I SA/Wa 440/15

WyrokWSA w Warszawie2015-04-28

Skład orzekający: Dorota Apostolidis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego z powodu niespełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest zasadna, jeśli wnioskodawca nie podejmuje zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a przepisy uległy zmianie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy błędnie zastosowały przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zmiana brzmienia art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadzona ustawą z dnia 4 kwietnia 2014 r., dopuszcza przyznanie zasiłku również w sytuacji, gdy osoba nie podejmuje zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Wnioskodawca wykazał spełnienie tej przesłanki.
Stan faktyczny
Skarżący S. A. złożył wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego na swoją matkę. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że z powodu opieki nad matką nie może podjąć pracy zarobkowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] listopada 2014 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi S. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...]; 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w S. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 20 listopada 2014 r. S. A. wystąpił o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką A. A. Decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy w S. odmówił przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na A. A. W uzasadnieniu organ wskazał, że do wniosku dołączono wszystkie wymagane dokumenty określone rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r., poz. 3). Ponadto dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł kwotę [...] zł, co stanowi kwotę poniżej kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednakże wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających fakt rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a tym samym nie spełnił przesłanki z art. "17a pkt 2" ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w S. z dnia [...] listopada 2014 r. wniósł S. A. Wskazał, że jego matka potrzebuje całodobowej opieki z uwagi na stan zdrowia. Wskazał, że z tego powodu nie mógł podjąć pracy zarobkowej. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w S. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Kolegium wskazało, że pomimo spełnienia większości przesłanek uzasadniających przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego na A. A., to wnioskodawca nie spełnia przesłanki z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.). Przepis ten stanowi, że osoba ubiegająca się o specjalny zasiłek opiekuńczy musi wykazać, że zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jednocześnie przepis ten nie obejmuje sytuacji nie podejmowania zatrudnienia przez osobę uprawnioną do otrzymania tego świadczenia. Ponieważ wnioskodawca nie przedstawił dokumentów wskazujących na rezygnację przez niego z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej należało mu odmówić przyznania tego świadczenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. A. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. Pismem z dnia 22 kwietnia 2015 r. S. A., wobec doręczenia mu odpowiedzi na skargę, wniósł o jej rozpoznanie w postępowaniu uproszonym jednocześnie ją podtrzymując. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod tym kątem, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn innych niż w niej wskazane. Uszło bowiem uwadze organów, że z dniem 15 maja 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014, poz. 567). Zgodnie z art. 17 tej ustawy doszło do zmiany treści art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114) w ten sposób, że ust. 1 otrzymał brzmienie: "1. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 1439) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli: 1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub 2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.". Tym samym literalne brzmienie przepisu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (obecnie opublikowany w Dz. U. z 2015 r., przewiduje w stanie prawnym obowiązującym od dnia 16 maja 2014 r. możliwość przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego dla osoby, która ze względu na konieczność sprawowania opieki nad osobą o orzeczonym znacznym stopniu niepełnosprawności nie podejmuje zatrudnienia lub pracy zarobkowej. Przepis ten w ww. kształcie obowiązywał zarówno w dacie złożenia wniosku w niniejszej sprawie, jak i w datach wydawania decyzji przez organy. Jednocześnie zarówno z treści wniosku, w tym oświadczenia dołączonego do wniosku, jak i późniejszych pism skarżącego wynika, że nie podejmuje on zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej właśnie z przyczyn określonych w tym przepisie. Jednocześnie nie jest kwestionowanym w sprawie, że spełnione zostały przez skarżącego pozostałe przesłanki, w tym dotyczące nieprzekroczenia kryterium dochodowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zastosują się do nowo obowiązującego brzmienia przepisu art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło