I SA/Wa 500/16

Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata J. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lipca 2016r., oddalił skargę J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Postanowieniem z dnia 6 października 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] na pełnomocnika skarżącego został wyznaczony adwokat – J. P.. W dniu [...] stycznia 2017 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego wyroku, sporządzona przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika. W skardze kasacyjnej zawarty został wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w podwójnej wysokości stawki minimalnej według norm przepisanych, z uwagi na rodzaj sprawy, duży niezbędny nakład pracy pełnomocnika, w szczególności czas na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, zapoznanie się z aktami postępowania znajdującymi się w Sądzie, analizę przepisów szczególnych, w tym również analizę doktryny i orzecznictwa. Pełnomocnik oświadczył przy tym, że koszty pomocy prawnej nie zostały uiszczone w żadnej części. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. W niniejszej sprawie postępowanie w drugiej instancji zostało zainicjowane wniesioną do Sądu skargą kasacyjną z dnia [...] stycznia 2017 r., która wpłynęła do Sądu w dniu [...] stycznia 2017 r. (data stempla biura podawczego). Z tego względu, zastosowanie w sprawie będą miały przepisy ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. Przepis § 21 ust. 1 pkt 2 lit a) rozporządzenia stanowi, że za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje 75 % opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat – 100 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) tego rozporządzenia, opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna ani decyzja, czy też postanowienie Urzędu Patentowego - wynoszą 240 zł. Stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Obecnie stawka ta wynosi 23%. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, stosownie do § 3 rozporządzenia, powinien zawierać oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. W rozpoznawanej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2016 r. Pełnomocnik uczestniczył również w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zawiera oświadczenie, o którym mowa w § 3 rozporządzenia. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia według stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a) powołanego rozporządzenia (tj. 240 zł), podwyższonego o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania. Przy czym zaznaczyć trzeba, że w ocenie referendarza sądowego w przedmiotowej sprawie nie zaistniały podstawy do przyznania przedmiotowego wynagrodzenia w wysokości żądanej przez pełnomocnika, tj. w wysokości podwójnej stawki minimalnej. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż w przyjętych stawkach minimalnych oddana została wycena koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika, związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jedynie w nadzwyczajnych, szczególnych okolicznościach, które zwiększają znacząco nakład pracy pełnomocnika niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków, istnieje możliwość podwyższenia stawki wynagrodzenia. W orzecznictwie wskazuje się również, że nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekracza granic zwykłej staranności (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II FZ 878/12 LEX nr 1244413). W rozpoznawanej sprawie - zdaniem referendarza sądowego - charakter i stopień zawiłości sprawy, a także nakład pracy pełnomocnika uzasadniał przyznanie wynagrodzenia w wysokości 100% opłaty, tj. 240 zł, stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a) powołanego rozporządzenia, powiększonego o stosowną kwotę podatku od towarów i usług. Podkreślić trzeba, że podejmowane przez pełnomocnika czynności takie jak zapoznanie się z aktami sprawy, poświęcenie czasu na przygotowanie do prowadzenia sprawy, analiza przepisów, w tym doktryny i orzecznictwa, sporządzenie skargi kasacyjnej, czy też udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administarcyjnym są typowymi czynnościami pełnomocnika niezbędnymi do prawidłowego udzielenia pomocy prawnej reprezentowanej osobie. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.