I SA/Wa 472/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi B. N. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 417/11 wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku. B. N., skargą z [...] stycznia 2014 r., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] w maksymalnej wysokości przewidzianej art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", w związku z niewykonaniem przez ten organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 417/11. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku A. N. oraz wniosku B. N. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną nr hip. [...] "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi [...] września 2012 r. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z 28 lutego 2013 r. B. N. wezwała Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku. Wezwanie to okazał się bezskuteczne, czego konsekwencją było wniesienie przez ww. wskazanej na wstępie skargi. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując na zgromadzenie kompletnego materiału dowodowego niezbędnego do zakończenia postępowania, w tym sporządzenie operatu szacunkowego, a także poinformowanie strony pismem z 15 marca 2013 r. o przyczynach niedotrzymania terminu zakończenia postępowania wyznaczonego przez Sąd. W piśmie tym organ jako zasadniczy powód zwłoki wskazywał brak środków finansowych na wypłatę odszkodowania. Przy piśmie z 11 lipca 2014 r. organ nadesłał odpis wydanej w sprawie decyzji częściowej nr [...] z [...] kwietnia 2014 r., przyznającej uprawnionym odszkodowanie za 25% wartości utraconej nieruchomości. Orzeczenie co do pozostałej części odszkodowania ma zaś, wedle informacji zawartej w uzasadnienia tej decyzji, nastąpić w formie wydanej w tym względzie odrębnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi [...], określonej w sentencji grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Przy czym od zarzutu zwłoki w wykonaniu wyroku, a co za tym idzie także od przewidzianej ustawą za tę zwłokę sankcji, organ nie może się uwolnić rozstrzygając sprawę przed dniem wydania wyroku. Grzywna, o której mowa w powyższym przepisie ma bowiem przede wszystkim charakter represyjny, choć realizuje także funkcje dyscyplinujące organ. Na ten charakter grzywny wskazuje § 3 art. 154, zgodnie z którym wykonanie wyroku lun załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 417/11 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania m.in. wniosku B. N. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną nr hip. [...] "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 12 września 2012 r. Zgodnie zatem z art. 286 § 2 p.p.s.a. od tej daty rozpoczął bieg dwumiesięczny termin wyznaczony wyrokiem, w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. Tym samym termin ten upłynął 12 listopada 2012 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia skargi, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, Prezydent [...] nie rozstrzygnął zawisłej przed nim sprawy administracyjnej. Po jej wniesieniu zaś, wydał jedynie decyzję częściowo rozstrzygającej wniosek strony, wskazując, że w pozostałej części sprawa odszkodowania zostanie rozstrzygnięta odrębną decyzją (vide decyzja nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. k. 33 akt sądowych). Skoro zatem Prezydent W. w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 14 czerwca 2012 r. sprawy nie załatwił - a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do jej rozstrzygnięcia (w sposób kompletny), ale także do dokonania tego w określonym terminie - to wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest niewątpliwie w pełni uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Zważywszy jednak na fakt, że organ już po wniesieniu skargi wydał decyzję - wprawdzie jedynie w sposób częściowy rozstrzygającą sprawę (deklarując jednocześnie rozstrzygnięcie pozostałej części odrębną decyzją) - to zdaniem składu orzekającego w sprawie wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wysokość orzeczonej grzywny jest także adekwatny z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem. W dacie wnoszenie skargi termin ten przekroczony został bowiem o czternaście miesięcy, a aktualnie zwłoka ta, w części sprawy dotychczas nierozstrzygniętej, wynosi 21 miesięcy. Wymierzając grzywnę uwzględniono także okoliczność, że zwłoka w załatwieniu sprawy nie była spowodowana intencjonalnym, a więc nacechowanym "złą wolą" lekceważeniem wyroku sądowego, ale w znacznej mierze wynikała z obiektywnych trudności związanych z brakiem wystarczających środków finansowych z jakich organ mógł odszkodowania za tzw. grunty [...] sfinansować i oczekiwaniem na zakończenie procesu legislacyjnego umożliwiającego pozyskiwanie źródeł ich finansowania ze środków zgromadzonych w utworzonym na podstawie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji Funduszu Reprywatyzacji. Z tego względu Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o orzeczenie grzywny w maksymalnej przewidzianej prawem wysokości. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.