I SA/Wa 528/15
WyrokWSA w Warszawie2016-08-24
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Iwona Kosińska, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić całe postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Państwa, jeśli następstwo prawne po jednym ze współwłaścicieli jest udokumentowane, a postępowanie dotyczy również nieruchomości, których ten współwłaściciel był jedynym właścicielem?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić całego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Państwa, jeśli następstwo prawne po jednym ze współwłaścicieli jest udokumentowane, a postępowanie dotyczy również nieruchomości, których ten współwłaściciel był jedynym właścicielem. W takiej sytuacji, zgodnie z zasadą szybkości i ekonomiki postępowania oraz możliwością wydania decyzji częściowej, organ powinien zbadać możliwość odrębnego rozpatrzenia wniosku w części dotyczącej nieruchomości, których następstwo prawne jest jasne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń o przejęciu na własność Państwa nieruchomości. Wojewoda zawiesił postępowanie, wzywając strony do wystąpienia do sądu powszechnego o uregulowanie spraw spadkowych po zmarłych współwłaścicielach. Strony wniosły zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów kpa i Konstytucji. Minister utrzymał postanowienie w mocy, uznając ustalenie spadkobierców za zagadnienie wstępne. WSA uchylił zaskarżone postanowienia, uznając, że zawieszenie całego postępowania było niezasadne, gdy następstwo prawne po jednym ze współwłaścicieli było udokumentowane.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi O. H. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...].
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia O. H. i S. R., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...] o zawieszeniu postępowania.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Wojewoda [...] postanowieniem z [...] września 2014 r. (sprostowanym postanowieniem z dnia [...] października 2014 r.) zawiesił postępowanie administracyjne dotyczące stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1962 r. oraz zaktualizowanego nim orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1955 r. orzekającego o przejęciu na własność Państwa nieruchomości położonych we wsi [...], w części dotyczącej przejęcia gospodarstwa rolnego stanowiącego wówczas własność (i współwłasność) K. P. Równocześnie Wojewoda [...] wezwał strony postępowania do wystąpienia do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o uregulowanie spraw spadkowych po zmarłych współwłaścicielach nieruchomości, tj.: D. W., G. W. i E. P. celem ustalenia następców prawnych po zmarłych współwłaścicielach nieruchomości, w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia powyższego postanowienia.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem O. H. i S. R. złożyły zażalenie zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 6-8, art. 10 i 28 oraz art. 97 § 1 pkt 4 kpa) i Konstytucji (art. 2, art. 21, art. 32, art. 64 ust. 2 oraz art. 77). Żalące wniosły o uchylenie zaskarżanego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji celem jej merytorycznego rozpatrzenia.
Rozpatrując złożone zażalenie, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.), zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji związane są zapadłymi w przedmiotowej sprawie wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 117/13 oraz II SAB/Rz 111/13.
Kwestionowane w zażaleniu postanowienie Wojewody [...] zostało wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 100 § 1 kpa. Organ II instancji przywołał treść tych przepisów i stwierdził, że kwestia ustalenia kręgu spadkobierców przed sądem powszechnym jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, stanowiącym przesłankę do zawieszenia postępowania z urzędu. Jednocześnie podniósł, że uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem do sądu w celu przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku należą do stron postępowania, a nie do organu administracji prowadzącego postępowanie. W szczególności, zgodnie z art. 510 kpc legitymację do zgłoszenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku mają osoby zainteresowane wywołaniem skutków prawnych związanych z prowadzonym stwierdzeniem nabycia spadku. Zarówno bowiem organ I instancji, jak i organ prowadzący postępowanie zażaleniowe nie mają legitymacji prawnej do występowania do sądu cywilnego w sprawach, gdy uprawniona jest do tego strona postępowania. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć osoba mająca w tym interes (art. 1025 § 1 kc).
Minister podkreślił, że (jak wskazano w wiążących w niniejszej sprawie wyrokach WSA w Rzeszowie z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt: II SAB/Rz 117/13 oraz II SAB/Rz 111/13) stronami postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przejmującej na własność Państwa grunty są wszyscy właściciele (współwłaściciele) nieruchomości objętych wnioskiem i przejętych kwestionowanym orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że współwłaścicielami dawnych nieruchomości, położonych we wsi [...], objętych prowadzonym postępowaniem, byli: K. P., D. W., R. W., A. W., G.W., H. W. i J. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] orzekający w przedmiotowej sprawie, mając na uwadze treść wniosku o stwierdzenie nieważności powołanych orzeczeń Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...], podkreślił, że prowadzone postępowania dotyczące ustalenia miejsca zamieszkania wszystkich powyższych osób bądź ich spadkobierców, były konieczne dla załatwienia sprawy, a podejmowane czynności cechuje racjonalność i dają się one powiązać w logiczny ciąg zdarzeń. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w wyroku z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt: [...], istotny jest fakt, że wniosek nie dotyczył udziałów wnioskodawców w opisanym gospodarstwie rolnym, ale całej nieruchomości. Zatem poszukiwanie jej właścicieli należy uznać za uzasadnione.
W tej sytuacji organ II instancji stanął na stanowisku, że trudno uznać za zasadne zarzuty żalących się wskazujące na naruszenie przez organ I instancji art. 10 i art. 28 kpa przez przyjęcie, że spadkobiercom po zmarłym D. W. i G. W. przysługuje przymiot strony. Materiał dowodowy przemawia bowiem za tym, że przymiot strony niniejszego postępowania mają nie tylko spadkobiercy po: K. P. i J. P. - jak wskazują żalące się - ale również spadkobiercy po D. W. i G. W. Zatem trudno odmówić racji organowi I instancji w zakresie zawieszenia postępowania administracyjnego dotyczącego stwierdzenia nieważności powołanych orzeczeń Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...], ze względu na konieczność wystąpienia do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o uregulowanie spraw spadkowych po zmarłych współwłaścicielach nieruchomości, tj. D. W. i G. W.
Zdaniem Ministra nie znajdują również uzasadnienia zarzuty żalących się dotyczące naruszenia przez organ I instancji wielu przepisów Konstytucji w zakresie konstytucyjnej zasady ochrony własności, w tym art.: 2, 21 ust. 2, art. 32, 64 ust. 2 i art. 77, poprzez brak możliwości realizacji roszczenia zwrotowego o randze konstytucyjnej, jakim jest roszczenie skarżących o stwierdzenie nieważności orzeczeń Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. Zarzuty te nie znajdują bowiem odniesienia do stanu faktycznego i prawnego sprawy. Na marginesie organ zauważył, że wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowych orzeczeń nie ma charakteru "roszczenia zwrotowego o randze konstytucyjnej".
Niezależnie od powyższego Minister wskazał również, że Wojewoda [...] zawieszając prowadzenie postępowania, w opisanym zakresie, nie może zachowywać się biernie i przerzucić w całości ciężar prowadzenia postępowania na strony. Zdaniem Ministra, choć do zawieszenia postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 kpa nie stosuje się art. 99 kpa, zobowiązującego organ zawieszający postępowanie do poczynienia równocześnie niezbędnych kroków w celu usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania, to organ I instancji, mając na uwadze zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz zasadę szybkości i prostoty postępowania, powinien także z urzędu prowadzić działania mające na celu odnalezienie następców prawnych po zmarłych D. W. i G. W. Odnośnie natomiast orzeczenia w części dotyczącej ustalenia praw spadkowych po E. P., Minister zwrócił uwagę na nieprawidłowe działanie organu I instancji, który nie uwzględnił postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] maja 2014 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym E.P. i ograniczył się jedynie do wskazania, że pismo z dnia [...] grudnia 2013 r. wysłane do E. P. wróciło z adnotacją, że adresat nie żyje i nie ustalono spadkobierców. Jednakże powyższe działanie organu nie ma, w ocenie Ministra, większego znaczenia, ponieważ przepisy kpa rozdzielnie traktują dwie czynności organu jakimi są: wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania oraz wezwanie strony dokonane w trybie art. 100 § 1 kpa. Przy czym formą powyższego wezwania strony w trybie art. 100 § 1 kpa jest niezaskarżalne postanowienie. Choć więc powyższe wezwanie wskazane w postanowieniu organu I instancji do uregulowania praw spadkowych po zmarłym E. P. było przedwczesne, to zdaniem Ministra ta część wydanego postanowienia organu I instancji nie podlega weryfikacji, gdyż nie mogła być skutecznie zaskarżona do organu II instancji. Ponadto skoro kwestia ta została już rozwiązana poprzez dostarczenie przez strony postępowania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym E. P., to postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania odnosi się jedynie do kwestii ustalenia spadkobierców po zmarłych D. W. i G. W.
Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojewody [...].
Na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła O. H. W uzasadnieniu podtrzymała w całości zarzuty zawarte w złożonym zażaleniu. Zarzuciła Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi naruszenie przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia:
- art. 10 i 28 kpa poprzez przyjęcie, że spadkobiercom po D. W. i G. W. przysługuje w niniejszym postępowaniu przymiot strony,
- art. 77, 97 § 1 pkt 4 i art. 100 kpa poprzez uznanie, że rozpatrzenie niniejszej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, o rozstrzygniecie które winny wystąpić wnioskodawczynie, a nie organ I instancji z urzędu,
- art. 6-8 kpa poprzez naruszenie zasad działania na podstawie przepisów prawa, prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,
- art. 12 kpa poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania i ekonomiki procesu wyrażające się w zobowiązaniu stron do wystąpienia z wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w sytuacji, w której zagadnienie to powinno polegać na ustanowieniu kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu D. W. i G. W., a dla zachowania zasady szybkości postępowania z wnioskiem takim winien wystąpić organ stosownie do art. 77 kpa,
- art. 2, 21 ust. 2, art. 32, 64 ust. 2 i art. 77 Konstytucji poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony własności.
Nadto skarżąca zarzuciła Ministrowi sabotowanie obowiązującego prawa poprzez ciągłe, świadome i celowe orzekanie wbrew wymienionym przepisom.
Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz postanowienia Wojewody [...] oraz wydanie przez Sąd, w trybie art. 155 ppsa, postanowienia sygnalizacyjnego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów (poza uzasadnieniem wniosku o wydanie przez Sąd postanowienia sygnalizacyjnego).
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonych postanowień, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się takich naruszeń postępowania, które skutkują koniecznością ich uchylenia. Oznacza to, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesiono.
Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1962 r. oraz zaktualizowanego nim orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1955 r., orzekających o przejęciu na własność Państwa nieruchomości położonych we wsi [...], w części dotyczącej przejęcia gospodarstwa rolnego stanowiącego w dacie przejęcia własność (i współwłasność) K. P.
Przedmiotem oceny prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego są natomiast wydane w trakcie tego postępowania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015 r. oraz Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. o zawieszeniu, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu przedmiotowych nieruchomości na rzecz Państwa, do czasu wskazania przez wnioskodawców następców prawnych (spadkobierców) nieżyjących już współwłaścicieli części przedmiotowych nieruchomości, czyli D. W. i G. W.
W tej sytuacji wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Podkreślić przy tym należy, że pojęcie strony jest kategorią materialnoprawną. Posiadanie przymiotu strony oceniane jest bowiem w oparciu o treść normy prawa materialnego, z której dla danego podmiotu wynikają określone uprawnienia lub obowiązki prawne. Zgodnie z treścią art. 28 kpa, stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Niewątpliwie w rozpatrywanej sprawie takimi osobami są właściciele i współwłaściciele przejętych na własność Państwa nieruchomości lub ich spadkobiercy.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca występując z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1962 r. oraz zaktualizowanego nim orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1955 r., udokumentowała swoje następstwo prawne po K. P. byłej właścicielce i współwłaścicielce części przejętych orzeczeniem z dnia [...] lutego 1955 r. nieruchomości. Tym samym jej udział w charakterze strony postępowania nadzorczego nie budzi wątpliwości. Jednakże, jak wynika z treści zebranych dokumentów, K. P. była jednym ze współwłaścicieli (w [...] części) dawnych parcel gruntowych oznaczonych jako prg [...]. Pozostałymi współwłaścicielami byli: H. W., G. W., A. W. i J. P. Powstała zatem kwestia udokumentowania legitymacji procesowej następców prawnych pozostałych współwłaścicieli przedmiotowych działek, obecnie nieżyjących D. W. i G. W.
W tej sytuacji wyjaśnić należy, że na organie w każdym stadium postępowania spoczywa obowiązek ustalenia właściwego kręgu stron postępowania administracyjnego i obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 kpa). Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 kpa organ administracji ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Podkreślić należy, że pominięcie osoby, której interesu prawnego dotyczy sprawa będąca przedmiotem postępowania, skutkuje wadliwością dającą podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że skutki stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Państwa dotykają sfery praw podmiotowych byłych właścicieli (współwłaścicieli) bądź ich następców prawnych. Z tych względów ustalenie kręgu osób, których interesu prawnego dotyczy takie postępowanie, musi być nacechowane starannością dającą gwarancję nie pominięcia kogokolwiek z tego kręgu.
W przypadku konieczności ustalenia stron postępowania będących następcami prawnymi nieżyjących osób fizycznych dowodem istnienia tego następstwa prawnego jest dowód w postaci postanowienia właściwego sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Wbrew przekonaniu skarżącej w takiej sytuacji nie jest wystarczające powołanie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu. Brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia co do którejś ze stron postępowania powoduje, że nie można ustalić bezspornie kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron. Przy czym wyjaśnić należy, że działania, o jakich mowa w art. 30 § 4 i 5 kpa, dotyczą sytuacji śmierci strony w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, a nie sytuacji ustalania przez organ administracji we wstępnej fazie postępowania administracyjnego kręgu osób, których udział w postępowaniu jest konieczny ze względu na ich interes prawny. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 148/11 "Ustalenie spadkobierców właściciela przejętej na rzecz państwa nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia uzależnione jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania nadzorczego w stosunku do decyzji o przejęciu nieruchomości i wydanie w jego wyniku stosownej decyzji przez organ nadzorczy." Co do zasady należy zatem zgodzić się z organami orzekającymi w niniejszej sprawie, że w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym nie można mieć wątpliwości, że ustalenie spadkobierców właściciela przejętej na rzecz państwa nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia uzależnione jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania nadzorczego w stosunku do decyzji o przejęciu nieruchomości i wydanie w jego wyniku stosownej decyzji przez organ nadzorczy. Rację ma też organ twierdząc, że ustalenie spadkobierców właścicieli nieruchomości nie jest obowiązkiem organu, gdyż organ nie ma legitymacji czynnej przed sądem powszechnym do wystąpienia z takim wnioskiem. W tej sytuacji nie sposób uznać za zasadne zawartych w tym zakresie w skardze zarzutów skarżącej.
Jednakże wyprowadzony przez organy na podstawie przywołanych przepisów wniosek o konieczności zawieszenia całego toczącego się postępowania administracyjnego uznać należy za błędny i niezgodny z powołanymi przepisami. Umknęło bowiem uwadze organów, że K. P. była współwłaścicielką (w [...] części) dawnych parcel gruntowych objętych lwh [...] oznaczonych jako prg [...]oraz dawnych parcel gruntowych objętych lwh [...] oznaczonych jako [...]. Jednakże równocześnie była ona samodzielną właścicielką dawnych parcel gruntowych objętych lwh [...], czyli parcel gruntowych pgr: [...], które objęte zostały orzeczeniem z 1955 r. Na fakt ten zwrócił już uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], rozpatrując skargę m.in. skarżącej na bezczynność Wojewody [...] (prawomocny wyrok z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...]) oraz przewlekłość postępowania Wojewody [...] (wyrok z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...]).
Skoro zaś następstwo prawne po K. P. nie budzi wątpliwości i zostało należycie udokumentowane (nie istnieją też żadne inne przeszkody), to w ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw do zawieszenia w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa postępowania nadzorczego dotyczącego działek, których wyłączną właścicielką była K. P. Przypomnieć należy, że Kodeks postępowania administracyjnego w takich przypadkach dopuszcza możliwość wydania decyzji częściowej. Artykuł 104 § 2 kpa stanowi bowiem, że decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Z art. 12 kpa wynika natomiast obowiązek organu działania w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Także art. 35 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek załatwiania sprawy bez zbędnej zwłoki.
W tej sytuacji ponownie rozpatrują sprawę zawieszenia organ zbada, czy w ramach prowadzonego postępowania nadzorczego, dotyczącego decyzji o przejęciu przez Państwo nieruchomości położonych we wsi [...] w części dotyczącej nieruchomości K. P. istnieje możliwość odrębnego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności w części dotyczącej działek, których jedyną właścicielką była K.P., po której ustaleni są następcy prawni. W pozostałej części organ upewni się, że nadal nieruchomości będące współwłasności K. P. objęte są wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności i w zależności od dokonanych ustaleń podejmie dalsze działania.
W ocenie Sądu, zawieszając całe postępowania nadzorcze, z powodów powyżej wyjaśnionych organy nadzoru naruszyły art. 12 oraz art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 w stopniu mogącym mieć wpływ na sposób rozpatrzenia sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło