I SA/Wa 460/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Przemysław Żmich (spr.) WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] stycznia 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. S., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] października 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego od lutego 2003 r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Do dnia 31 stycznia 2003 r. M. S. przysługiwało prawo do zasiłku stałego wyrównawczego, które zostało uchylone decyzją z dnia [...] marca 2003 r. [...], z powodu przyznania wnioskodawcy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawa do renty. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] odmówiono przyznania M. S. zasiłku stałego wyrównawczego. Decyzje te zostały utrzymane w mocy decyzjami organu drugiej instancji oraz wyrokami sądów administracyjnych. Aktualnie tego rodzaju świadczenie nie przysługuje, zostało zastąpione zasiłkiem stałym. Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] października 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. S. z dnia [...] września 2017 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego od lutego 2003 r. Od powyższego postanowienia M. S. złożył zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy żądanie zostanie wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Powyższe ma miejsce m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej. Taka sytuacja istnieje w przedmiotowej sprawie, gdyż sprawa dotycząca przyznania M. S. zasiłku stałego od lutego 2003 r. była już przedmiotem postępowania administracyjnego przed organami obu instancji, a także przed sądem administracyjnym. M. S. powyższe postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że nie zmieniły się warunki, na podstawie których przyznano mu zasiłek w 2003 r. W odpowiedzi na skargę SKO w [...] podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W ocenie Sądu, skarga podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.". sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. A także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie zaistniały zatem przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym i odmienne stanowisko skarżącego w tej kwestii nie ma tu znaczenia. Przechodząc do meritum sprawy trzeba wskazać, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] października 2017 r., nr [...], wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty M. S. zasiłku stałego od lutego 2003 r. Zaznaczyć należy, że uchwalona w dniu 12 marca 2004 r. ustawa o pomocy społecznej (Dz. U z 2016 r. poz. 930 ze zm.) powoływana dalej jako "u.p.s.", która zaczęła obowiązywać od dnia 1 maja 2004 r., wprowadziła pojęcie "zasiłku stałego" zastępując tym samym formę pomocy znaną wcześniej w uchylonej ustawie z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej jako "zasiłek stały wyrównawczy". Dawny zasiłek stały wyrównawczy w aktualnym stanie prawnym został zastąpiony zasiłkiem stałym, jest więc tym samym świadczeniem. Podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowił art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23) powołanej dalej jako: "K.p.a.", zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania następuje przede wszystkim z przyczyn o charakterze procesowym, które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Organ na tym etapie postępowania bada zatem, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. Oznacza to, że odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, nie wymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy, co do jej istoty. Podkreślenia wymaga, że z treści art. 61a § 1 K.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 kwietnia 2014 r., II SA/Sz 1285/13; wyrok WSA w Kielcach z dnia 10 października 2013r., II SA/Ke 709/13). Nie jest sporne to, że w przedmiotowej sprawie, organy orzekające obu instancji za inną przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego uznały fakt, iż w tej samej sprawie toczyło się już postępowanie i kwestia przyznania M. S. prawa do zasiłku stałego (dawniej zasiłku stałego wyrównawczego) była już przedmiotem merytorycznego ostatecznego rozpoznania. Nie uległy przy tym zmianie okoliczności, które uzasadniałyby ewentualne ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie o tożsamym przedmiocie. Sąd zauważa, że wniosek z [...] września 2017 r. inicjujący postępowanie zakończone kwestionowanym przez skarżącego postanowieniem jest ponownym wnioskiem przez niego złożonym w tej samej sprawie. Pierwszy wniosek M. S. z lutego 2003 r. o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. został rozpoznany odmowie decyzją z [...] marca 2003 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2003 r. nr [...], która następnie stała się przedmiotem oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 15 stycznia 2004 r., I SA 1294/03, oddalił skargę M. S. na ww. decyzję Kolegium z dnia [...] maja 2003 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Wyrok ten stał się prawomocny po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2004 r., I OSK 657/04. Skoro wniosek z dnia [...] września 2017 r. był w istocie ponownym żądaniem, w przedmiocie którego wydana została w dniu [...] marca 2003 r. decyzja utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w dniu [...] maja 2003 r., to słusznie organy obu instancji stwierdziły, że ponowne prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. jest niedopuszczalne. Reasumując nie można zarzucić organom orzekającym naruszenia przepisów procesowych, jak i przepisów prawa materialnego. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.