I SA/Wa 485/06
WyrokWSA w Warszawie2007-11-23
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Gabriela Nowak, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, które wybudowały garaże na nieruchomości państwowej, a następnie skomunalizowanej, posiadają status strony w postępowaniu komunalizacyjnym?Ratio decidendi
Osoby, które wybudowały garaże na nieruchomości państwowej i poniosły nakłady, nie posiadają statusu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, które dotyczy przeniesienia własności mienia ze Skarbu Państwa na gminę. Ich prawa związane z nakładami mogą być dochodzone w odrębnym trybie, a nie w ramach postępowania komunalizacyjnego.Stan faktyczny
Wojewoda Zachodniopomorski stwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę Miasto S. własności nieruchomości stanowiących drogi i nieruchomości zabudowanej. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa umorzyła postępowanie odwoławcze od tej decyzji, uznając, że osoby, które wybudowały garaże na tej nieruchomości, nie są stronami postępowania komunalizacyjnego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów k.p.a. i domagali się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. B., A. W., S. S., L. N., J. S., T. K., S. S., J. M., Ł. K., E. S., B. M., R. Z., P. P., B. P., T. Ż., M. P., Z. Z., Z. S., S. S., K. P.-K., T. S. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], stwierdzającej nabycie przez Gminę Miasto S., z mocy prawa, własności nieruchomości zabudowanej i stanowiącej drogi, oznaczonej w ewidencji gruntów numerami działek [...] o powierzchni [...] ha/zabudowana/, [...] o powierzchni [...] ha/droga/ i [...] o powierzchni [...] ha /droga/, położonych w obrębie ewidencyjnym [...].
W toku postępowania administracyjnego ustalono następujący stan faktyczny:
Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku nr [...] stwierdził nabycie przez Gminę Miasto S., z mocy prawa, własności nieruchomości zabudowanej i stanowiącej drogi, oznaczonej w ewidencji gruntów numerami działek [...] o powierzchni [...] ha/zabudowana/, [...] o powierzchni [...] ha/droga/ i [...] o powierzchni [...] ha /droga/, położonych w obrębie ewidencyjnym [...].
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda powołał się na spis inwentaryzacyjny mienia ogólnonarodowego, wyłożony do publicznego wglądu w Urzędzie Miejskim w S., do którego nikt nie zgłosił zastrzeżeń.
Odwołanie od decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] lutego 2005 r. do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej złożyli J. B., L. N., A. W., J. S., T. K., S. S., J. M., B. B., Ł. K., E. S., B. M., R. Z., P. P., W. N., B. P., T. Ż., E. D. K., M. P., M. W., I. S., Z. Z., J. K., Z. S., W. I., R. W., F. S., S. S., S. S., K. P.-K., T. T., T. S. i W. D.
W uzasadnieniu odwołań skarżący powołali się na wybudowanie przez siebie boksów garażowych na przedmiotowej nieruchomości oraz wskazali, że wskutek komunalizacji zostali pozbawieni swojej własności. Dlatego domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji komunalizacyjnej.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w uzasadnieniu decyzji wskazała, że stronami postępowania komunalizacyjnego są w szczególności Skarb Państwa i właściwa gmina oraz ewentualnie osoba legitymująca się prawem własności do przedmiotowego mienia.
Podniosła, że przedmiotowe postępowanie komunalizacyjne, dotyczy przeniesienia własności mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę, wraz ze wszystkimi obciążeniami i prawami osób trzecich.
Wskazała, że skarżący w istocie powołują się na przysługujące im roszczenia do nakładów poczynionych na przedmiotową nieruchomość w postaci wybudowania garaży, a jest to okoliczność, która nie legitymizuje skarżących w postępowaniu komunalizacyjnym.
Organ odwoławczy podkreślił, że w wyniku postępowania komunalizacyjnego własność nieruchomości, która nigdy nie przysługiwała skarżącym, przeszła na Gminę, co nie uniemożliwia skarżącym ubiegania się o korzystne dla siebie rozwiązania, tym razem jednak w stosunku do Gminy, a nie Skarbu Państwa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] wnieśli J. B., A. W., S. S., L. N., J. S., T. K., S. S., J. M., Ł. K., E. S., B. M., R. Z., P. P., B. P., T. Ż., M. P., Z. Z., Z. S., S. S., K. P.-K., T. S.
Zaskarżonej decyzji zarzucali naruszenie art. 28, 107, 138 i 156 kpa.
Wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie Zachodniopomorskiemu.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że w latach 1979 - 1980 wybudowali garaże ze środków własnych w obrębie ewidencyjnym S. - [...], przy ulicy [...] i są ich użytkownikami do chwili obecnej.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowoadministracyjna aktów lub czynności organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Skargę wniesioną w rozpoznawanej sprawie należy oddalić, bowiem Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie naruszyła przepisów ze skutkiem mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Organ orzekający w sprawie prawidłowo w pierwszej kolejności zbadał czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jest wniesiony przez podmiot będący stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., bowiem tylko taki wniosek może stanowić podstawę do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony może być więc wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z konkretnej normy prawnej, która stanowi podstawę do ustalenia istnienia interesu lub obowiązku danego podmiotu. Komunalizacja mienia państwowego, uregulowana w ustawie z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), dotyczy stosunków własnościowych pomiędzy Skarbem Państwa a gminą. W postępowaniu komunalizacyjnym organ rozstrzyga kwestię nabycia własności mienia Skarbu Państwa przez właściwą gminę wraz ze wszystkimi obciążeniami i prawami osób trzecich (art. 9 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.). W orzecznictwie administracyjnym utrwalony jest pogląd, że stronami postępowania prowadzonego w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., są Skarb Państwa i właściwa gmina. Aby uznać inny podmiot za stronę przedmiotowego postępowania niezbędne jest wskazanie jego interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu. Inny podmiot może być uznany za stronę postępowania komunalizacyjnego tylko wówczas, gdy wykaże się tytułem prawnym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji takim, który komunalizacji stałby na przeszkodzie z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia lub uniemożliwiałby komunalizację z przyczyn przewidzianych w art. 11 powołanej ustawy.
Słusznie więc organ odwoławczy uznał, że skarżącym nie przysługują prawa strony tego postępowania komunalizacyjnego, gdyż poczynili jedynie nakłady na grunt w postaci wybudowania garaży i mają prawo dochodzić wszelkich, związanych z tym faktem roszczeń w trybie art. 19 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Konsekwencją tego prawidłowego ustalenia organu odwoławczego jest umorzenie postępowania odwoławczego, albowiem odwołanie zostało złożone przez osoby nie posiadające uprawnień strony.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło