I SA/Wa 489/17

WyrokWSA w Warszawie2017-06-01

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która była właścicielem nieruchomości przed jej komunalizacją, ale której prawo własności nie zostało ujawnione w księdze wieczystej na dzień 27 maja 1990 r., posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej?
Ratio decidendi
Osoba, która nie wykazała posiadania tytułu prawnego do nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. w sposób pewny, a jedynie hipotetyczny, nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Organ administracyjny nie jest uprawniony do badania zgodności wpisów w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, gdyż jest to kompetencja sądu cywilnego. Brak takiego interesu prawnego skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.
Stan faktyczny
Skarżący B. N. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody z 2012 r. w części dotyczącej działki nr [...], twierdząc, że była ona jego własnością na dzień 27 maja 1990 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji umorzył postępowanie, uznając, że skarżący nie posiada przymiotu strony, gdyż na dzień 27 maja 1990 r. jako właściciel nieruchomości ujawniony był Skarb Państwa. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant referent stażysta Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] lutego 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] listopada 2016 r. nr [...] o umorzeniu zainicjowanego wnioskiem B. N. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2012 r. nr [...] w części w jakiej stwierdzono nią nabycie z mocy prawa nieodpłatnie przez Gminę Miasto [...] nieruchomości położonej w obrębie [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 . Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji podjęta został przy następujących ustaleniach stanu faktycznego. Decyzją z [...] marca 2012 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) przez Gminę Miasto [...] nieruchomości położonych w obrębie [...], oznaczonych jako działki nr [...] i [...], opisane na karcie inwentaryzacyjnej nr [...] stanowiącej integralną część tej decyzji. Działka nr [...] na dzień 27 maja 1990 r. oznaczona była nr [...] z obrębu [...], której właścicielem wedle treści księgi wieczystej nr [...] był Skarb Państwa. Działka nr [...] wydzielona została z kolei z działki nr [...] objętej pierwotnie księgą wieczysta nr [...], której właścicielem był B. N. Ta zaś na mocy zarządzenia nr [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z [...] marca 1985 r. o ustaleniu terenów budowlanych na Osiedlu [...] i ich podziału na normatywne działki budowlane przeszła na własność Skarbu Państwa. Zarządzenie to wydane zostało na podstawie art. 2 i 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 27, poz. 192 ze zm.). Aktualnie dla działki nr [...] prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Z dawnej działki nr [...] wydzielono także działkę nr [...], która z kolei zmieniła oznaczenie na nr [...]. W następstwie przeprowadzonego uzgodnienia treści prowadzonej dla niej treści księgi nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym, wyrokiem z dnia nr [...]. listopada 1992 r. sygn. akt IC [...]/nr [...]. Sąd Wojewódzki w [...] uzgodnił , treść tej księgi w ten sposób, że nakazał wykreślenie z jej działu II oznaczenie jako właściciela Skarb Państwa i wpisanie w to miejsce B. N. W tym stanie rzeczy B. N. wnioskiem z [...] lutego 2016 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] w części dotyczącej działki nr [...], jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające [...], z uwagi na to, że działka ta na dzień 27 maja 1990 r. stanowiła mienie prywatne. Wywodził mianowicie, że przejęcie przez Skarb Państwa własności jego nieruchomości w oparciu o zarządzenie nr [...] było prawnie nieskuteczne, a to w związku z tym, że owe zarządzenie wydał organ ku temu nieuprawniony (Kierownik Wydziału), podczas gdy w tym czasie tego rodzaju zarządzenia mogła podjąć jedynie rada narodowa, co wynika z art. 174 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych (Dz.U. Nr 41, poz. 185). Zwracał uwagę, iż na takiej argumentacji oparte było powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej w odniesieniu do działki nr [...] i argumentację tę sąd podzielił, uzgadniając treść księgi. Po wniesieniu żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego ww. wystąpił także do Sadu Rejonowego w [...] z pozwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] oraz zabezpieczenie powództwa. Postanowieniem z [...] listopada 2016 r. IC [...]/16 Sąd Rejonowy w [...] zawiesił postępowanie w przedmiocie uzgodnienia treści księgi wieczystej do czasu zakończenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...]. Zaś postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. sygn. jw. orzekł o zabezpieczeniu powództwa poprzez wpisanie do księgi wieczystej prowadzonej dla tej działki ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu uzgodnieniowym, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Decyzją z [...] listopada 2016 r., utrzymaną w mocy decyzją z [...] lutego 2017 r., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji umorzył zainicjowane ww. wnioskiem postępowanie oceniając, że B. N. nie posiada w sprawie zakończonej decyzję komunalizacyjną Wojewody [...] z [...] marca 2012 r. przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a., legitymującego go do skutecznego uruchomienia postępowania nadzorczego mającego za przedmiot tę decyzję. Minister zwracał uwagę, że na dzień 27 maja 1990 r. w księdze wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] jako jej właściciel ujawniony był Skarb Państwa, a organ administracji publicznej wpisem tym jest związany i nie posiada kompetencji do jego podważania. Nie posiada więc także kompetencji do rozpatrzenia zarzutów skarżącego odnoszących się do prawidłowości przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa w oparciu o zarządzenie z 1985 r. Wskazywał przy tym na wynikające z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. - o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. Nr 19, poz. 147 ze zm.) domniemanie zgodności ujawnionego wpisem jawnym prawa z rzeczywistym stanem prawnym. W związku zaś z przywoływanym wyrokiem uzgadniającym treści księgi wieczystej dla działki nr [...], zauważał, że przenoszenie skutków tego wyroku do działki nr [...] (w stosunku do której analogiczne orzeczenie nie zostało wydane) jest niedopuszczalne. Dodatkowo powoływał się na fakt wydania przez Zastępcę Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] w dniu [...] września 1986 r. decyzji ustalającej na rzecz wnioskodawcy odszkodowanie za przejętą nieruchomość. Konkludując zaś stwierdził, że w sytuacji gdy organ podejmuje czynności na wniosek podmiotu ku temu nielegitymowanego, postępowanie zainicjowane takim wnioskiem podlegać musi umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lutego 2017 r. B. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, tj. przepisów : - art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie przysługuje mu przymiot strony w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]. w części odnoszącej się do działki nr [...]; - art. 138 § 1 pkt 1 i 2. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 2016 r., w sytuacji gdy Minister w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy winien ją uchylić i stwierdzić nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] w zakwestionowanej części; - art. art.: 19, 20, 17 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i w zw. z art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że Minister nie posiada kompetencji do rozpatrzenia zarzutów skarżącego co do prawidłowości przejęcia spornej nieruchomości przez Skarb Państwa; - art. art.: 7, 8, 75 § 1, 76 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowe postępowanie miało prowadzić do rozstrzygnięcia przez organ nadzoru o prawie własności do nieruchomości, w sytuacji gdy jego przedmiotem miała być sama decyzja i jej zgodność z prawem w kontekście prawnej skuteczności innego, chronologicznie wcześniejszego aktu administracyjnego, jakim było zarządzenie z 28 marca 1985 r.; bezpodstawne ustalenie, że skarżący w istocie "oczekuje od Ministra dokonania ponownej, bądź weryfikacji oceny dowodowej jakiej dokonał Sąd Wojewódzki w [...] w wyroku z [...] listopada 1992 r." i "kreowania odmiennego stanu prawnego nieruchomości, od tego który został ujawniony w księdze wieczystej", w sytuacji gdy samo stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej nie może być podstawą zmian wpisów w księdze wieczystej, a ww. wyrok został jedynie powołany dla wykazania, iż ww. zarządzenie uznane zostało przez sąd powszechny za akt bezprawny; oraz nierozpoznanie istoty sprawy; - art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez brak rzeczywistej analizy prawnej sytuacji skarżącego, w szczególności w przedmiocie prawnej skuteczności zmian podmiotowych w zakresie prawa własności do nieruchomości objętych decyzją komunalizacyjną oraz charakteru prawnego formalnych i deklaratoryjnych wpisów w księgach wieczystych i ich wpływu na materialne uprawnienia wynikające z prawa własności. Ponadto zarzucił jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art.140 k.c. w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez zamknięcie mu drogi do wyeliminowania z obrotu prawnego (w ustawowo przewidzianym do tego trybie) nieważnej decyzji administracyjnej naruszającej jego prawo własności do nieruchomości i uniemożliwienie przez to skutecznego podważenia aktualnego błędnego wpisu jako jej właściciela Gminy Miasto [...]; - art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że z domniemania zgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie prawa własności korzysta także wpis wykreślony (tj. nieaktualny dotyczący poprzedniego właściciela – Skarbu Państwa) i wiąże on organy administracji, w sytuacji gdy z art. 3 ust. 2 tej ustawy wynika, że prawo wykreślone nie istnieje; - art. 1 i art. 3 ust. 1 powołanej ustawy poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w uznaniu, iż wpis w księdze wieczystej jest rozstrzygający dla ustalenia komu rzeczywiści przysługuje prawo własności, w sytuacji gdy ma on jedynie charakter deklaratoryjny, a obalenie domniemania wynikającego z art. 3 ust. 1 możliwe jest w każdym postępowaniu, w którym rzeczywisty stan prawny nieruchomości ma znaczenie jako przesłanka zgłaszanych żądań lub obrony przed nimi. W oparciu zaś o tak sformułowane zarzuty, rozwinięte w obszernych motywach skargi, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...]. listopad 2016 r., jak też zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymująca w mocy własną decyzję z [...] listopada 2016 r. o umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2012 r. w części w jakiej stwierdzono nią nabycie z mocy prawa nieodpłatnie przez Gminę Miasto [...] nieruchomości położonej w obrębie [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 . Postępowanie to zainicjowane zostało wnioskiem B. N. będącego byłym właścicielem tej nieruchomości (wchodzącej pierwotnie w skład działki nr [...]), a przejętej na rzecz Skarbu Państwa zarządzeniem nr [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z [...] marca 1985 r., którego skuteczność prawną skarżący kwestionuje. Umorzenie postępowania spowodowane było konstatacją organu, iż wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji, nie ma w sprawie przymiotu strony, a tylko taki podmiot, stosownie do art. 157 § 2 k.p.a., jest uprawniony do skutecznego uruchomienia postępowania nieważnościowego. O tym zaś, kto jest stroną postępowania rozstrzyga art. 28 k.p.a., z którego wynika, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istoty interesu prawnego należy z kolei upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest każdy podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki prawne stwierdzenia nieważności tej decyzji. W przedmiocie istoty interesu prawnego wielokrotnie wypowiadało się orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazując że cechami tego interesu są jego indywidualność, konkretność, aktualność, obiektywna sprawdzalność, zaś jego istnienie znajdować musi potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok. NSA z 12.01.2012 r. sygn. akt II OSK 2035/10, Lex nr 1121192). Jako że przedmiotem postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] marca 2012 r., mającej charakter deklaratoryjny, było stwierdzenie przejścia ex lege z dniem 27 maja 1990 r. na rzecz Gminy Miasta [...] stanowiących dotychczas własność Skarbu Państwa nieruchomości, w tym położonej na terenie tej gminy działki nr [...], stronami takiego postępowania są co do zasady wyłącznie Skarb Państwa – jako dotychczasowy właściciel nieruchomości i gmina – jako podmiot nabywający jej własność. Ich praw bowiem i obowiązków bezpośrednio dotyczyły skutki tej decyzji. Inne osoby, aby mógł uczestniczyć w tym postępowaniu (mieć w nim przymiot strony), a więc również mogły skutecznie żądać weryfikacji tej decyzji w trybie stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej przywołanej działki, musiałby wykazać, że to im w ww. dacie, a nie Skarbowi Państwa przysługiwał tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, który stałby na przeszkodzie komunalizacji (por . wyroki NSA z 11 września 2007 r. sygn. akt I OSK 450/07, z 29 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 1178/09, dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Owo wykazanie musi mieć jednak charakter pewny, a nie być oparte li tylko na spekulacji (nawet uprawdopodobnionej), że w przypadku wyeliminowania decyzji, przynależny mu tytuł do nieruchomości zostanie potwierdzony we właściwym ku temu postępowaniu przed sądem powszechnym - co ze swej istoty stanowi zdarzenie przyszłe i niepewne. Pamiętać bowiem należy, że uruchomienie postępowania nadzorczego mającego za przedmiot ostateczną decyzję administracyjną, jak też w tym trybie jej weryfikacja, stanowi wyłom od statuowanej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Może więc się odbyć jedynie w ściśle określonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego uwarunkowaniach. Takim tytułem zaś skarżący na dzień 27 maja 1990 r. się nie legitymował i nie legitymuje nadal. Z akt sprawy wynika bowiem jedynie, że do roku 1985 był on właścicielem nieruchomości (oznaczonej jako działka nr [...]), z której wyodrębniono skomunalizowaną działkę nr [...] (oznaczoną przed modernizacją ewidencji gruntów nr [...]) Wówczas bowiem doszło do jej przejęci na rzecz Skarbu Państwa na podstawie zarządzenia Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] nr [...], a tak uzyskane prawo Skarbu Państwa ujawnione zostało wpisem jawnym w dziale II prowadzonej dla niej księgi wieczystej nr [...] (k. 60 akt administracyjnych). Wpis ów - po myśli art. 6268 § 6 k.p.c. - jest orzeczeniem sądu cywilnego, a w konsekwencji jego treść z mocy art. 365 § 1 k.p.c. wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Dodatkowo - na co trafnie zwracał uwagę Minister – stosownie od art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece prawo ujawnione tego rodzaju wpisem objęte jest domniemaniem zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. To natomiast, że powyższe domniemanie ma charakter wzruszalny i zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego może być obalone w oparciu o dostępne środki dowodowe nie tylko w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej, ale w każdym innym postępowaniu, w którym kwestia ta stanowi przesłankę rozstrzygnięcia, nie uprawnia do wyprowadzenia wniosku – jak zdaje cię uważać skarżący - że może to nastąpić także w postępowaniu administracyjnym. Godzi się bowiem zwrócić uwagę, że kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko domniemaniu, wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej jest zagadnieniem prawa cywilnego. Organ administracyjny nie ma zatem możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych jakie wynikają z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Przyjęcie poglądu odmiennego, polegającego na tym, że domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy, mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji, w której w istocie rzeczy organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny bo wydawałby rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych. Sytuacja taka nie jest zaś oczywiście prawnie dopuszczalna (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2100/14 Lex nr 2106421). Respektując zatem konsekwencje prawne wynikające z owego domniemania – wbrew temu co twierdzi skarżący - Minister nie tylko naruszył przepisów art. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, ale działał z nimi w zgodzie. Brak udokumentowania przynależnego inicjatorowi postępowania tytułu prawnorzeczowego do skomunalizowanej nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. powoduje zaś, że nie ma on opartego na normach prawa materialnego interesu prawnego legitymującego go do skutecznego żądania weryfikacji na podstawie art. 156 § 1 i n. k.p.a. legalności ww. ostatecznej decyzji Wojewody [...]. Skutki prawne jej wyeliminowania z obrotu prawnego od dnia wydania (ex tunc) nie mogły by bowiem oddziaływać w sposób bezpośredni na sferę przynależnych mu praw do objętej tą decyzją nieruchomości. Co najwyżej poprawiłyby jego sytuację procesową w zawisłym przed Sądem Rejonowym w [...]. postępowaniu uzgodnieniowym, a to stanowi wyłącznie o istnieniu po jego stronie interesu faktycznego, a nie prawnego. Odmawiając zatem mu przymiotu strony w tym postępowaniu Minister nie naruszyła art. 28 k.p.a. Konsekwencją z kolei takiego stanu rzeczy było umorzenie wszczętego na jego wniosek postępowanie nieważnościowego jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania występuje bowiem m.in. wówczas, gdy podmiot nieuprawniony do domagania się wszczęcia postępowania administracyjnego zgłosił inicjatywę w tym względzie. Podejmując zatem tej treści rozstrzygniecie Minister nie naruszył ww. przepisu. W konsekwencji nie narusza ich także utrzymująca w mocy to rozstrzygnięcia zaskarżona decyzja z [...] lutego 2017 r. To z kolei czyni również chybionym zarzut naruszenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przepisów art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a., którego to naruszenia skarżący upatruje w niepodjęciu w ponownie prowadzonym postępowaniu decyzji reformatoryjnej. Kwestia oceny skuteczności prawnej przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa w oparciu o zarządzenie Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...], nie może być również – jak trafnie zauważył Minister - oceniana w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności obejmującej tę nieruchomość decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...]. Do kompetencji organu nadzoru należało bowiem w tym wypadku jedynie wyjaśnienie, czy wnoszący o stwierdzenie nieważności tej konkretnej decyzji wylegitymował się dokumentem potwierdzającym w sposób jednoznaczny tytuł prawny do mienia, którego ona dotyczy (np. prawomocną decyzją, orzeczeniem sądowym) i dopiero w wypadku jego potwierdzenia (co w warunkach rozpoznawanej sprawy nie nastąpiło) ocena legalności tej decyzji w aspekcie przesłanek i reguł ustalonych w przepisach art. 156-158 k.p.a. W zakresie zaś odnoszącym się do legitymacji procesowej skarżącego w sprawie, postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało prawidłowo, a ocena jego interesu prawnego w kontekście materiałów dowodowych zgromadzonych w aktach nie miała charakteru dowolnego. Z tego też względu podnoszony w skardze zarzut naruszenia ustanowionych w art. art. :7, 8, 75 § 1 , 76 § 1 , 77 i 80 k.p.a. zasad postępowania administracyjnego pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw. Sąd dostrzega wprawdzie problem jaki wyłonił się na tle rozpoznawanej sprawy, polegający najkrócej rzecz ujmując na niepodjęciu w odpowiednim czasie przez skarżącego próby uregulowania na swoją korzyść stanu prawnego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], poprzez zainicjowanie postępowania uzgodnieniowego. Uczynił on to bowiem dopiero po wszczęciu postępowania nadzorczego mającego za przedmiot ostateczną decyzję komunalizacyjną Wojewody, której byt prawny uniemożliwia bez wątpienia skuteczne uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym po jego myśli. Sąd powszechny orzekając w tym przedmiocie będzie wszak związany tą decyzją (por. uchwała składu Siedmiu sędziów SN z dnia 9 października 2007 r. sygn. akt III CZP 46/07). Brak jednak uregulowania przez B. N. we właściwym czasie stanu prawnego ww. nieruchomości poprzez przeprowadzenie stosownego postępowania przed sądem powszechnym (nawet przy uprawdopodobnieniu, że mogłoby być ono dla niego korzystne - co obecnie można jedynie rozpatrywać w aspekcie czysto hipotetycznym) nie może być usunięty poprzez wykorzystanie do tego celu trybu stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Sprawy sądowe, w toku których następuje rozstrzygniecie cywilnego sporu o własność nieruchomości oraz sprawy administracyjne, w toku których badana jest legalność decyzji administracyjnej regulujących stosunki własnościowe są bowiem sprawami odrębnymi, o innym charakterze i przedmiocie postępowania. Powyższe nie może jednak rzutować na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. W szczególności nie uprawnia do formułowania zarzutu naruszenia przez Ministra art. 140 k.c. w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, którego to naruszenia skarżący upatruje w zamknięciu mu drogi do podważenie w postępowaniu uzgodnieniowym błędnego w jego ocenie wpisu prawa własności nieruchomości na rzecz Gminy. Brak możliwości przeprowadzenia w tych okolicznościach skutecznego postępowania uzgodnieniowego nie jest bowiem wynikiem nieprawidłowych działań organu nadzoru, ale błędnie obranej przez skarżącego taktyki procesowej. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło