I SA/Wa 447/15
WyrokWSA w Warszawie2015-05-26
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Jolanta Dargas, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, której dochód przekracza kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej, może zostać przyznany zasiłek celowy na remont i ocieplenie mieszkania, nawet w szczególnie uzasadnionym przypadku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet w szczególnie uzasadnionych przypadkach, przyznanie zasiłku celowego osobie, której dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, jest fakultatywne i zależy od uznania administracyjnego organu. W sytuacji, gdy skarżący posiadał dochód przekraczający kryterium, a jego sytuacja życiowa i materialna nie była wynikiem nadzwyczajnych zdarzeń losowych, organy prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego na remont mieszkania, zwłaszcza że skarżący był już objęty inną formą pomocy.Stan faktyczny
Skarżący, M.I., złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na remont i ocieplenie mieszkania, wskazując na trudną sytuację zdrowotną i materialną. Organy pomocy społecznej odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że dochód skarżącego przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a jego sytuacja nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując sposób wyliczenia dochodu i pominięcie prawa wspólnotowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Anna Wesołowska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi M.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] odmawiającą przyznania M.I. zasiłku celowego na remont i ocieplenie mieszkania na zimę w wysokości [...] zł.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Pismem z dnia 17 listopada 2014 r. M.I. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o udzielenie pomocy finansowej na remont i ocieplenie mieszkania na zimę w wysokości [...] zł wskazując na swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną.
W dniu 2 grudnia 2014 r. pracownik socjalny przeprowadził z wnioskodawcą aktualizację wywiadu środowiskowego, w wyniku którego ustalono, że M.I. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe; zamieszkuje w domu drewnianym, bez urządzeń sanitarnych, użytkuje jedno pomieszczenie ogrzewane piecykiem gazowym użyczonym przez GOPS w P. i wyposażonym w skromny sprzęt gospodarstwa domowego; jest on osobą w wieku 75 lat; na podstawie orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z dnia [...] stycznia 2013 r. ma stwierdzoną trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji od [...] listopada 2012 r.; legitymuje się też orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] lutego 2012 r., na podstawie którego został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do [...] lutego 2015 r. Ustalono ponadto, że M.I. pobiera emeryturę składkową z KRUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie [...] zł, posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha przeliczeniowego, z którego dochód ryczałtowy wynosi [...] zł, otrzymuje ponadto zasądzone od córek alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie. Łączny dochód wnioskodawcy w miesiącu październiku 2014 r. wyniósł więc [...] zł. Podczas przeprowadzania wywiadu wnioskodawca doprecyzował, że oczekuje pomocy w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł na remont mieszkania.
Wójt Gminy P., decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. odmówił M.I. przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podniósł, że łączny miesięczny dochód wnioskodawcy, stanowiący kwotę [...] zł, znacznie przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. kwotę 542,00 zł i nie kwalifikuje do świadczeń z pomocy społecznej. Pomimo niespełnienia kryterium dochodowego, uwzględniając okres zimowy, organ uznał sytuację wnioskodawcy za szczególnie uzasadniony przypadek i na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] udzielił mu pomocy rzeczowej w postaci specjalnego zasiłku celowego w okresie od [...] października 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. w formie rzeczowej, tj. artykułów żywnościowych pobieranych w sklepie na kwotę [...] zł miesięcznie oraz uzupełnienia dwóch butli gazem na kwotę po [...] zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] udzielono mu ponadto pomocy w kwocie [...] zł na dofinansowanie zakupu leków. Wnioskodawcy użyczono też piecyka gazowego wraz z uzupełnioną gazem butlą do ogrzania mieszkania na okres od [...] października 2014 r. do [...] kwietnia 2015 r. Do końca 2014 r. ma on zatem zabezpieczone podstawowe potrzeby bytowe. Organ wskazał ponadto, że podczas przeprowadzania wywiadu pracownik socjalny zaproponował M.I. pobyt w noclegowni w okresie srogich mrozów, co spotkało się z odmową z jego strony. Organ ocenił, że wnioskodawca jest osobą sprawną fizycznie, bardzo często podróżuje do różnych miast rowerem oraz środkami komunikacji publicznej. Sąd Rejonowy w S. III Wydział Rodzinny i Nieletnich w postanowieniu z dnia [...] maja 2014 r., sygn. akt [...] podzielił opinię biegłego lekarza psychiatry uznając, że w zakresie bieżącego zaspokajania swoich potrzeb wnioskodawca jest samowystarczalny. Organ pierwszej instancji, powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stwierdził, że M.I. ma możliwości poprawienia swojej sytuacji materialnej poprzez spełnienie wymogów do otrzymania emerytury z KRUS w pełnej wysokości oraz mieszkaniowej poprzez wykonanie podwójnych okien w użytkowanym pomieszczeniu i wykorzystując drewno z własnego lasu do jego ogrzewania. Organ wyjaśnił, że wnioskodawca jest klientem roszczeniowym, wymagającym, a obecna sytuacja nie zalicza się do szczególnie uzasadnionego przypadku, gdyż nie jest on osobą niezaradną życiowo, nie jest obłożnie chory, jak na swój wiek (75 lat) jest osobą sprawną fizycznie, posiada stałe miesięczne dochody. Zdaniem organu nieuzasadnione jest zatem udzielanie kolejnej pomocy na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy. Wskazując na regulację zawartą w art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej organ wskazał ponadto, że GOPS w P. dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi i musi mieć na względzie nie tylko potrzeby wnioskodawcy, ale także potrzeby innych osób oraz rodzin potrzebujących wsparcia, które spełniają ustawowe kryteria dochodowe.
W odwołaniu od powyższej M.I. opisał swoją trudną sytuację życiową i materialną oraz zakwestionował przedstawiony przez organ stan sprawy, stan jego zdrowia oraz sposób wyliczenia dochodu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy przytoczył zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej określone w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182), w tym w art. 2 ust. 1, art. 3, art. 39 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 8 ust. 3, 4, 9 i 10 oraz stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne odnoszące się m.in. do kwestii ustalania dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego i zaznaczył, że w jego ocenie organ pierwszej instancji w sposób właściwy dokonał obliczenia miesięcznego dochodu M.I. Znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenia Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2014 r. oraz Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2014 r. potwierdzają fakt posiadania przez wnioskodawcę gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Miesięczny dochód odwołującego ustalony przez Wójta Gminy P. na kwotę [...] zł przekracza ustawowe kryterium dochodowe i tym samym nie powstało po jego stronie prawo do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej na zasadach ogólnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zaznaczyło, że w art. 41 ustawy o pomocy społecznej ustawodawca przewidział możliwość przyznania pomocy osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających ustalone kryterium dochodowe. Przepis ten określa, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Zgodnie z powołanym przepisem specjalny zasiłek celowy może być przyznany. Określenie "może" oznacza, że ustawodawca pozostawił pewną uznaniowość w tym zakresie organom pomocy społecznej. Organ odwoławczy przytoczył m.in. stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1142/12, gdzie Sąd stwierdził, że przepis art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w sposób nie mogący budzić wątpliwości przesądza o zupełnie wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego. Może on być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach, w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Nie można z tej formy pomocy społecznej wyprowadzać wniosku, iż przyznanie takiego zasiłku jest obowiązkiem organu - tak jak czyni się to w odniesieniu do osób spełniających kryterium dochodowe. Pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" stanowi zaś sytuację życiową wynikającą z faktu zaistnienia nadzwyczajnych, wyjątkowo negatywnych, niecodziennych, wpływających na sytuację życiową zdarzeń, którym strona nie była w stanie zapobiec dochowując należytej staranności.
Na podstawie ustaleń organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło, że aktualna sytuacja odwołującego nie jest skutkiem nadzwyczajnych zdarzeń losowych (np. pożar, nagła choroba itp.). Nie doszło też do zaistnienia zdarzenia, w związku z którym w ostatnim okresie sytuacja zdrowotna, bytowa odwołującego by się pogorszyła. Ustalony stan trwa już od dłuższego czasu. Niewątpliwie sytuacja zdrowotna i życiowa odwołującego jest trudna, ciążące na nim wierzytelności nie mogą jednak, w świetle przepisu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, stanowić podstawy do pomniejszenia posiadanego dochodu. Organ odwoławczy zaznaczył, że z urzędu znany jest mu fakt, iż wierzytelności te powstały w latach ubiegłych i były wynikiem nieracjonalnych posunięć odwołującego poprzez zaciąganie pożyczek w instytucjach finansowych i u osób fizycznych. Pomimo, że posiadane gospodarstwo rolne jest obciążone zajęciem komorniczym na rzecz niespłaconych wierzytelności, to okoliczność ta nie może stanowić podstawy do pomijania dochodu z tego gospodarstwa (art. 8 ust. 9 ustawy) przy obliczaniu dochodu odwołującego na potrzeby ustawy o pomocy społecznej.
SKO w S. wskazało ponadto, że odrębnymi decyzjami z dnia [...] października 2014 r., szczegółowo opisanymi wyżej, przyznano M.I. specjalne zasiłki celowe z przeznaczeniem na artykuły żywnościowe, uzupełnienie butli z gazem oraz na dofinansowanie leków. Wnioskodawca objęty został ponadto pomocą w postaci uzupełniania gazem butli służącej dogrzaniu mieszkania do [...] kwietnia 2015 r. Zatem pomimo znacznego przekroczenia kryterium dochodowego organ pierwszej instancji nie pozostawiał i nie pozostawia M.I. bez wsparcia, chociaż w części pokrywającego jego podstawowe potrzeby bytowe. Zdaniem organu odwoławczego właściwie oceniono też, że wnioskodawca nie wykorzystuje w pełni własnych uprawnień i możliwości do przezwyciężenia swojej trudnej sytuacji. Dla uzyskania wyższej emerytury przeszkodę stanowi tylko i wyłącznie posiadanie przez niego gospodarstwa rolnego. Sprzedaż tego gospodarstwa pozwoliłaby na częściowe chociażby zmniejszenie powstałego zadłużenia i uzyskanie emerytury rolniczej w pełnej wysokości. Ma on również możliwość pozyskania materiału na remont, ocieplenie i ogrzanie lokalu mieszkalnego przy wykorzystaniu materiału drzewnego z lasu stanowiącego jego własność. Tym bardziej, że pogorszenie się stanu technicznego lokalu mieszkalnego nie nastąpiło w ostatnim okresie, a jest efektem nieinwestowania w nie od wielu lat.
Zdaniem SKO organ pierwszej instancji odmawiając udzielenia pomocy na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Tym bardziej, że środki którymi dysponuje Ośrodek powinny być kierowane w pierwszej kolejności do osób i rodzin spełniających kryterium dochodowe, przy uwzględnieniu regulacji art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.I. kwestionując jej prawidłowość i pominięcie przez organ prawa wspólnotowego. W piśmie z dnia 26 maja 2015 r. skarżący wskazał swoją trudną sytuację zdrowotną i życiową oraz zaznaczył, że organ nieprawidłowo zaliczył do dochodu dochód, którego w istocie on nie ma, bowiem nie użytkuje posiadanego gospodarstwa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Na wstępie podkreślić należy, że rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Stosownie do treści art. 39 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
W myśl natomiast art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej".
Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący jest osobą w podeszłym wieku (75 lat), ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc finansową (w październiku 2014 r.) dochód skarżącego, wyliczony zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej, wyniósł zaś [...] zł. Nie ulega zatem wątpliwości, że wskazany dochód przekracza wysokość kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej, tj. 542 zł. Organy administracji publicznej rozpoznające niniejszą sprawę prawidłowo zatem uznały, że w związku z przekroczeniem przez skarżącego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, brak jest podstaw do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego w trybie art. 39 ust. 1 i 2 powołanej ustawy.
Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W przypadku posiadania gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 250 złotych (art. 8 ust. 9 powołanej ustawy w związku z § 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej - Dz. U. z 2012 r. poz. 823).
Stosownie natomiast do art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej do dochodu ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.
W świetle powyższych regulacji stwierdzić trzeba, że ustalenia organów administracji publicznej odnoszące się do dochodu skarżącego są prawidłowe. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowego, z którego dochód wyliczony zgodnie z art. 8 ust. 9 powołanej ustawy wynosi [...] zł. Pobiera on ponadto emeryturę z KRUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości [...] zł oraz otrzymuje alimenty od córek w kwocie [...] zł miesięcznie. Dochód skarżącego obliczony zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej ([...] zł) przekracza więc kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, tj. 542 zł. Wskazać przy tym należy - jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – że wyliczony w oparciu o przepis art. 8 ust. 9 powołanej ustawy dochód z gospodarstwa rolnego ma charakter ryczałtowy i jego ustalenie nie zależy od faktycznych dochodów osiąganych z uprawy gospodarstwa rolnego. Innymi słowy ustalając wysokość dochodu wnioskodawcy posiadającego gospodarstwo rolne, organ pomocy społecznej obowiązany jest uwzględnić dochód z tego gospodarstwa, bez względu na to, czy przynosi ono rzeczywiste dochody, czy też nie. Ustalony z góry dochód z jednego ha przeliczeniowego nie musi więc pokrywać się z dochodem rzeczywiście osiąganym. Organ nie ma też możliwości uwzględnienia różnych zdarzeń losowych, w tym m.in. podnoszonych przez skarżącego takich okoliczności jak brak możliwości uprawy gospodarstwa ze względu na wiek lub chorobę wnioskodawcy, czy też obciążenie gospodarstwa zajęciem komorniczym na rzecz niespłaconych wierzytelności. Jak wskazano przy ustalaniu dochodu z gospodarstwa rolnego osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej organ stosuje ściśle określoną zasadę wyliczenia tego dochodu (art. 8 ust. 9) i nie ma możliwości stosowania jakichkolwiek wyjątków.
Skoro zatem miesięczny dochód skarżącego, prawidłowo zdaniem Sądu wyliczony przez organy rozpoznające sprawę - przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, to uznać należy, że w sprawie właściwie stwierdzono brak podstaw do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego w trybie art. 39 ust. 1 i 2 powołanej ustawy.
Zdaniem Sądu ponadto słusznie też stwierdzono, że w przypadku skarżącego nie zostały również spełnione przesłanki do przyznania zasiłku na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: 1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
Zauważyć trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż powołany przepis wymaga dla przyznania specjalnego zasiłku celowego wystąpienia "szczególnie uzasadnionego przypadku". Chodzi więc o zdarzenia o charakterze nadzwyczajnym, których nie sposób przewidzieć, ani im zapobiec przy dołożeniu nawet najwyższej staranności, a które są najczęściej wynikiem szeregu niefortunnych wypadków. Muszą one mieć charakter wyjątkowy. Przesłanką warunkującą przyznanie pomocy w trybie art. 41 jest znajdowanie się w szczególnej sytuacji życiowej, nie zaś dochód wnioskodawcy.
Z konstrukcji powołanego art. 41 wynika również, że decyzja podejmowana przez organ administracji publicznej na podstawie tego przepisu zależy od uznania administracyjnego. Oznacza to, co już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że organ nie ma obowiązku automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia, a zwłaszcza w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów ustawy o pomocy społecznej, regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy).
Zdaniem Sądu organy pomocy społecznej prawidłowo uznały, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu w art. 41 ustawy o pomocy społecznej i brak było podstaw do przyznania wnioskodawcy świadczenia w formie zasiłku celowego specjalnego w wysokości [...] zł na remont i ocieplenie mieszkania.
Zgodzić się trzeba z organami orzekającymi w sprawie, że sytuacja wnioskodawcy, znana organom od dawna, nie jest sytuacją wyjątkową i szczególną, uzasadniającą przyznanie zasiłku celowego specjalnego. Za zdarzenia o charakterze szczególnym, w rozumieniu powołanego wyżej art. 41 ustawy o pomocy społecznej, wbrew podnoszonym przez skarżącego twierdzeniom, nie można uznać konieczności przeprowadzenia remontu mieszkania. Zwłaszcza, że jak wyżej wskazano sytuacja życiowa i mieszkalna skarżącego, nie jest sytuacją nadzwyczajną i niecodzienną. Istotne jest przy tym, że skarżący objęty jest systematyczną pomocą Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. i udzielane mu już były zasiłki w trybie art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji decyzjami z dnia [...] października 2014 r. udzielono mu pomocy rzeczowej w postaci specjalnego zasiłku celowego w okresie od [...] października 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. w formie rzeczowej, tj. artykułów żywnościowych pobieranych w sklepie na kwotę [...] zł miesięcznie oraz na uzupełnienie dwóch butli gazem na kwotę po [...] zł miesięcznie (nr[...]), a także [...] zł na dofinansowanie zakupu leków (nr [...]). Użyczono mu też piecyka gazowego wraz z uzupełnioną gazem butlą do ogrzania mieszkania na okres od [...] października 2014 r. do [...] kwietnia 2015 r.
Podkreślić należy, że pomoc społeczna ma udzielać swoim podopiecznym pomocy i wsparcia, a nie dostarczać im świadczeń pieniężnych w wysokości dla nich wygodnej czy pożądanej. Zasiłek celowy nie może być podstawowym źródłem utrzymania i służyć zaspokojeniu każdej potrzeby życiowej, zwłaszcza w sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie - wnioskodawca przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do przyznania pomocy. Ośrodki pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi i w pierwszej kolejności muszą udzielić wsparcia osobom i rodzinom, których dochody są poniżej kryterium dochodowego. Nie może bowiem dochodzić do takich sytuacji, że osoby spełniające kryterium dochodowe spotkają się z odmową przyznania świadczenia z uwagi na rozdysponowanie środków finansowych na rzecz osób, które kryterium to przekraczają.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, że wydane w sprawie decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem. Zdaniem Sądu organy prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek, uprawniający skarżącego do otrzymania świadczenia w formie zasiłku celowego specjalnego i nie można zarzucić, że odmawiając wnioskowanego świadczenia, organy pomocy społecznej naruszyły granice uznania administracyjnego.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w piśmie z dnia 26 maja 2015 r. Sąd zwraca uwagę, że M.I. ma zagwarantowane w art. 67 Konstytucji RP prawo do zabezpieczenia społecznego, ponieważ pobiera emeryturę rolniczą z KRUS. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia w niniejszej sprawie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego lub pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd nie dopatrzył się zasadniczych wątpliwości, jeżeli chodzi zgodność z Konstytucją RP stosowanych przez organy obu instancji przepisów regulujących sposób ustalania dochodu świadczeniobiorcy, tj. art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 4 oraz ust. 9 i 10, czy też przepisu art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej przyjętego za podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji. Skarżący nie sprecyzował jakie akty przyjęte przez instytucje, czy organy Unii narusza zaskarżona decyzja i czy chodzi o wykładnię konkretnego aktu, czy o jego ważność, a zatem Sąd nie mógł przychylić się do wniosku skarżącego w tym zakresie. W niniejszej sprawie Sąd nie oceniał, czy skarżącemu przysługuje kwota [...] zł na bieżące utrzymanie, ponieważ wniosek o pomoc finansową z dnia [...] listopada 2014 r. dotyczył innych potrzeb, tj. remontu i ocieplenia mieszkania i opiewał na kwotę [...] zł.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło