. Nr 22, poz. 127 ze zm. ) z braku majątku własnego, który byłby podstawa wykonywania tych zadań.
Z tego względu przyznanie Województwu własności przedmiotowego gruntu przynajmniej częściowo zmniejszyło by straty w jego dochodach bo umożliwiło by pobieranie opłaty z tytułu wieczystego użytkowania terenu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione przez skarżącego w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że nie podważają one legalności zaskarżonej decyzji.
Jak sam skarżący w skardze zauważył, z uwagi na likwidację Państwowej Instytucji [...] w G., aktualnie stał się już bezprzedmiotowy spór dotyczący podziału tej jednostki.
Natomiast istotne w sprawie było to, że mocą w/w rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 listopada 1998 r. została ona przekazana z dniem 1 stycznia 1999 r. samorządowi Województwa [...]. w związku z tym – z mocy przepisu art. 60 cytowanej wyżej ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – województwo to nabyło mienie tej jednostki.
Należy w tym miejscu zauważyć, że nabycie mienia w tym trybie następuje z mocy samego prawa, zatem organom nie została pozostawiona swoboda w kwestii wydawanego na podstawie tego przepisu rozstrzygnięcia. Decyzja wydawana w tym trybie ma charakter deklaratoryjny i stąd zarzuty zawarte w skardze, odwołujące się do argumentacji celowościowej nie mogły być przez organy ani tym bardziej przez Sąd w tej sprawie brane pod uwagę.
Powołanie się przez skarżącego w piśmie z dnia 9 maja 2005 r. na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 337/04, który dotyczył analogicznej sprawy i którym to wyrokiem Sąd uchylił decyzję Ministra Skarbu Państwa utrzymującą w mocy decyzję komunalizacyjną Wojewody, pozostawało bez wpływu na treść zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia.
Wprawdzie istotnie obie sprawy dotyczyły analogicznego stanu faktycznego, ale uszło uwagi skarżącego, że akta sprawy o sygnaturze I SA/Wa 337/04 nie zawierały pełnego materiału dokumentacyjnego potwierdzającego zasadność decyzji komunalizacyjnej. Nadmienić wypada, iż sprawa ta - na tle szeregu innych analogicznych spraw rozpoznawanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie- miała charakter jednostkowy.
W aktach niniejszej sprawy znajduje się wystarczająca dokumentacja świadcząca o zasadności decyzji komunalizacyjnej. W szczególności potwierdza jej prawidłowość decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998 r. o uwłaszczeniu Instytucji [...] w G. i odpis z księgi wieczystej Kw nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w E. a ponadto akt notarialny z dnia [...] czerwca 2000 r. dotyczący przeniesienia prawa zawarty pomiędzy w/w Instytucją a spółką [...] Spółka z o.o. z siedzibą w G.
Dowody te świadczą o tytule prawno - rzeczowym Instytucji [...] do przedmiotowego gruntu ( prawo wieczystego użytkowania ) a zatem potwierdzają przesłankę władania przez nią tym mieniem w rozumieniu przepisu art. 60 ustawy Przepisy wprowadzające (... ). W związku z tym, choć istotnie zaskarżona decyzja odnosi się w swym uzasadnieniu głównie do aspektów związanych z odmową komunalizacji spornego mienia na rzecz skarżącego Województwa, utrzymuje jednocześnie w mocy decyzję komunalizacyjną na rzecz Województwa [...] a rozstrzygnięcie to odpowiada prawu.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło