I SA/Wa 438/06
WyrokWSA w Warszawie2006-04-18
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Mirosław Gdesz, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy krótkotrwałe wyjazdy zagraniczne w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, przy jednoczesnym zachowaniu ośrodka interesów życiowych i majątkowych w Polsce, wykluczają możliwość przyznania zaliczki alimentacyjnej na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że krótkotrwałe wyjazdy zagraniczne w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych nie wykluczają spełnienia warunku zamieszkiwania i przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej jednego roku przed złożeniem wniosku o świadczenie. Kluczowe jest istnienie ośrodka interesów życiowych i majątkowych w Polsce, a nie fizyczna obecność przez cały czas. W związku z tym, skarżąca spełniła warunki do otrzymania zaliczki alimentacyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania K. P. zaliczki alimentacyjnej. Organ uznał, że skarżąca nie spełnia warunku zamieszkiwania i przebywania na terytorium Polski, ponieważ przebywała za granicą w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Skarżąca argumentowała, że jej stałym miejscem zamieszkania jest Polska, a wyjazdy były krótkotrwałe i miały na celu poprawę jej sytuacji zawodowej. Sąd uchylił decyzję organu.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Rafał Puścian po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję nr [...] Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2005r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania K. P. zaliczki alimentacyjnej w okresie zasiłkowym od dnia 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r.
W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 732) – w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, a także przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego.
Z treści art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255) wynika, iż świadczenia przysługują osobom, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2 tej ustawy, jeżeli zamieszkują i przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez co najmniej jeden rok przed złożeniem wniosku oraz przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia.
Organ wyjaśnił, że z materiału dowodowego wynika, iż skarżąca przebywa w [...], a nie na terenie Polski i nie jest określony termin jej powrotu do kraju. Wszystkie sprawy związane z przyznaniem zaliczki alimentacyjnej dla K. P. załatwiała z pełnomocnictwa skarżącej jej pełnoletnia córka – P. P. Okoliczność, że skarżąca przebywa w [...] i że nie jest możliwy do określenia termin jej powrotu do Polski potwierdziła jej córka P. w oświadczeniu z dnia [...] września 2005 r.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. P. wnosząc o jej uchylenie i przyznanie prawa do zaliczki alimentacyjnej.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że jej stałym miejscem zamieszkania i przebywania jest Polska, gdzie mieszka wraz z rodzicami i córkami. Ponieważ była osobą bezrobotną i od 5 lat nie pracowała w zawodzie [...], nie chcąc biernie czekać, wyjechała trzykrotnie do [...], każdorazowo na okres około jednego miesiąca, na szkolenia fryzjerskie w celu podniesienia swoich kwalifikacji zawodowych, co ułatwić miało późniejsze znalezienie pracy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację podaną w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
skarga jest uzasadniona. Przepis art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 86 poz.732) stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz.U.03.228.2255).
W dniu wydania kontrolowanych przez Sąd decyzji art. 1 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowił, że świadczenia rodzinne przysługują osobom, o których mowa w ust. 2 (pkt.1 obywatele polscy) jeżeli zamieszkują i przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 1 roku przed złożeniem wniosku oraz przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne.
Przy czym ustawa ta nie zawiera definicji "zamieszkania" ani definicji " przebywania". W tym zakresie należy odnieść się do przepisów działu drugiego kodeksu cywilnego. Definicja tych dwóch pojęć zawarta została w art. 25 kc., wg którego "miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu". Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy przebywanie w sensie fizycznym i zamiar stałego pobytu. Krótkotrwały wyjazd obywatela polskiego poza granice państwa nie świadczy o braku zamiaru stałego zamieszkania i przebywania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że "o stałości pobytu osoby fizycznej na danym terytorium decyduje przede wszystkim takie przebywanie tej osoby, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.
( wyrok SN 25. 11.1975 III CRN53/75 OSNC 1976/10/218).
Poza sporem pozostaje fakt, ze K. P. przebywała z przerwami przez okres trzech miesięcy na terenie [...], gdzie podnosiła swoje kwalifikacje z zakresu fryzjerstwa. Jednak okoliczność ta w żaden sposób nie stanowi o tym, że skarżąca nie traktuje W. jako miejsca, które ma cechy ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Wręcz przeciwnie w W. mieszkają jej dwie córki ( jedna małoletnia) i rodzice tu ma swoje miejsce stałego zamieszkania.
Reasumując stwierdzić należy, że K. P. zamieszkiwała i przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 1 roku przed złożeniem wniosku a zatem spełnia w tym zakresie warunki do otrzymania świadczenia rodzinnego.
Odmienna interpretacja powyższego przepisu prowadziłaby do sytuacji gdzie wyjazd wypoczynkowy czy też odwiedziny rodziny mieszkającej poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej skutkowały by pozbawieniem świadczeń, o których mowa w cytowanych powyżej ustawach.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 145 pkt.1 lit. a i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło