I SA/Wa 503/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-02

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Emilia Lewandowska, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo strony, zatytułowane jako wniosek o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, które w istocie domaga się od organu administracji podjęcia określonych działań prawnych i faktycznych związanych z przeniesieniem własności nieruchomości, może być uznane za wniosek o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 100 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo uznał, że pismo strony, domagające się przeniesienia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, nie stanowi wniosku o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 100 § 1 k.p.a. Zagadnienie wstępne dotyczy kwestii prawnych, które muszą być rozstrzygnięte przez inny organ lub sąd, a ich rozstrzygnięcie jest konieczne do wydania decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie zagadnieniem wstępnym była ważność umowy przenoszącej własność nieruchomości, która została rozstrzygnięta przez sąd powszechny. Pismo strony stanowiło żądanie określonego działania organu, a nie prośbę o rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa odmawiającą rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Postępowanie o zwrot nieruchomości zostało zawieszone z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia przez sąd cywilny kwestii ważności umowy przenoszącej własność nieruchomości. Po rozstrzygnięciu przez Sąd Apelacyjny ważności umowy, Minister Skarbu Państwa uznał, że pismo J.W. nie stanowi wniosku o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, lecz żądanie określonego działania organu. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Iwona Kosińska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2008 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w sprawie dotyczącej zwrotu nieruchomości oddala skargę. Minister Skarbu Państwa, decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku J.W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] odmawiającą rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powstałego w związku z postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez Prezydenta Miasta K. jako Starostę Grodzkiego realizującego zadania administracji rządowej, w sprawie dotyczącej zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...], jedn. ewid. [...] m. K., niewykorzystanej na cel jej nabycia (wywłaszczenia), oznaczonej sygn. [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że od dnia 11 lipca 2001 r. prowadzone jest w trybie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, położonej w K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...], jedn. ewid. [...] m. K. (sygn. [...]). Postępowanie to zostało zawieszone z urzędu postanowieniem Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2004 r. do czasu rozstrzygnięcia przez sąd cywilny zagadnienia wstępnego polegającego na ustaleniu zgodności z prawem czynności cywilnoprawnej - umowy z dnia 21 września 1998 r. przenoszącej prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Minister Skarbu Państwa zaznaczył, że wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt [...] rozstrzygnięta została kwestia ważności umowy z dnia 21 września 1998 r., która była zagadnieniem prejudycjalnym - stanowiącym zagadnienie wstępne w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed Prezydentem Miasta K. Sąd Apelacyjny w powyższym wyroku nie zakwestionował prawnej dopuszczalności przekazania przez Ministra Skarbu Państwa nieruchomości Skarbu Państwa w drodze darowizny lub tytułem wkładu na rzecz [...] Fundacji [..] w K.. Wobec powyższego organ uznał, że brak jest podstaw do wypowiadania się przez organ administracji, tj. Ministra Skarbu Państwa w powyższej kwestii. Minister Skarbu Państwa wskazał jednocześnie, że żądanie formułowane jako "spowodowanie przeniesienia własności nieruchomości z powrotem na rzecz Skarbu Państwa w celu ich zwrotu", nie jest wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisu art. 100 § 1 kpa, ale żądaniem określonego - kształtującego prawo, zachowania się organu poprzez podjęcie czynności faktycznych i prawnych związanych z cofnięciem darowizny uczynionej na rzecz [...] Fundacji [...] w K. Zdaniem organu ponadto powoływane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyroki sądów administracyjnych, nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, wobec ustalenia przez sąd cywilny, że brak jest podstaw do twierdzenia, iż wywłaszczona nieruchomość została użyta na inny cel, niż cel, na który została wywłaszczona. Minister Skarbu Państwa podkreślił, że wydanie wyroku z dnia 4 grudnia 2007 r. spowodowało ustanie przesłanki do zawieszenie postępowania toczącego się przed Prezydentem Miasta K. W ocenie organu odmowa rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zawarta w decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. była więc zasadna. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J.W. podnosząc, że przedstawione w uzasadnieniu decyzji wnioski i poglądy są niezgodne z przepisami obowiązującego prawa, ostatecznymi wyrokami sądów administracyjnych pozostających w obrocie prawnym oraz ze stanem faktycznym sprawy. Skarżący podniósł, że wyrok z dnia 4 grudnia 2007 r. nie jest rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego w sprawie prowadzonej przez Prezydenta Miasta K. W obszernym uzasadnieniu skargi, powołując orzeczenia sądów administracyjnych, skarżący przedstawił szereg argumentów na poparcie podnoszonych twierdzeń. Zdaniem J.W. zaskarżona decyzja narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego, a w szczególności zasadę działania organów administracyjnych zgodnie z obowiązującym prawem (art. 6 kpa), zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) oraz zawartą w art. 10 § 1 kpa zasadę czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2008 r. nie narusza prawa. Przedmiotową decyzją Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r., mocą której, po rozpoznaniu wniosku J.W. z dnia 23 kwietnia 2007 r., odmówiono rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powstałego w związku z postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez Prezydenta Miasta K. jako Starostę Grodzkiego wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, w sprawie dotyczącej zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...], jedn. ewid. [...] m. K., niewykorzystanej na cel jej nabycia (wywłaszczenia), prowadzonej pod sygn. [...]. Organ uznał, że we wniosku z dnia 23 kwietnia 2007 r., skarżący domaga się w istocie podjęcia przez Ministra Skarbu Państwa określonych działań zmierzających do przeniesienia własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa i żądanie to nie jest wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 100 § 1 kpa. Zdaniem Sądu stanowisko organu jest prawidłowe. Wskazać trzeba, że przez "zagadnienie wstępne" należy rozumieć zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1513/05 LEX nr 222225). W ocenie Sądu słusznie Minister Skarbu Państwa uznał, że pismo skarżącego z dnia 23 kwietnia 2007 r., nazwane przez niego wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, w istocie wniosku takiego nie zawiera. Zagadnieniem wstępnym w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Prezydenta Miasta K. jako Starostę Grodzkiego wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej w sprawie dotyczącej zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...], jedn. ewid. [...] m. K., oznaczonej sygn. [...], jest kwestia ważności umowy z dnia 21 września 1998 r., Rep. [...], którą Minister Skarbu Państwa, częściowo tytułem wkładu, a częściowo jako darowizna, przekazał na rzecz [...] Fundacji [...] w K. prawo własności działek wraz z budynkami o łącznej powierzchni [...] m-, wywłaszczonych pod budowę Szpitala [...], która rozstrzygana była przez Sąd Okręgowy w K.. Postępowanie toczące się przed Sądem Okręgowym w K., wszczęte z powództwa J.W. o stwierdzenie nieważności wskazanej umowy z dnia 21 września 1998 r., stanowiło podstawę do zawieszenia z urzędu - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa - postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej sygn. [...]. Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa nie narusza prawa, zasadnie bowiem uznano, iż wniosek J.W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nie zawiera żądania rozpoznania zagadnienia wstępnego. Jak wskazano zagadnieniem wstępnym w sprawie toczącej się pod sygn. [...] była kwestia ważności umowy z dnia 21 września 1998 r., będąca przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym, stanowiąca podstawę do zawieszenia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Wniesiona skarga jest więc niezasadna i podlega oddaleniu. Dodatkowo odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia art. 6 kpa, art. 7 kpa i art. 10 § 1 kpa wskazać trzeba, że rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ administracji publicznej wskazanych przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniałoby ewentualne uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło