I SA/Wa 494/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Katarzyna Bednarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę. I SA/Wa 494/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po rozpatrzeniu odwołania T. W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...] stwierdzającej, że Gmina [...] nabyła z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa nieodpłatnie własność nieruchomości Skarbu Państwa położonej w R., uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], umorzyła postępowanie w II instancji. Wojewoda [...] w swojej decyzji ustalił, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Wobec tego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) zgodnie, z którym mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin, stwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę [...] nieodpłatnie własności przedmiotowej nieruchomości. W dniu 30 października 2006 r. odwołanie od decyzji Wojewody [...] złożył T. W. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz podniósł, że posiada interes prawny do złożenia odwołania ze względu na toczące się postępowanie przed Sądem Rejonowym w J. o zasiedzenie przedmiotowych działek. W odpowiedzi na odwołanie organ I instancji podkreślił, że nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany przedmiotowej decyzji w trybie art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwagi na to, że T. W. nie był stroną postępowania, które Wojewoda [...] zakończył decyzją z dnia [...] października 2006 r. Decyzja nie została mu doręczona. Podniósł ponadto, że stosownie do art. 19 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) roszczenia cywilnoprawne związane z nabyciem mienia komunalnego mogą być dochodzone przed sądem powszechnym, a więc roszczenia te nie wstrzymują komunalizacji, która dokonuje się z mocy samego prawa. Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, wydanej na skutek odwołania T. W., podniósł, że zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. w związku z art. 28 kpa stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa i właściwa gmina, a samo postępowanie dotyczy przeniesienia własności nieruchomości ze Skarbu Państwa na właściwą gminę ze wszystkimi prawami i obciążeniami osób trzecich. Osoby powołujące się na okoliczność, że im, a nie Skarbowi Państwa przysługiwało prawo własności do komunalizowanej nieruchomości mogą być stronami tego postępowania, jeżeli wykażą, że im właśnie przysługiwało prawo własności do konkretnej nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że T. W. poinformował jedynie, że na drodze sądowej czyni dopiero starania o stwierdzenie zasiedzenia tej nieruchomości, a stosownie do twierdzeń Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 18 listopada 2002 r., sygn. akt I SA 778/01, odwołujący się nie posiada przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, a zatem złożone przez niego odwołanie nie może wywołać takiego skutku, jakby pochodziło od podmiotu, o którym mowa w art. 127 § 1 kpa. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła więc, że odwołanie nie przeniosło na nią, jako na organ II instancji, kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie i umorzyła postępowanie w II instancji. Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2006 r. złożył T. W. W skardze zarzucił decyzji organu naruszenie prawa materialnego oraz zasad współżycia społecznego, a także niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych w tej sprawie. Skarżący podniósł, że był właścicielem przedmiotowej nieruchomości i jest w jej posiadaniu. Podniósł ponadto, że toczy się postępowanie o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości przed Sądem Rejonowym w J. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez ocenę czy zaskarżone akty lub inne czynności organów administracji publicznej nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ drugiej instancji przeprowadził postępowanie prawidłowo, z zachowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i wydał zgodne z prawem rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania odwoławczego, trafnie przyjmując, że skarżący nie ma legitymacji prawnej do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. Zaskarżona decyzja prawidłowo wskazuje, że zgodnie z art. 127 § 1 kpa odwołanie służy stronie. Stosownie do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją merytoryczną było nabycie mienia państwowego z mocy art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych przez gminę tzw. komunalizacja. Obowiązkiem organu było więc zbadanie, czy skarżącemu przysługiwało prawo strony w postępowaniu. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa i właściwa gmina, a samo postępowanie dotyczy przejścia własności nieruchomości ze Skarbu Państwa na właściwą gminę wraz ze wszystkimi obciążeniami i prawami osób trzecich (wyrok NSA z dnia 22 marca 1993 r., sygn. akt I SA 1439/92). Z uwagi na to, że komunalizacja dotyczy stosunków własności pomiędzy Skarbem Państwa a gminami, podmioty praw obciążających komunalizowane nieruchomości nie mogą być uznane za strony postępowania komunalizacyjnego, które nie dotyczy bezpośrednio ich praw lub obowiązków (wyrok NSA z dnia 23 maja 1994 r., sygn. akt I SA 979/93, z dnia 7 listopada 2000 r., sygn. akt I SA 1432/99 niepubl., z dnia 14 lutego 2001, sygn. akt I SA 2146/99 niepubl.). Wobec powyższego, aby skarżący mógł mieć przymiot strony i mógł skutecznie odwołać się od decyzji organu pierwszej instancji musiałby wykazać, że zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., w dniu 27 maja 1990 r. przysługiwało mu prawo własności do przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika z akt administracyjnych, w tym m.in. ze znajdującego się w aktach wypisu z rejestru gruntów przedmiotowa nieruchomość na dzień 27 maja 1990 r. była własnością Skarbu Państwa, a więc na datę nabycia z mocy prawa przez Gminę [...] nieodpłatnie własności przedmiotowej nieruchomości skarżący T. W. nie posiadał interesu prawnego do tej nieruchomości. Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05 cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc - przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Skarżący T. W. podniósł w skardze, że toczy się postępowanie o zasiedzenie przez niego przedmiotowej nieruchomości przed Sądem Rejonowym w J. To twierdzenie nie świadczy jednak o posiadaniu przez niego przymiotu strony w niniejszej sprawie. Skarżący nie wykazał, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przysługiwało mu prawo własności do tej nieruchomości. Nie można opierać skargi na oczekiwaniu przyszłym i niepewnym. Z akt sprawy wynika, że w tym dniu właścicielem nieruchomości położonej w R. był Skarb Państwa. Skarżący T. W. nie spełnia przesłanek z art. 28 kpa, organy orzekły prawidłowo nie uznając go za stronę postępowania administracyjnego. Biorąc pod uwagę treść wyżej wskazanych przepisów należy uznać, że stan faktyczny i prawny sprawy został przez organ prawidłowo ustalony, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podkreślić należy, że w sytuacji braku legitymacji skarżącego sąd nie może dokonać oceny zarzutów skargi odnoszących się do niezgodności z prawem decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarzuty skargi są nieuzasadnione i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.