I SA/Wa 442/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. I SAB/Wa 145/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz W. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W.G. pismem z [...] lutego 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 145/16, którym to wyrokiem zobowiązano Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] lipca 1985 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie w wyroku tym Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także przyznał skarżącemu od Prezydenta sumę pieniężną w wysokości 2000 złotych. Akta wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi 31 sierpnia 2016 r. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z [...] lutego 2019 r. skarżący ponownie wezwał Prezydenta do wykonania powyższego wyroku, a następnie wniósł wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej wymierzenia Prezydentowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2018 r., tj. w wysokości 42 720 złotych, przyznania skarżącemu od Prezydenta sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2018 r., tj. 21 360 złotych oraz zasądzenia od Prezydenta na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości, podnosząc, że w toku postępowania wykonano szereg czynności mających na celu ustalenie, czy w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), tj. zwrócono się do Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" o przesłanie dokumentów dot. objęcia nieruchomości, wystąpiono z pismem do Archiwum Państwowego [...] o dokumenty archiwalne. Kolejno pismem z [...] czerwca 2018 r. zwrócono się do pełnomocnika stron o uzupełnienie wniosku o oryginał dokumentu poświadczającego następstwo prawne po dawnej właścicielce. Równocześnie organ wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw spowodowane są m.in. bardzo dużą ilością wpływającej do tutejszego Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Jednocześnie podniósł, że o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg, tym bardziej, iż wniosek skarżącego jest relatywnie nowy w stosunku do innych wniosków o odszkodowanie oczekujących na rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Poza sporem jest to, że prawomocnym wyrokiem z 22 czerwca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 145/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 1985 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] nr hip. [...] - w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie w wyroku tym Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Faktem jest również to, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął 30 listopada 2016 r., skoro – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 145/16 zwrotnego potwierdzenia odbioru - Prezydent [...] otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy 31 sierpnia 2016 r. Poza sporem jest, że w zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, a zatem nie wykonał powołanego wyżej wyroku Sądu. Skarga o wymierzenie organowi grzywny jest zatem zasadna. Uznaniu Sądu pozostawiono natomiast ustalenie wysokości grzywny, ponieważ zgodnie z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) –dalej "ppsa" grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w zw. z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Na wstępie Sąd zwraca uwagę, że w sprawie ze skargi na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uwzględniającego skargę na bezczynność, kontrolowany jest stan niedziałania organu w przestrzeni czasowej, liczonej od momentu przekroczenia terminu zakreślonego przez Sąd do chwili wyrokowania w sprawie ze skargi na niewykonanie wyroku. Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 3000 złotych. Przy wymiarze wysokości grzywny Sąd wziął po uwagę to, że 1) postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem z [...] lipca 1985 r. (34 lata temu), 2) wyrok Sądu z 22 czerwca 2016 r. zalega w aktach sprawy już od ponad 2 lat i 6 miesięcy do dnia orzekania w niniejszej sprawie, 3) Sąd w sprawie ze skargi na bezczynność orzekł, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa, 4) po wyroku Sądu z 22 czerwca 2016 r. aktywność organu ograniczyła się do wezwania Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" o przesłanie dokumentów dot. objęcia nieruchomości, skierowania pisma do Archiwum Państwowego [...] o nadesłanie dokumentów archiwalnych, a także wystosowania pisma do pełnomocnika stron o uzupełnienie wniosku o oryginał dokumentu poświadczającego następstwo prawne po dawnej właścicielce. Wobec przedstawionego wyżej stanu rzeczy Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku Sądu z 22 czerwca r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Sąd oddalił skargę w zakresie przyznania od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego - na podstawie art. 154 § 7 ppsa - sumy pieniężnej, uznając to żądanie za nieuzasadnione. Wskazać należy, że przepis art. 149 § 2 ppsa nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 ppsa oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania grzywny bądź sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić też trzeba, że o ile wymierzenie grzywny organowi ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma, jak już wskazano powyżej, charakter głównie kompensacyjny. Ma ono niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinni nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Oceny tej nie zmienia również przewidziana w art. 149 § 2 ppsa możliwość przyznania przez sąd sumy pieniężnej z urzędu. Sąd rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłość powinien podjąć czynności wyjaśniające, odnoszące się do ewentualnego przyznania sumy pieniężnej, jeśli istnienie takich okoliczności wynika z uzasadnienia skargi lub wniosku wyartykułowanego przed rozpoznaniem skargi, a przyznanie tej sumy jest uzasadnione względami materialnoprawnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2017 roku, sygn. akt I OSK 2934/16). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że z treści skargi nie wynika, aby skarżący doznał w związku z bezczynnością organu krzywdy, którą należałoby zrekompensować. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 oraz na podstawie art. 154 § 7 w związku z art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).