I SA/Wa 442/11

WyrokWSA w Warszawie2011-07-15

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, Iwona Kosińska, Bogdan Wolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zgody na wykup lokalu, opierając się na ustaleniu, że najemca nie zamieszkuje w lokalu, mimo że uchwała rady miasta zezwalająca na sprzedaż lokali nie zawierała takiego warunku, a umowa najmu nie została skutecznie wypowiedziana?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały o odmowie sprzedaży lokalu, uznając, że organ administracji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 79 § 1 k.p.a. Ustalenie dotyczące rzekomego niezamieszkiwania najemcy w lokalu było nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ obowiązująca uchwała rady miasta zezwalała na sprzedaż lokali najemcom bez takiego warunku, a umowa najmu nie została skutecznie wypowiedziana. Organ powinien był oprzeć się na uchwale z 1997 r. zezwalającej na sprzedaż lokali.
Stan faktyczny
Skarżąca M. R. wniosła skargę na uchwałę Zarządu odmawiającą zgody na wykup lokalu mieszkalnego. Organ odmówił zgody, powołując się na ustalenie, że skarżąca nie zamieszkuje w lokalu i udostępniła go osobom nieuprawnionym. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego, w tym brak zawiadomienia o czynnościach i brak protokołów. Wskazała, że obowiązująca uchwała rady miasta zezwalała na sprzedaż lokali.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M. R. na uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprzedaży lokalu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. M. R. wniosła skargę na uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] o odmowie zgody na wykup lokalu nr [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż M. R. wstąpiła w stosunek najmu lokalu w trybie art. 691 § 1 k.c., co potwierdziła umowa najmu zawarta w dniu [...] czerwca 2002 r. W dniu [...] lipca 2004 r. Zakład Administrowania nieruchomościami wypowiedział M. R. umowę najmu w związku z podnajmowaniem lokalu. Sąd Rejonowy W. wyrokiem z dnia [...] maja 2005 r. (sygn. akt [...]) orzekł, iż wypowiedzenie umowy najmu jest bezskuteczne. W dniu [...] lipca 2005 r. Zakład Gospodarowania Nieruchomościami ponownie wypowiedział umowę najmu. Sąd Rejonowy W. wyrokiem z dnia [...] czerwca 2009 r. (sygn. akt [...]) orzekł, iż umowa najmu nadal obowiązuje. W dniu 8 lipca 2010 r. M. R. wystąpiła o wykup przedmiotowego lokalu. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż M. R. nie zamieszkuje w lokalu, faktycznie lokal został udostępniony przez zainteresowaną osobom nieuprawnionym, bez wymaganej zgody właściciela lokalu. Fakt ten potwierdzają zeznania mieszkańców budynku, w którym została przeprowadzona wizja. M. R. zaskarżając uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] września 2010 r. zarzuciła naruszenie: 1) art. 7 i 8 k.p.a. przez ich niezastosowanie; 2) art. 77 § 1 k.p.a. przez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący; 3) art. 79 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony lub jej pełnomocnika o przeprowadzanych czynnościach dowodowych 4) art. 67 § 2 pkt 2 i 3 k.p.a. przez zaniechanie sporządzenia protokołów z czynności. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i orzeczenie, iż skarżącej przysługuje uprawnienie do wykupu lokalu na warunkach zgodnych z treścią uchwały Zarządu [...] W. z dnia [...] maja 1997 r. nr [...]. Nadto skarżąca wniosła o uchylenie w całości uchwały Zarządu [...] W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...], którą to uchwałą postanowiono wykreślić lokal nr [...] przy ul. [...] w W. z wykazu lokali przeznaczonych do sprzedaży, albowiem pozostaje ona w ścisłym związku z uchwałą zaskarżoną. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż uchwałą z dnia [...] września 2010 r. Zarząd [...] W. odmówił wyrażenia zgody na wykup przedmiotowego lokalu. Zgodnie z uchwałą Rady Miasta W., Miasto powinno sprzedawać lokale w tych budynkach, w których posiada mniejszościowy udział w prawie własności nieruchomości. Uchwała z dnia [...] maja 1997 r. nr [...] zawiera wykaz lokali przeznaczonych do sprzedaży, wśród których znajduje się lokal skarżącej. Odmowa sprzedaży lokalu została dokonana w czasie, gdy obowiązywała uchwała z dnia [...] maja 1997 r. nr [...]. Pismem z dnia 21 października 2010 r. skarżąca wezwała Zarząd [...] W. do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na wezwanie Zarząd [...] W. podjął uchwałę z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], w której ww. wezwanie oddalił. Uchwałę doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 7 stycznia 2011 r. M. R. nadto zarzuciła, iż ustalenie poczynione przez Zarząd [...] W., iż skarżąca nie zamieszkuje w lokalu stoi w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi dwukrotnie przez Sąd Rejonowy W., co uzasadnia twierdzenie, iż Zarząd [...] mógł naruszyć przepis art. 77 § 1 k.p.a. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone bez zawiadomienia skarżącej lub jej pełnomocnika o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków i oględzin, co narusza przepis art. 79 § 1 k.p.a. Nadto ww. czynności, wbrew nakazowi zawartemu w przepisie art. 67 § 2 pkt 2 i 3 k.p.a., nie były protokołowane. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o odrzucenie skargi lub jej oddalenie. Uzasadniając powyższe stanowisko organ wskazał, iż w sprawie działa po stronie skarżącej pełnomocnik bez należytego umocowania. Przedstawiony przez pełnomocnika do akt administracyjnych sprawy odpis notarialnego pełnomocnictwa upoważnia jedynie do "wyjaśnienia stanu prawnego lokalu przy ul. [...]. w W.", a więc do dokonywania czynności typu badania i konfrontacji dokumentów, ewentualnie do żądania wyjaśnień i interpretacji ich treści, a nie do czynnego reprezentowania mocodawczyni w postępowaniu administracyjnymi mającym na celu zmianę stanu prawnego przez wykup lokalu mieszkalnego. Nadto przedstawiony organowi samorządowemu odpis pełnomocnictwa nie zawiera przy poświadczeniu "za zgodność", wbrew wymogom formalnym zawartym w k.p.c. i k.p.a., daty poświadczenia. Organ podniósł także, iż skarga winna ulec oddaleniu na postawie art. 58 § 1 w związku z art. 52 § 3 P.p.s.a. Pełnomocnik skarżącej otrzymał zawiadomienie o podjęciu uchwały w dniu [...] września 2010 r. Wezwanie do usunięcia naruszenie prawa pełnomocnik złożył pismem z dnia 21 października 2010 r., a więc daleko po terminie. Nadto organ odwołał się do utrwalonego orzecznictwa dotyczącego art. 34 ust. 1 pkt 23 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie Sąd wyjaśnia, z uwagi na stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę wskazujące na konieczność odrzucenia skargi, iż wniesienie skargi do sądu administracyjnego inicjuje kolejne postępowanie, odrębne od postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym aktem. Wobec tego odrzucenie skargi wniesionej do sądu administracyjnego wymaga dołączenia do tego pisma odpowiedniego pełnomocnictwa, o ile czynność ta dokonana jest przez ustanowionego pełnomocnika, co wynika z art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2009 r., II FSK 413/09, niepubl.). Dopiero ewentualne nieusunięcie braków formalnych skargi w tym zakresie prowadzi do odrzucenia skargi. Wydanie takiego rozstrzygnięcia nie będzie zatem wynikało z ewentualnego naruszenia przepisów w toku postępowania administracyjnego, ale uchybienia przepisom regulującym postępowanie sądowe. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy Sąd wyjaśnia, iż pełnomocnik skarżącej złożył do akt sprawy sądowej pełnomocnictwo zawierające umocowanie do reprezentowania skarżącej "w sprawie zawisłej przed WSA w Warszawie sygn. akt I Sa/Wa 442/11". Oznacza to, iż nie zaistniały podstawy do odrzucenia skargi z uwagi za ewentualny brak formalny skargi. Nie zaistniały także podstawy do oddalenia skargi, o co wnosił organ, z uwagi na wystosowanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa po upływie ustawowego terminu. Niezależnie od tego, iż uchybienie w zakresie opisanym w odpowiedzi na skargę mogłoby co najwyższej prowadzić do odrzucenia skargi, a nie jej oddalenia, to wyjaśnić należy, iż odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 7 stycznia 2011 r., a skarga została wniesiona do organu w dniu 4 lutego 2011 r. Oznacza to, iż skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu (art. 52 § 4 w zw. z art. 53 § 2 P.p.s.a) Odnosząc się do zarzutów skarżącej co do uchybienia przepisom postępowania administracyjnego, Sąd stwierdza, iż w toku postępowania naruszono niewątpliwie reguły dotyczące przeprowadzenia dowodu wynikające z art. 79 § 1 P.p.s.a. Nadto w ramach dokonanej "wizji", organ przeprowadził w istocie dowód z zeznań świadków w celu ustalenia czy skarżąca zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Dowód ten został przeprowadzony nie tylko z naruszeniem art. 79 §1 P.p.s.a., ale przede wszystkim zmierzał do ustalenia okoliczności, która nie była istotna dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Organ, odnosząc się do wniosku skarżącej nie powinien bowiem czynić ustaleń co do faktu zamieszkiwania najemcy w przedmiotowym lokalu, skoro uchwała z dnia [...] maja 1997 r., obowiązująca w dniu wydania zaskarżonej uchwały, w sposób jednoznaczny wskazywała na sprzedaż lokali mieszkalnych na rzecz najemców albo wskazanych przez nich osób bliskich stale z nimi zamieszkujących. Stąd jedynie w wypadku wystąpienia o sprzedaż lokalu na rzecz osoby bliskiej najemcy, co nie miało w tej sprawie miejsca, wymagane i istotne byłoby ustalenie czy osoba ta zamieszkuje w lokalu. Taki warunek nie dotyczył skarżącej, która, co jest bezsporne, była najemcą przedmiotowego lokalu. Podsumowując, w toku postępowania administracyjnego naruszono przepisy postępowania (art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynika sprawy, gdyż właściwe było odniesienie się do wniosku skarżącej w oparciu o uchwałę z dnia [...] maja 1997 r. nr [...], a w konsekwencji uwzględnienie faktu związania stron umową najmu przedmiotowego lokalu. Umowa najmu nie została niewątpliwie skutecznie wypowiedziana (rozwiązana) do dnia wydania zaskarżonego aktu. Okoliczność ustalona w ramach postępowania dowodowego, w dodatku z naruszeniem przepisów postępowania, nie miała zatem jakiegokolwiek wpływu na ocenę zasadności wniosku skarżącej. Przedstawione powyżej stanowisko organ uwzględni przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy. W tym stanie sprawy zasadne stało się uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. Brak było jednak ustawowych podstaw do uwzględnienia wniosków skarżącej o "uchylenie" uchwały Zarządu [...] W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...], którą to uchwałą postanowiono wykreślić lokal nr [...] przy ul. [...] w W. z wykazu lokali przeznaczonych do sprzedaży oraz orzeczenie, iż skarżącej przysługuje uprawnienie do wykupu lokalu na warunkach zgodnych z treścią uchwały Zarządu [...] W. z dnia [...] maja 1997 r. nr [...]. Uchwała z dnia [...] października 2010 r. nie pozostaje w granicach sprawy w rozumieniu art. 135 P.p.s.a. Akt ten podlega odrębnemu zaskarżeniu przy spełnieniu warunków wynikających z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast wydanie aktu potwierdzającego uprawnienie do wykupu lokalu pozostaje w zakresie kompetencji właściwego organu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło