I SA/Wa 521/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] października 2016 r. nr [...] o odmowie wszczęcia z wniosku M. S. (dalej: skarżący) postępowania w sprawie przyznania i wypłaty mu zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wydane zostało przy następujących ustaleniach faktycznych i ocenie prawnej sprawy. M. S. do dnia 31 stycznia 2003 r. przysługiwało prawo do przewidzianego w ustawie z dnia 2 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) zasiłku stałego wyrównawczego, które zostało uchylone decyzją Prezydenta [...] z [...] marca 2003 r.nr [...] (zmieniającą pierwotnie przyznającą te świadczenie decyzję) w związku z przyznaniem wyżej wymienionemu przez ZUS prawa do renty. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., na którą skargą została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2004 r. sygn. akt I SA 1295/03. Wywiedziona zaś od tego wyroku skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2004 r. sygn. akt OSK 997/14. Na gruncie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 930) odpowiednikiem ww. świadczenia jest zasiłek stały. W takich uwarunkowaniach M. S. wnioskiem z [...] sierpnia 2016 r., wystąpił o przyznanie i wypłatę mu zasiłku stałego począwszy od lutego 2003 r. W następstwie rozpoznania powyższego wniosku Prezydent [...] postanowieniem z [...] października 2016 r. utrzymanym w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] stycznia 2017 r., działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: "k.p.a."), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty wyżej wymienionemu zasiłku stałego od lutego 2003 r. W motywach tych postanowień organy wskazywały, że można odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej. Taka zaś sytuacja istnieje w przedmiotowej sprawie, gdyż sprawa dotycząca przyznania M. S. zasiłku stałego od lutego 2003 r. (pierwotnie zasiłku stałego wyrównawczego) była już przedmiotem postępowania administracyjnego przed organami obu instancji, a także przed sądem administracyjnym. Kolegium podkreślało przy tym, iż z mocy art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc w niej, iż nie zmieniły się warunki, na podstawie których przyznano mu uprzednio zasiłek stały, więc żąda jego wypłacenie od lutego w 2003 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ów przewiduje zatem dwa przypadki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego: pierwszy dotyczy sytuacji, w których podanie wniesione zostało przez podmiot niemający w sprawie przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.pa., a drugi odnosi się do "innych uzasadnionych przyczyn", których zaistnienie stanowi przeszkodę uniemożliwiająca uruchomienie postepowania. Użyty w redakcji przepisu zwrot "inne uzasadnione przyczyny" jest zwrotem nieprecyzyjnym. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się natomiast, że obejmuje on sytuacje, w których sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa, brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie (W. Chróścielewski: Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r. , artykuł ZNSA 2011/4/9-25, Lex nr 135465/4, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., II SA/Ol 893/11, Lex nr 1094438). Na gruncie przedmiotowej sprawy, organy orzekające obu instancji za taką inną przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego uznały fakt, iż w tej samej sprawie toczyło się już postępowanie administracyjne i kwestia przyznania M. S. prawa do tożsamego z zasiłkiem stałym świadczenia został prawomocnie rozstrzygnięta. Stanowisko organów uznać należy za prawidłowe. Niewątpliwie bowiem ostateczność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2003 r., zmieniającej decyzję pierwotnie przyznającą skarżącemu pomoc społeczną w formie zasiłku stałego wyrównawczego i odmawiającej jego przyznania z uwagi na nabycie przez skarżącego prawa do renty, wywołała taki skutek, że zamknęła organowi możliwość wszczęcia i prowadzenia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Dla stwierdzenia tożsamości przedmiotowej i podmiotowej sprawy, w której rozstrzygał wówczas Prezydent [...] ze sprawą objętą żądaniem zawartym we wniosku z [...] sierpnia 2016 r. nie ma przy tym znaczenia, że pierwotna decyzja dotyczyła zasiłku stałego wyrównawczego, a aktualnie skarżący domaga się zasiłku stałego. Godzi się bowiem zwrócić uwagę, że uchwalona 12 marca 2004 r. ustawa o pomocy społecznej, wprowadzając pojęcie "zasiłku stałego" jedynie zastąpiła dotychczas funkcjonującą formę wsparcia finansowego osób spełniających określone przez ustawodawcę kryteria, jaką był "zasiłek stały wyrównawczy". Skoro zatem wniosek z sierpnia 2016 r. były w istocie tym samym żądaniem, w przedmiocie którego wydana została w dniu [...] marca 2003 r. decyzja Prezydenta [...], utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., a następnie poddana ocenie sądów administracyjnych, to słuszne było stanowisko organów, że ponowne prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. jest niedopuszczalne i brak jest podstaw do orzekania w tym przedmiocie za następne lata. Konkludując zatem stwierdzić należy, że organy dokonały prawidłowej oceny stanu faktyczno-prawnego sprawy, a podjęte przez nie rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. Z tych względów skarga M. S. jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 powołanej ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu jeśli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie kończące postępowanie.