I SA/Wa 431/15

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej skarżący M. S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący jest bezrobotny, nie przysługują mu świadczenia emerytalne i rentowe, pozostaje bez zasiłku, jak również nie ma własnych oszczędności. Wnioskodawca zamieszkuje samotnie w mieszkaniu o powierzchni [...] m². Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Występując z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawca wskazał, że jest osobą bezrobotną i ubogą, zaznaczył, że nie pobiera renty, emerytury oraz że nie posiada jakichkolwiek oszczędności. Ustalenia oparte na tak formułowanych przyczynach nieposiadania środków do udziału w postępowaniu mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy, jeżeliby mogły one zostać uznane za odzwierciadlające w pełni sytuacji materialną osoby składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie ustalenia takiego jednakże nie można przyjąć, albowiem z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący posiada prawo do pobierania świadczenia rentowego, a z informacji uzyskanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (datowanej na dzień [...] lipca 2014 r.) wynika, iż łączna kwota zgromadzonego od [...] października 1998 r. do [...] lipca 2014 r. świadczenia z tytułu nieodebranej przez wnioskodawcę renty wynosi [...] zł brutto, a kwota przysługującego wnioskodawcy świadczenia z tytułu renty wynosi [...] zł netto miesięcznie. W prowadzonym postępowaniu wskazana okoliczność powinna zostać z urzędu wzięta pod uwagę, nawet jeżeli strona w składanych wnioskach o przyznanie prawa pomocy fakt ten celowo pomija, albowiem stoi ona w sprzeczności z ogólnym twierdzeniem akcentowanym we wniosku, zgodnie z którym skarżący jest osobą, która nie posiada środków do życia i nie może zabezpieczyć kwoty niezbędnej do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Należy zauważyć, że aktualność powyższego ustalenia nie budzi zastrzeżeń, mając na uwadze, że stanowiły one podstawę faktyczną stanowiska odnoszącego się do sytuacji materialnej skarżącego przyjętego w sprawach zakończonych postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2015 r. sygn. I OZ 838/15 i z dnia 13 maja 2015 r. sygn. I OZ 445/15, I OZ 446/15 oraz I OZ 452/15, w których skarżący nie podważył faktu, iż przyznanego mu świadczenia z przyczyn od siebie zależnych nie zamierza pobierać. Uwzględnienie powyższego prowadzi do wniosku, że wskazana przez wnioskodawcę w oświadczeniu informacja o nieposiadaniu środków na utrzymanie nie znajduje uzasadnienia. Przyczyny, z powodu których skarżący odstąpił od pobierania przyznanego mu świadczenia – wyjaśnione w oparciu o zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 18 września 2014 r. sygn. I OZ 760/14 - mają charakter względnie stały, stąd wzięcie pod uwagę w niniejszym postępowaniu ustalonego faktu niepobierania przez wnioskodawcę z własnej woli przyznanego mu świadczenia, bez ponownego zwracania się do strony o wypowiedzenie się odnośnie do tejże okoliczności, uznane zostało za zgodne z wymogiem podjęcia rozstrzygnięcia dotyczącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o niebudzące wątpliwości ustalenia. Należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z 20 stycznia 2015 r. sygn. I OZ 12/15 przyjął, że dobrowolne niepobieranie przez skarżącego, tak jak i przez każdy inny podmiot, świadczenia rentowego jest świadomym wyborem, który bezpośrednio rzutuje jednak na sytuację finansową osoby zwracającej się o przyznanie prawa pomocy. Uniemożliwia bowiem przyjęcie, że strona zwracająca się o przyznanie prawa pomocy znajduje się w sytuacji ekonomicznej, która jest równoważna warunkom przyznania tego prawa wskazanym w art. 246 § 1 p.p.s.a. Pomimo, że skarżący wystąpił w niniejszej sprawie, wypełniając doręczony formularz PPF, tak o zwolnienie od kosztów sądowych, jak i o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zgłoszone żądanie mogło zostać rozpoznać pod kątem spełnienia przez wnioskodawcę warunków przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie odnoszącym się do ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jest to spowodowane tym, że skarżący zakresem zaskarżenia w postępowaniu sądowym objął rozstrzygnięcie wydane w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, co zgodnie z dyspozycją art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., zwalnia skarżącego z mocy prawa z obowiązku uiszczania w niniejszym postępowaniu kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.