I SA/Wa 470/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. J. [...] w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 725/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje na rzecz każdego ze skarżących A. J. od Prezydenta [...] sumy pieniężne w kwotach po 500 (pięćset) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz A. J. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 12 lutego 2018 r. M. J. [...] (dalej jako: skarżący), wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 725/14. Wyrokiem tym Sąd, w uwzględnieniu skargi M. S. zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku ww. (oraz pozostałych następców S. J.) z 20 maja 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] ozn. jako [...] hip. [...] działka nr [...] – w terminie czterech miesięcy od zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 3 czerwca 2015 r. Wyrokiem z dnia 18 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 118/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec niewykonywania wyroku z dnia 20 lutego 2015 r., wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 złotych, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Następnie wyrokiem z dnia z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 308/17 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 3000 zł., stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie przyznano skarżącym od organu sumę pieniężną w kwocie po 500 zł na rzecz każdego z nich. Wyrok ten wraz z aktami sprawy Prezydent [...] otrzymał w dniu 26 lipca 2017 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy. W związku z dalszym niepodejmowaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, M. J. pismem z 15 stycznia 2018 r. ponownie wezwali Prezydenta [...] do wykonania prawomocnego wyroku z 20 lutego 2015 r., a następnie wnieśli opisaną na wstępie skargę, w której domagali się: wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny; przyznanie na ich rzecz od organu sumy pieniężnej w wymiarze połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. po 22.583,45 złotych na rzecz każdego z nich oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W motywach skarg wskazywali, że choć od zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem z 20 lutego 2015 r. upłynęły już 2 lata i 8 miesięcy, organ nie podjął w tym czasie stosownych czynności w sprawie. Nie podejmował ich także przez ponad 9 miesięcy po wydaniu ostatniego wyroku z dnia 27 kwietnia 2017 r. wymierzającego mu z tego tytułu grzywnę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Jednocześnie organ podniósł, że opóźnienie w załatwieniu sprawy spowodowane jest stopniem jej skomplikowania, a także bardzo dużą ilością wpływających spraw z zakresu odszkodowań. Ponadto wskazano, iż pełnomocnik skarżących został poinformowany o aktualnym stanie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Przedmiotowa skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 20 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 725/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 20 maja 2013 r. o ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] - w terminie czterech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 3 czerwca 2015 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 3 października 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu grzywien (vide wyrok z 18 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 118/16 oraz wyrok z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 308/17), organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od ponad trzech lat pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Nie sposób bowiem usprawiedliwić tak znacznej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku i to mimo wymierzenia już z tego tytułu organowi dwukrotnie grzywny - skomplikowanym charakterem zawisłej przed nim sprawy administracyjnej, czy ilością analogicznych spraw rozpoznawanych przez organ. To z kolei czyni zasadnym żądanie wymierzenia organowi z tytułu niewykonywania prawomocnego wyroku kolejnej grzywny. Uzasadnia także nałożenie nań dodatkowej sankcji w postaci przyznania skarżącym od organu sumy pieniężnej, aczkolwiek w niższej od oczekiwanej przez nich wysokości. Ci bowiem żądali ustalenia jej na poziomie odpowiadającym równowartości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, który to wymiar byłby w ocenie Sądu niewspółmierny do okresu zaistniałej zwłoki w wykonaniu wspomnianego wyroku, jak też okresu jaki upłynął od zwrotu organowi akt po prawomocnym wymierzeniu mu z tego tytułu ostatniej grzywny. Za adekwatną w takich okolicznościach faktycznych Sąd uznał natomiast sumę pieniężną w wymiarze po 500 złotych na rzecz każdego ze skarżących (co daje łącznie kwotę 5000 złotych). Ten jej wymiar, w powiązaniu z grzywną w wysokości 5000 złotych winien przy tym skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy przed nim zawisłej, bez konieczności występowania przez stronę ubiegającą się o odszkodowania z kolejną (czwartą) przewidzianą w art. 154 p.p.s.a skargą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.